V SA/Wa 1204/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-10
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Michał Sowiński, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych (P.z.p.) polegające na nadmiernym określeniu warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, które następnie zostało zmienione w trakcie realizacji umowy, może skutkować nałożeniem korekty finansowej i obowiązkiem zwrotu części dofinansowania ze środków unijnych?Ratio decidendi
Naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych (P.z.p.) polegające na nadmiernym określeniu warunków udziału w postępowaniu, które mogło utrudnić konkurencję i nie zapewnić równego traktowania wykonawców, nawet jeśli zostało skorygowane w trakcie realizacji umowy, stanowi nieprawidłowość skutkującą obowiązkiem zwrotu części dofinansowania ze środków unijnych. Odpowiedzialność za opracowanie projektu budowlanego spoczywa na projektancie posiadającym odpowiednie uprawnienia, a jego brak nie może być konwalidowany faktem, że projekt sprawdziła osoba posiadająca wymagane uprawnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju utrzymującej w mocy decyzję NFOŚiGW o zwrocie części dofinansowania projektu z powodu nieprawidłowości w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Nieprawidłowość polegała na nadmiernym określeniu wymogów dotyczących uprawnień projektanta, co mogło ograniczyć konkurencję. Następnie doszło do zmiany projektanta na osobę o niższych kwalifikacjach, co zostało zaakceptowane przez zamawiającego. Skarżąca kwestionowała zasadność nałożenia korekty finansowej, zarzucając naruszenie przepisów P.z.p., rozporządzeń unijnych oraz przepisów postępowania administracyjnego, w tym nieuwzględnienie wcześniejszych wskazań sądu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa ... "L." sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia ... maja 2018 r. nr ... w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu: oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowo-Produkcyjne [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: Beneficjent, Skarżąca) jest decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju (dalej również jako organ) z [...] maja 2018 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej: NFOŚiGW, organ I instancji, Instytucja Wdrażająca) z [...] listopada 2015 r., nr [...] [...]) określającą przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] października 2011 r. pomiędzy Beneficjentem, a NFOŚiGW zawarta została umowa o dofinansowanie projektu pn. "Zintegrowany system gospodarki odpadami dla aglomeracji [...]".
W wyniku przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w [...] (dalej: "UKS") kontroli zamówienia publicznego na realizowany w ramach ww. projektu kontrakt "Rozbudowa i modernizacja Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych w [...]", wykryto nieprawidłowości w postaci zmiany osoby projektanta z – [...] - wymienionego w ofercie Wykonawcy na [...]. Zgodnie z ustaleniami UKS była to nieuprawniona zamiana, gdyż [....] nie posiadał uprawnień budowlanych, wymaganych w warunkach udziału w postępowaniu lecz był upoważniony do sporządzania projektów instalacji elektrycznych o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych i schematach technicznych. Tymczasem z ogłoszenia o zamówieniu wynikało, że projektant musi posiadać uprawnienia do projektowania bez ograniczeń, nie tylko w zakresie instalacji elektrycznych, ale w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych oraz co najmniej 5-letnie doświadczenie zawodowe w zakresie wykonywania pracy wymagającej korzystania z ww. uprawnień.
Mając na uwadze powyższe Instytucja Wdrażająca obniżyła wysokość wydatków kwalifikowalnych w ramach kontraktu o 5% zgodnie z Taryfikatorem (dokument - "Wskaźniki procentowe do obliczania wartości korekty finansowej za naruszenia przy udzielaniu zamówień publicznych, współfinansowanych ze środków funduszy UE") i w decyzji z [...] listopada 2015 r., nr [...] [....], określiła kwotę przypadającą do zwrotu, tj. 472.950,83 zł wraz z odsetkami.
Od powyższego rozstrzygnięcia Beneficjent złożył odwołanie.
Decyzją z [...] maja 2016 r., nr [...] Minister Rozwoju uchylił decyzję z [...] listopada 2015 r. i zwrócił sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Na powyższe rozstrzygnięcie Ministra Rozwoju Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z 23 sierpnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 2176/16 Sąd uchylił decyzję Ministra Rozwoju i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając, że ww. rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." i art. 136 k.p.a. W uzasadnieniu wskazano, że wydając zaskarżoną decyzję, organ II instancji nie zmierzał do uzupełnienia postępowania dowodowego i poczynienia nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych, a dokonał odmiennej oceny już dokonanych ustaleń faktycznych, która to ocena prowadzi do wniosku, że należy rozważyć zasadność nałożenia na Beneficjenta wyższej korekty.
Następnie, decyzją z dnia [...] maja 2018 r., nr [....] Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję NFOŚiGW z dnia [...] listopada 2015 r. uznając, że rozstrzygnięcie to było uzasadnione, gdyż doszło do naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870, z późn. zm.); dalej: "u.f.p.". W ocenie organu Skarżąca w prowadzonym przetargu naruszyła art. 7 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2164); dalej: "P.z.p." poprzez dokonanie opisu sposobu oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję oraz niezapewnienie równego traktowania wykonawców. Organ wskazał, iż Skarżąca formułując warunek - w stosunku do osoby projektanta - posiadania, między innymi "uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych", ustaliła tenże warunek w sposób nadmierny. Organ podkreślił fakt, że niespełnienie powyższego wymogu na etapie oceny ofert skutkowałoby koniecznością odrzucenia oferty ze względu na jej niezgodność z treścią specyfikacji istotnych warunków zamówienia (dalej: "SIWZ"). Zatem przywołany warunek uniemożliwiał wzięcie udziału w postępowaniu szerszemu gronu wykonawców, którzy przy dopuszczeniu mniej restrykcyjnych postanowień mogliby wziąć udział w postępowaniu i złożyć konkurencyjne, czyli korzystniejsze cenowo oferty. Organ zauważył, że w trakcie realizacji zamówienia Zamawiający wyraził zgodę na zmianę osoby projektanta (posiadającego wymagane w ogłoszeniu o zamówieniu oraz SIWZ uprawnienia) na osobę nie legitymującą się uprawnieniami budowlanymi w takim zakresie. Projekt budowlany sporządzony przez tę osobę został następnie zatwierdzony i na jego podstawie zostało udzielone pozwolenie na budowę. Tym samym Zamawiający przyznał, że sformułowany przez niego pierwotnie warunek był nadmierny i ta okoliczność może wskazywać na ograniczenie konkurencji, biorąc pod uwagę fakt, iż pierwotnie bardziej restrykcyjny warunek udziału w postępowaniu, w trakcie realizacji umowy, uległ zmianie pozwalającej na poszerzenie kręgu wykonawców, ale na etapie, w którym był już tylko jeden wykonawca. Organ zaznaczył, że gdyby już w ogłoszeniu o zamówieniu i SIWZ taki warunek został sformułowany adekwatnie do przedmiotu zamówienia, czyli wymagane byłby niższe kwalifikacje do jego wykonania, to krąg wykonawców, którzy wzięliby udział w postępowaniu mógł być większy, przez co zachowana zostałaby zasada konkurencji i równego traktowania wykonawców.
Skarżąca nie zgodziła się z powyższą decyzją i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie:
1) art. 22 ust. 4 i art. 7 ust. 1 P.z.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu w stanie faktycznym sprawy, że strona naruszyła w trakcie prowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia ww. przepisy,
2) naruszenie art. 2 pkt 7 i art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (dalej: rozporządzenie 1083/2006), poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w trakcie realizacji projektu doszło do "nieprawidłowości" w rozumieniu tego przepisu skutkującej koniecznością zwrotu części otrzymanego dofinansowania,
3) naruszenie art. 207 § 1 pkt 2 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że strona w przedmiotowej sprawie naruszyła przy realizacji projektu obowiązujące procedury w stopniu skutkującym koniecznością zwrotu części otrzymanego dofinansowania,
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy:
1) art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 7 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu zebrania i rozważenia w sprawie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, oraz zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przejawiające się w szczególności w niepełnym rozpatrzeniu materiału dowodowego w sprawie i nieustosunkowaniu się do wszystkich wyjaśnień, argumentów i zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu od decyzji I instancji, a dotyczących bezzasadności zarzutu naruszenia art, 22 ust. 4 i art. 7 ustawy P.z.p.,
2) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej oraz naruszający podstawowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego,
3) naruszenie art, 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302); dalej: "p.p.s.a.", poprzez nieuwzględnienie wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu z dnia 23 sierpnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 2176/16, polegających na obowiązku rozparzenia wszystkich wyjaśnień, argumentów i zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu od decyzji I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.) lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest prawidłowość decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] maja 2018 r.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że jest ona prawidłowa. Ocena ta wynika z konfrontacji prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych z dyspozycjami norm zawartych w przepisach prawnych mających zastosowanie w sprawie. Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie bowiem z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Zgodnie z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
Nieuprawniony jest zarzut naruszenia art. 22 ust. 4 i art. 7 ust. 1 P.z.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu w stanie faktycznym sprawy, że strona naruszyła w trakcie prowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia ww. przepisy. W ocenie Sądu, organy zasadnie przyjęły, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 7 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 4 P.z.p., polegającego na dokonaniu opisu sposobu oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję oraz niezapewnienie równego traktowania wykonawców. Zamawiający formułując warunek udziału w stosunku do osoby projektanta, który zgodnie z wymaganiami ogłoszenia winien posiadać między innymi "uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych bez ograniczeń", ustalił tenże warunek w sposób nadmierny. Niespełnienie powyższego wymogu na etapie oceny ofert skutkowałoby koniecznością wykluczenia z postępowania wykonawcy, który nie spełnił warunków udziału w postępowaniu. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, można więc przyjąć, że przywołany warunek uniemożliwiał wzięcie udziału w postępowaniu szerszemu gronu wykonawców, którzy przy dopuszczeniu mniej restrykcyjnych postanowień mogliby wziąć udział w postępowaniu i złożyć konkurencyjne, czyli korzystniejsze cenowo oferty.
W trakcie realizacji zamówienia zamawiający wyraził zgodę na zmianę osoby projektanta, który posiadał uprawnienia wymagane w ogłoszeniu o zamówieniu oraz SIWZ na osobę nie legitymującą się uprawnieniami budowlanymi w takim zakresie. Projekt budowlany w branży elektrycznej sporządzony przez tę osobę został następnie zatwierdzony i na jego podstawie zostało udzielone pozwolenie na budowę. Tym samym zamawiający przyznał, że sformułowany przez niego pierwotnie warunek był nadmierny i ta okoliczność może wskazywać na ograniczenie konkurencji, biorąc pod uwagę fakt, iż pierwotnie bardziej restrykcyjny warunek udziału w postępowaniu, w trakcie realizacji umowy uległ zmianie pozwalającej na poszerzenie kręgu wykonawców, ale na etapie, w którym był już tylko jeden wykonawca. Gdyby już w ogłoszeniu o zamówieniu i SIWZ taki warunek został sformułowany adekwatnie do przedmiotu zamówienia czyli wymagane byłyby niższe kwalifikacje do jego wykonania, to krąg wykonawców, którzy wzięliby udział w postępowaniu mógłby być większy, przez co zachowana zostałaby zasada konkurencji i równego traktowania wykonawców. W wyniku poszerzenia kręgu potencjalnych wykonawców mogło zatem dojść do złożenia korzystniejszej oferty od oferty wybranej w rzeczonym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. W tej sytuacji postępowanie organów obu instancji było zgodne z art. 2 pkt 7 rozporządzenia (WE) 1083/2006 bowiem wykazano istnienie w sprawie szkody potencjalnej w budżecie ogólnym UE w związku z wystąpieniem naruszenia art. 7 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 4 P.z.p., co umożliwiło stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości oraz uzasadniało nałożenia korekty finansowej.
W ocenie Sądu, nietrafne jest stwierdzenie Skarżącej, iż bezspornie zamówienie zostało zrealizowane z udziałem personelu o kwalifikacjach wymaganych przez zamawiającego. Należy wyjaśnić, iż to do obowiązków inwestora należy zapewnienie opracowania projektu budowlanego stosownie do potrzeb [art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, z późn. zm.); dalej: "Prawo budowlane" lub "p.b."]. Jednym z podstawowych obowiązków projektanta jest, stosownie do art. 20 ust. 1 pkt 1 p.b., opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z wymogami ustawy, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Z powyższym przepisem oraz pozostałymi obowiązkami projektanta wynikającymi z art. 20 p.b. ściśle koresponduje art. 5 ust. 1 p.b. Szczegółowe wymagania dotyczące projektu budowlanego zostały określone w art. 34 p.b. oraz w rozporządzeniach Ministra wydanych na podstawnie ust. 6 art. 34 p.b. Przepis ust. 4 art. 20 p.b. obliguje projektanta oraz osoby sprawdzające projekt, o których mowa w ust. 2 art. 20 p.b., do złożenia oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, które to oświadczenia powinny być do projektu budowlanego dołączone. Przepis ust. 4 został dodany do art. 20 ustawą zmieniającą z dnia 16 kwietnia 2004 r., wcześniej na mocy art. 1 pkt 28 lit. b ustawy zmieniającej z dnia 27 marca 2003 r. - został uchylony ust. 2 art. 35 p.b., który uprawniał organ do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5 p.b. (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30.04.2014 r. II SA/Go 115/14, Lex nr 1519850, wyrok WSA w Warszawie z 21.09.2011 r., VIII SA/Wa 377/11, Lex nr 1156026, wyrok NSA z 7.10.2010 r., II OSK 1517/09, Lex nr 746606, wyrok NSA z 26.02.2009 r., II OSK 1041/08, Lex nr 516987). Z powyższego wynika, że całkowitą odpowiedzialność za opracowanie projektu budowlanego ponosi projektant i osoby sprawdzające projekt budowlany, posiadające uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności.
Podzielając całkowicie stanowisko wyrażone w przytoczonych orzeczeniach i przenosząc powyższe rozważania na grunt rozstrzyganej sprawy zauważenia wymaga, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1982 r. nr [...] nadająca technikowi elektrykowi [...] określone uprawnienia budowlane wydana została na podstawie § 2 ust. 2 pkt 2, § 5 ust. 2, § 6 ust. 4, § 7 i § 13 ust. 1 pkt 4 lit d) rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 8, poz. 46). Stosownie do § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia osoby posiadające średnie wykształcenie techniczne mogą wykonywać samodzielną funkcję projektanta w budownictwie jedynie w specjalności techniczno-budowlanej zgodnej z posiadanym wykształceniem technicznym wyłącznie w innych specjalnościach technicznych - w zakresie obiektów budowlanych, budowli i instalacji o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych i schematach technicznych. Zgodnie zaś z powołanym § 13 ust. 1 pkt 4 lit d) Wojewoda stwierdzał posiadanie przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnej funkcji projektanta, kierownika budowy i robót oraz funkcji w specjalnościach techniczno-budowlanych instalacyjno-inżynieryjnej w zakresie instalacji elektrycznych.
Przepisy będące podstawą decyzji nadającej uprawnienia [...] ograniczają się do specjalności instalacyjno-inżynieryjnej w zakresie instalacji elektrycznych, wskazując na upoważnienie do sporządzania projektów instalacji elektrycznych o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych i schematach technicznych. Taki też zakres uprawnień budowlanych został zapisany wprost w decyzji nadającej uprawnienia budowlane, w której powtarza w istocie sformułowania zawarte w cytowanych przepisach, które stanowiły podstawę jej wydania.
Odnosząc się do stwierdzenia Beneficjenta, iż [...] posiadał uprawnienia wymagane w SIWZ dla branży elektrycznej należy podkreślić, iż zgodnie z art. 104 p.b. osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy, uzyskały uprawnienia budowlane lub stwierdzenie posiadania przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, zachowują uprawnienia do pełnienia tych funkcji w dotychczasowym zakresie. Zatem technik budowlany czyli osoba ze średnim wykształceniem, która uzyskała uprawnienia do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie przed wejściem w życie Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. zachowuje uprawnienia zgodnie z ww. ustawą, ale ich dotychczasowy zakres należy oceniać według aktualnie obowiązujących przepisów odnoszących się do osób ze średnim wykształceniem technicznym. Pomimo, iż rozporządzenie z 20 lutego 1975 r. nie posługuje się pojęciem "uprawnienia bez ograniczeń", wprowadzonym do obrotu prawnego z dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z 1995 r. Nr 8, poz. 38) to nie ulega wątpliwości, że użycie, zarówno w decyzji potwierdzającej uzyskanie uprawnień budowlanych, jak również w treści przepisów, które zostały przywołane w powyższej decyzji zwrotu "o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych i schematach technicznych" oraz "w budownictwie osób fizycznych" powoduje, iż w dacie dopuszczenia do udziału w realizacji zamówienia [...] nie posiadał kwalifikacji technicznych spełniających wymogi dla projektanta specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych, które zawarto w ogłoszeniu o zmówieniu z dnia [...] lipca 2012 r.
Należy ponadto wskazać w powyższym kontekście, iż wbrew zarzutom Skarżącej, organ I instancji zawarł w uzasadnieniu decyzji szczegółową analizę regulacji prawnych w zakresie uprawnień budowlanych.
W ocenie Sądu, Skarżąca dokonuje błędnej wykładni postanowień Prawa budowlanego wskazując na prawidłowość realizacji projektu z uwagi na udział w sporządzaniu dokumentacji [...], który dysponował uprawnieniami w zakresie projektowania bez ograniczeń. Należy wyjaśnić, iż zgodnie z przedłożoną pierwszą stroną projektu budowlanego (karta 24 akt sądowych) [...] pełnił funkcję sprawdzającego projekt branży elektrycznej, składając wymagane przez Prawo budowlane oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Niesporne jest przy tym, iż osoba, która pełni funkcję sprawdzającego projekt, nie jest uczestnikiem procesu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego. Sprawdzający jest swego rodzaju rzeczoznawcą (biegłym), którego oświadczenie jest opinią co do zgodności projektu z wymaganiami w danym zakresie. W przepisach Prawa budowlanego zostały rozdzielone funkcje projektanta opracowującego projekt budowlany i osoby sprawdzającej projekt, która także musi posiadać uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub być rzeczoznawcą budowlanym. Zatem sprawdzanie projektu pod względem zastosowanych rozwiązań technicznych nie dotyczy samego procesu projektowania. Związane jest natomiast z oceną gotowego projektu lub jego poszczególnych części. Nadzór na tym etapem nie dotyczy zatem sporządzenia projektu. Należy przy tym podkreślić, iż przepis art. 35 ust. 1 pkt 4 p.b. wyraźnie mówi, że obowiązkiem organu jest sprawdzenie, czy wykonanie projektu i ewentualnie jego sprawdzenie (w przypadku takiego obowiązku) zostało dokonane przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia. Przepisy Prawa budowlanego wyraźnie rozróżniają zatem funkcje projektanta projektu i sprawdzającego, a w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, każda z tych osób musi posiadać odpowiednie uprawnienia (art. 12 ust. 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 2 p.b.). Zaś braki w zakresie uprawnień po stronie projektanta nie mogą być konwalidowane faktem, że projekt sprawdzała osoba posiadająca wymagane uprawnienia (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 2062/12; dostępny w bazie orzeczeń CBOIS).
Nieuprawnione jest również stwierdzenie, iż zamawiający nie mógł z góry określić, jakie uprawnienia projektowe będą konieczne do wykonania wszystkich projektów budowlanych. Niesporne jest bowiem, że w dokumentacji postępowania wymieniony został [...], jako osoba; która została zaproponowana do wykonania przedmiotu zamówienia i posiada stosowne uprawnienia, wymienione w ogłoszeniu o zamówieniu i w SIWZ. Natomiast z pisma wykonawcy z dnia 14 maja 2013 r. wynika, że wnioskowano o zamianę [...] na [...], który - wbrew twierdzeniom podniesionym w skardze - nie spełniał warunku dotyczącego kwalifikacji określonego w ogłoszeniu o zamówieniu.
Należy przy tym zwrócić uwagę, że zgodnie z postanowieniami klauzuli 13.1a wprowadzonej w Warunkach Szczególnych zamawiający przewidział możliwość dokonania zmian w kontrakcie w odniesieniu do osób, przy pomocy których wykonawca realizuje przedmiot umowy na inne, spełniające warunki określone w SIWZ. Wobec tego dopuszczenie osoby nieposiadającej wymaganych kwalifikacji do realizacji zamówienia przez inżyniera kontraktu, obciąża odpowiedzialnością zamawiającego, który winien czuwać na prawidłowością rzeczową, jak i formalno-prawną realizowanego kontraktu na roboty budowlane.
Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenie art. 2 pkt 7 i art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w trakcie realizacji projektu doszło do "nieprawidłowości" w rozumieniu tego przepisu skutkującej koniecznością zwrotu części otrzymanego dofinansowania. Jak wskazano powyżej postępowanie organów obu instancji było zgodne z art. 2 pkt 7 rozporządzenia (WE) 1083/2006 bowiem wykazano istnienie w sprawie szkody potencjalnej w budżecie ogólnym UE w związku z wystąpieniem naruszenia art. 7 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 4 P.z.p., co umożliwiło stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości oraz uzasadniało nałożenia korekty finansowej. W toku postępowania administracyjnego organy obu instancji dokonały też oceny charakteru i wagi nieprawidłowości oraz straty finansowej poniesionej przez fundusz finansowany z budżetu ogólnego UE. Dowodem na to jest fakt, że w decyzjach administracyjnych wskazano, że żaden z czterech biorących udział w postępowaniu wykonawców nie złożył odwołania co do treści ogłoszenia o zamówieniu, natomiast każdy z nich złożył oferty, z których treści wynikało, że spełniają warunki udziału w postępowaniu. Wskazano także, że z powyższych względów dokonano miarkowania korekty finansowej do poziomu 5% kosztów kwalifikowanych, poniesionych na sfinansowanie przedmiotowego zamówienia.
Niezasadne jest kwestionowanie prawidłowości nałożenia korekty metodą wskaźnikową, bowiem ewentualne skutki takiego naruszenia mogły być rozproszone, a tym samym trudne do oszacowania W związku z powyższym, obliczenie konkretnego rozmiaru szkody wywołanej naruszeniem było niemożliwe. Należy przy tym wskazać, że indywidualne stawki wynagrodzeń personelu inżynierskiego ponoszonych w trakcie realizacji kontraktów na roboty budowlane są ustalane pomiędzy daną osobą posiadającą uprawnienia budowlane a wykonawcą.
W konsekwencji powyższych ustaleń za niezasdny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 207 § 1 pkt 2 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że strona w przedmiotowej sprawie naruszyła przy realizacji projektu obowiązujące procedury w stopniu skutkującym koniecznością zwrotu części otrzymanego dofinansowania,
Nieuprawnione są zarzuty procesowe. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w sposób zgodny z procedurą administracyjną. Organ rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, swoje stanowisko przedstawił w wydanej decyzji. Uzasadnienie decyzji zawiera szczegółowy i wyczerpujący opis stanu faktycznego, argumentów podnoszonych przez Skarżącą oraz obszerne stanowisko organu odnośnie stwierdzonych nieprawidłowości wynikających z naruszenia art. 7 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 4 P.z.p.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło