I OZ 415/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 16 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 3 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Op 87/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 stycznia 2022 r. nr SKO.40.3308.2021.za w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez S. G. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 stycznia 2022 r. w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego, uznając, że jest ona pozbawiona cechy wykonalności. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja wywoła skutek w postaci zatrzymania prawa jazdy. Wskazał, że jest kierowcą, a utrata uprawnień do kierowania pojazdami pozbawi go jedynego źródła utrzymania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: P.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może – na wniosek skarżącego – wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, o czym stanowi art. 61 § 3 wskazanej wyżej ustawy. Przy czym katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Podkreślenia wymaga także, iż na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, sąd nie bada zasadności samej skargi. Obie przesłanki wstrzymania danego aktu lub czynności wymagają konkretyzacji na gruncie realiów każdej sprawy. Posługują się bowiem zwrotami niedookreślonymi prawnie, stąd konieczne jest ich zindywidualizowanie poprzez odniesienie do danego stanu faktycznego. W uproszczeniu można stwierdzić, że ocena wystąpienia przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody wymusza konieczność rozważenia, czy wielkość szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego byłaby wyższa niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju, czy jej rozmiar jest dla strony nadmiernie duży. Również kolejna przesłanka - spowodowania trudnych do odwrócenia skutków - musi być analizowana z uwzględnieniem specyfiki danego aktu administracyjnego i wymaga oceny charakteru i zakresu jego oddziaływania oraz sposobu i możliwości usunięcia efektów jego realizacji. Zgodnie z art. 5 ust. 3b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2021 r. poz. 877), jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego. Wprawdzie zatrzymanie prawa jazdy nie jest bezpośrednim skutkiem wydania zaskarżonej decyzji, to jednak zgodnie z art. 5 ust. 5 cytowanej ustawy, na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Z przywołanych przepisów wynika zatem, iż decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydawana jest obligatoryjnie przez właściwego starostę, a więc jest ona bezpośrednim następstwem wydania decyzji o uznaniu strony za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt I OZ 788/18). Związany charakter decyzji właściwego starosty powoduje, że można z decyzją organu o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wiązać, co do zasady, skutki o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt I OZ 281/18). W rozpoznawanej sprawie skarżący uzasadniając wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej nie wykazał istnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Lakonicznego i ogólnikowego stwierdzenia skarżącego, że Urząd Miasta w O. prowadzi postępowanie zmierzające do zatrzymania mu prawa jazdy nie można utożsamiać z dostatecznym uprawdopodobnieniem, iż w sprawie należy zastosować środek ochrony tymczasowej. W zażaleniu skarżący dodał, że jest kierowcą i zatrzymanie prawa jazdy pozbawi go jedynego źródła utrzymania. Niewątpliwie, brak prawa jazdy może ograniczyć możliwości zatrudnienia skarżącego na stanowiskach, na których wymagane jest posiadanie tego uprawnienia, jednakże nie oznacza to, że jest on pozbawiony możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że posiadane przez niego doświadczenie zawodowe, kwalifikacje, czy też wykształcenie, predysponują go do pracy, do wykonywania której niezbędne jest posiadanie uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku, dochodach i źródłach utrzymania (k. 7-9 akt sprawy II SPP/Op 23/22) skarżący przebywa obecnie na urlopie wychowawczym i nie osiąga żadnych dochodów z tego tytułu. Akta sprawy nie dostarczają przy tym żadnych weryfikowalnych informacji na temat zatrudnienia skarżącego, w tym zajmowanego przez niego stanowiska służbowego. W tych warunkach argumentacja skarżącego dotycząca pozbawienia go jedynego źródła utrzymania nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków, stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.