I SA/Wa 520/23

WyrokWSA w Warszawie2023-06-05

Skład orzekający: Jolanta Dargas, Magdalena Durzyńska, Mateusz Rogala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utrata faktycznej możliwości władania nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r. wyklucza możliwość przyznania odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że utrata faktycznej możliwości władania nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r. stanowi negatywną przesłankę przyznania odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Określona w tym przepisie data odnosi się do czynności pozbawienia możliwości władania, a nie do trwającego stanu pozbawienia władania. Skoro w sprawie niesporne było, że poprzednicy prawni skarżącego utracili faktyczną możliwość władania nieruchomością przed tą datą, wnioskodawcy nie mogło być przyznane odszkodowanie.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie, która przeszła na własność państwa na podstawie dekretu z 1945 r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy odmawiającą przyznania odszkodowania, uznając, że nie została spełniona przesłanka utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r., gdyż utrata ta nastąpiła najpóźniej w 1951 r. Skarżący zarzucił błędną wykładnię art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Magdalena Durzyńska, asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi P. A. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 28 grudnia 2022 r. nr 4267/2022 w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia 28 grudnia 2022 r. nr 4267/2022 Wojewoda Mazowiecki, działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] odmawiającą P. A. przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] i [...], ozn. hip. "[...]" nr rej. hip. [...] i ozn. hip. "[...]" nr rej. hip. [...], aktualnie wchodzącą w skład działek ewidencyjnych nr [...]i nr [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że opisana wyżej nieruchomość znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279), zaś wniosek o odszkodowanie za tę nieruchomość w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm., powoływanej dalej jako u.g.n.) wniósł P. A. Organ wyjaśnił, że aktualnie sprawy odszkodowań za nieruchomości [...] objęte działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. są uregulowane w art. 215 ust. 2 u.g.n., zgodnie z którym "przepisy ustawy dotyczące odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r." Organ uznał, że w sprawie spełniona została przesłanka przeznaczenia nieruchomości pod budownictwo jednorodzinne. W zakresie spełnienia drugiej przesłanki przyznania odszkodowania z art. 215 ust. 2 u.g.n., czyli utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością, organ powołał się na ustalenia Prezydenta m.st. Warszawy, z których wynika, że na terenie przy ul. [...] i [...] został wybudowany [...], co potwierdza szereg dokumentów pozyskanych w toku postępowania. Z pisma Szkoły [...] z dnia [...] października 2016 r. wynika, że rozpoczęcie prac inwestycyjnych na ww. terenie miało miejsce w okresie od [...] lutego 1954 r. do [...] października 1954 r. - stan surowy, w okresie od [...] października 1954 r. do [...] czerwca 1955 r. - wykończenie budynku. Do pisma załączono dokument pt. "Założenia projektu budowy [...] w [...] ul. [...]", które zostały zatwierdzone decyzją Ministra Budownictwa - na warunkach określonych w protokole [...] z dnia [...] kwietnia 1953 r. na wniosek Komisji Ocen Projektów Inwestycyjnych w Ministerstwie Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 1953 r. Pismem z dnia 20 kwietnia 1951 r. Fundacja [...] zwróciła się do Zarządu Miejskiego w [...] Wydział Inspekcji Budowlanej o zatwierdzenie projektu i wydanie pozwolenia na budowę [...] - murowanego - trzypiętrowego przy ul. [...]. Ze sprawozdania M. W. Okręgowego Mistrza Kominiarskiego z dnia [...] lutego 1952 r. wynika, że w domu przy ul. [...] zostały skontrolowane wszystkie przewody wentylacyjne, dymowe i spalinowe. W dniu [...] lutego 1952 r. zebrała się komisja na budowie Domu Akademickiego przy ulicy [...] mająca na celu oddanie części budynku/od sąsiada [...] do głównej klatki schodowej/ przez Zjednoczenie Budownictwa Miejskiego [...] Zarząd Budowy [...] użytkownikowi Ekspozyturze Zarządu Ośrodków [...] w [...]. W aktach sprawy znajduje się również protokół Komisji z dnia [...] marca 1952 r., w którym stwierdzono, że budynek przy ul. [...] zawiera: parter - pomieszczenia administracyjne trzyizbowe i dwuizbowe, I piętro - [...] pomieszczeń mieszkalnych, [...] pomieszczenia użytkowe, II piętro - [...] pomieszczeń mieszkalnych, [...] pomieszczenia użytkowe, III piętro - [...] pomieszczeń mieszkalnych, [...] pomieszczenia użytkowe. Ze znajdującego się w aktach sprawy Zbioru Ksiąg meldunkowych [...], wynika, że w budynku już od 1952 r. byli meldowani pracownicy i [...]. Ponadto w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie lokalizacyjne Nr [...] z dnia [...] maja 1954 r., w którym Prezydium Rady Narodowej w [...] na podstawie ustalonej lokalizacji ogólnej (pismo P.K.P.G. z dnia [...] sierpnia 1952 r.) wyraziło zgodę na lokalizację szczegółową ostateczną [...] dla Zarządu Ośrodków [...] na terenie położonym w [...] przy ul. [...]. Organ podniósł, że stan zagospodarowania nieruchomości potwierdza pozyskane z Wojskowego Biura Historycznego zdjęcie lotnicze przedstawiające stan zagospodarowania terenu w roku 1955. Ze zdjęcia wynika, że teren ten stanowił plac budowy. Na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...] znajdowały się w tym czasie wielkogabarytowe budynki, a część opisywanej nieruchomości była wykorzystywana jako plac budowy. Ponadto w aktach sprawy znajduje się podanie [...] z dnia [...] lutego 1951 r. dotyczące zajęcia terenu ulicznego przed posesją przy ul. [...] w związku z budową dla Fundacji Domów [...] przy ul. [...]. Z protokołu oględzin z dnia [...] marca 1951 r. wynika, że teren uliczny i urządzenia przyległe do placu budowy na nieruchomości nr [...] przy ul. [...] został zajęty przez [...] dla celów pomocniczych budowy. W aktach sprawy znajduje się także zdjęcie lotnicze z 1951 r., na którym widoczny jest budynek w fazie budowy o obecnym adresie [...]. Ponadto na tym zdjęciu widać, że droga (ulica [...]) została częściowo zajęta pod realizację tej inwestycji. Na zdjęciu widać również, że teren na południe od budowanego budynku został przeznaczony pod zaplecze budowy. Z kolei na znajdujących się w aktach sprawy zdjęciach lotniczych z 1953 r., z 1954 r. i z 1960 r. widać, że budynek przy ul. [...] został zrealizowany w całości. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewoda stwierdził, że faktyczna możliwość władania nieruchomością przez dotychczasowego właściciela została utracona najpóźniej w roku 1951, albowiem na wykonanej fotografii lotniczej widoczna jest budowa wielkogabarytowych budynków w ramach inwestycji zrealizowanej przez podmiot publiczny, dla użytku ogólnospołecznego, którego część stanowi przedmiotowa nieruchomość. Oznacza to, że pierwotny właściciel nieruchomości utracił możność władania nieruchomością na długo przed datą istotną z punktu widzenia art. 215 ust. 2 u.g.n., tj. przed 5 kwietnia 1958 r. Powyższe, zdaniem organu, oznacza, że jedna z przesłanek warunkujących, zgodnie z treścią art. 215 ust. 2 u.g.n., pozytywne rozstrzygnięcie nie została w niniejszej sprawie spełniona. P. A. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i stawiając zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 215 ust. 2 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przesłanka "jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r." oznacza, że pozbawienie faktycznej możliwości władania nieruchomością po raz pierwszy nastąpić miało po dniu 5 kwietnia 1958 r., podczas gdy data 5 kwietnia 1958 r. określona w przepisie odnosi się do wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70 ze zm.) i stanowi jedynie termin techniczny, który stosowany dosłownie, realnie pozbawia przepisu art. 215 ust. 2 u.g.n. jakiegokolwiek zastosowania, z uwagi, że przepis ten regulować miał kwestię odszkodowań za nieruchomości wywłaszczone na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r., to jest nieruchomości wywłaszczonych 13 lat przed datą wskazaną w przepisie, a nadto przepis ten stanowi jedynie, że poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni muszą być pozbawieni możliwości faktycznego władania nieruchomością po tej dacie, natomiast nie stanowi wymogu, aby przed upływem tej daty poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni byli w ciągłym faktycznym posiadaniu nieruchomości, zaś z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że poprzednicy prawni skarżącego zostali pozbawieni faktycznego władania nad nieruchomością najpóźniej w roku 1951 i po dacie 5 kwietnia 1958 r. nadal faktycznie nią nie władali, co skutkowało naruszeniem konstytucyjnych praw do ochrony własności oraz równości wobec prawa poprzez błędne przyjęcie przez organ, że nie zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki z art. 215 ust. 2 u.g.n., i w konsekwencji wydaniem niewłaściwej decyzji odmawiającej skarżącemu przyznania odszkodowania za nieruchomość. Skarżący postawił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy organ II instancji winien był uchylić decyzję I instancji w całości i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, b) art. 138 § 2a k.p.a. poprzez brak określenia wytycznych w zakresie prawidłowej wykładni przepisu art. 215 ust. 2 u.g.n., polegającej na przyjęciu, że określone w art. 215 ust. 2 u.g.n. pozbawienie faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. oznacza, że właściciel lub jego następcy prawni mieli nie władać nieruchomością po tej dacie, ale nie oznacza, iż pozbawienie tego władania miało nastąpić wyłącznie po tej dacie, co w konsekwencji skutkowało wydaniem wadliwej decyzji, c) art. 7a § 1 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia na korzyść skarżącego wątpliwości interpretacyjnych w zakresie wykładni art. 215 ust. 2 u.g.n. polegającej na przyjęciu, że treść tego przepisu jest precyzyjna i należy go wykładać literalnie, podczas gdy data 5 kwietnia 1958 r. określona w przepisie odnosi się do wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. i stanowi jedynie termin techniczny, który stosowany dosłownie realnie pozbawia przepisu art. 215 ust. 2 u.g.n. jakiegokolwiek zastosowania, z uwagi, że przepis ten regulować miał kwestię odszkodowań za nieruchomości wywłaszczone na podstawie dekretu, to jest nieruchomości wywłaszczone 13 lat przed datą wskazaną w przepisie, co w konsekwencji spowodowało odebranie skarżącemu uprawnienia do uzyskania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także o uchylenie decyzji organu I instancji, o zobowiązanie Prezydenta m.st. Warszawy do wydania w określonym przez Sąd terminie decyzji w przedmiocie przyznania odszkodowania na rzecz skarżącego za nieruchomość, a także o zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że istotą spornej w sprawie przesłanki z art. 215 ust. 2 u.g.n. jest to, aby po dniu 5 kwietnia 1958 r. właściciele danej nieruchomości [...] nie mieli faktycznej możliwości władania nią, jednocześnie w samym przepisie nie wskazano, że utrata możliwości władania nastąpić miała po raz pierwszy po tej dacie. Tym samym nie jest istotne, kiedy konkretnie poprzednicy prawni skarżącego stracili faktyczną możliwość władania nieruchomością, lecz to, aby stan ten trwał nadal po dniu 5 kwietnia 1958 r. Potwierdza to wykładnia celowościowa, która wskazuje, że racjonalny ustawodawca nie mógł założyć, że odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości na podstawie dekretu należne będzie tylko tym właścicielom, którym dana nieruchomość zostanie odebrana dopiero po upływie 13 lat po jego wejściu w życie, skoro celem dekretu miało być sprawniejsze i szybsze odbudowanie Warszawy po II Wojnie Światowej, zatem zwlekanie z odbudową przez 13 lat byłoby całkowicie nieracjonalne. Ponadto, zdaniem skarżącego, przydzielanie prawa do odszkodowania za naruszenie konstytucyjnego prawa własności tylko i wyłącznie z tego powodu, że własność ta została odebrana danym osobom przed lub po konkretnej dacie (która nie wynika z obiektywnego zdarzenia, lecz stanowi datę wejścia w życie ustawy), stanowi naruszenie konstytucyjnych praw ochrony własności oraz równości wobec prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ustalony przez organ stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Jak wynika ze zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego, szczegółowo powołanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na nieruchomości będącej przedmiotem wniosku o odszkodowanie co najmniej w 1951 r. rozpoczęta została budowa domu [...] (późniejszy [...]), zaś już w 1952 r. w częściowo zbudowanym [...] meldowani byli studenci i pracownicy uczelni. Co istotne, tych okoliczności faktycznych nie kwestionuje w istocie również skarżący, przyznając, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że jego poprzednicy prawni zostali pozbawieni faktycznego władania nad nieruchomością najpóźniej w 1951 r. (s. 2 skargi). Spór w tej sprawie sprowadza się natomiast do kwestii wykładni jednej z określonych w art. 215 ust. 2 u.g.n. przesłanek przyznania odszkodowania za nieruchomość. W myśl tego przepisu, przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Zdaniem skarżącego zwrot "zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r." oznacza, że pozbawienie władania nieruchomością mogło nastąpić przed dniem 5 kwietnia 1958 r., lecz po tej dacie poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni nie mogli władać już nieruchomością. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawą uznaje proponowaną przez skarżącego wykładnię art. 215 ust. 2 u.g.n. za nieprawidłową. Określona w tym przepisie data, tj. 5 kwietnia 1958 r., odnosi się bowiem, co wynika wprost z treści tego przepisu, do czynności polegającej na pozbawieniu możliwości faktycznego władania nie zaś do trwającego już stanu pozbawienia możliwości władania. Ustawodawca nie użył wszak zwrotu "byli pozbawieni faktycznej możliwości władania po dniu 5 kwietnia 1958 r.", co oznaczałoby, że prawnie istotny jest sam fakt niemożności władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r., lecz określił, że poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni "zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania po dniu 5 kwietnia 1958 r." A zatem to czynność polegająca na pozbawieniu władania musiała nastąpić po 5 kwietnia 1958 r., zaś pozbawienie możliwości władania przed tym dniem pozbawia stronę możliwości przyznania odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n. To stanowisko Sądu znajduje swoje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym sądy uznawały (zbieżnie z wykładnią przyjętą przez organ w niniejszej sprawie), że utrata możliwości faktycznego władania przed dniem 5 kwietnia 1958 r. stanowi negatywną przesłankę przyznania odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n. (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1202/20, z dnia 17 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1101/21, z dnia 29 czerwca 2022 r. sygn. akt I OSK 1696/21 oraz z dnia 2 grudnia 2022 r. sygn. akt I OSK 2066/19, dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Odnosząc się do postawionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Konstytucji i przywołanych fragmentów zdań odrębnych zgłoszonych do postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt P 6/13 (OTK-A 2015/9/161), należy przede wszystkim powołać się na wyrażone w tym postanowieniu stanowisko większości składu orzekającego Trybunału, z którego wynika, że brak regulacji odnośnie byłych właścicieli gruntów [...] lub ich następców prawnych, którzy utracili władztwo nad nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r. stanowi rodzaj zaniechania legislacyjnego (prawodawczego), którego stwierdzenie niekonstytucyjności uzasadnione jest tylko wtedy, gdy istnieje konstytucyjny nakaz uregulowania jakiejś kwestii, a ustawodawca wykonuje ten nakaz jedynie w części. Na gruncie art. 215 ust. 2 u.g.n., zdaniem Trybunału, taki nakaz nie obowiązuje. Konstytucja nie wymaga bowiem zagwarantowania prawa do pełnego odszkodowania. W przywoływanym postanowieniu Trybunał nie miał również wątpliwości, że treść art. 215 ust. 2 u.g.n. wyklucza przyznanie odszkodowania w sytuacji gdy utrata władztwa nastąpiła przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Trybunał stwierdził, że celem ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie było zniesienie roszczeń odszkodowawczych przyznanych dekretem z 1945 r. Sens regulacji zawartej w art. 53 ust. 1 i 2 ustawy z 1958 r. polegał na tym, że - w odniesieniu do wskazanego kręgu podmiotów i rodzajów nieruchomości - dochodzenie roszczeń odszkodowawczych miało stać się realne, gdyż ustawa zawierała przepisy umożliwiające ich wykonanie. Jednocześnie, zgodnie z podstawową zasadą prawa intertemporalnego, ustawodawca zdecydował o stosowaniu przepisów ustawy tylko na przyszłość, tj. do przypadków, gdy "przejście własności" nieruchomości następowało po wejściu w życie ustawy (tj. po dniu 5 kwietnia 1958 r.). Formalnie rzecz biorąc, byli właściciele, którzy utracili posiadanie przed wejściem w życie ustawy z 1958 r., mogli dochodzić roszczeń wynikających z dekretu na jego podstawie, co w praktyce - ze względu na 3-letni termin prekluzyjny i na brak przepisów wykonawczych - było nieskuteczne. Roszczenia pozostałych miały podlegać ustawie z 1958 r. Rozwiązanie to odpowiadało podstawowej zasadzie intertemporalnej, która nową ustawę nakazuje stosować do zdarzeń prawnych (przejścia posiadania) powstałych w czasie jej obowiązywania. Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości utrzymała związek odszkodowania z datą pozbawienia władania nieruchomością, jednak zdecydowała o wygaszeniu roszczeń, które formalnie mogły jeszcze znaleźć oparcie w dekrecie z 1945 r. Trybunał podkreślił, że wraz z wejściem w życie ustawy z 1985 r. ostatecznie wygasły roszczenia odszkodowawcze "dekretowców" pozbawionych faktycznego władania nieruchomościami przed 5 kwietnia 1958 r. (a więc również skarżącego w niniejszej sprawie). W konsekwencji, tej grupie podmiotów w chwili wejścia w życie art. 215 ust. 2 u.g.n. nie przysługiwały roszczenia majątkowe wobec władz publicznych. Przepis ten, będący dosłownym powtórzeniem art. 83 ustawy z 1985 r., nie mógł pozbawić praw, które tym osobom już co najmniej od kilkunastu lat nie przysługiwały. Nie wykreował on też nowych roszczeń. Ustawodawca ograniczył się w nim do utrzymania stanu prawnego istniejącego od wejścia w życie ustawy z 1985 r. Zdaniem Trybunału, teza o pominięciu w art. 215 ust. 2 u.g.n. określonej grupy podmiotów, którym - z mocy Konstytucji - należy się odszkodowanie, na pewno nie znajduje uzasadnienia w art. 64 ust. 2 Konstytucji. Trybunał stwierdził również, że z Konstytucji nie wynika obowiązek państwa przyznania wszystkim byłym właścicielom tzw. gruntów [...] odszkodowania równego wartości nieruchomości w chwili wejścia w życie dekretu z 1945 r., do którego to skutku prowadziłoby rozszerzenie zakresu stosowania art. 215 ust. 2 u.g.n. W ocenie Trybunału, wprowadzone przepisem art. 215 ust. 2 u.g.n. ograniczenia muszą być uznane za wyraz polityki państwa, ograniczającej zakres odpowiedzialności państwa, dochodzonej na drodze administracyjnej. Co szczególnie istotne, badając zgodność art. 215 u.g.n. z Konstytucją i dokonując w uzasadnieniu postanowienia z dnia 28 października 2015 r. analizy przesłanki pozbawienia faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził jego niezgodności z Konstytucją. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, że nieprawidłowa jest przyjęta przez organ wykładnia art. 215 ust. 2 u.g.n. w zakresie, w jakim Wojewoda uznał, iż utrata możliwości władania nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r. wyklucza zastosowanie tego przepisu. Skoro zaś w rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że poprzednicy prawni skarżącego utracili faktyczną możliwość władania nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r., to oznacza, że wnioskodawcy nie mogło być przyznane odszkodowanie na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n. Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej przytoczone okoliczności, Sąd uznał postawione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania dotyczące nieprawidłowej wykładni art. 215 ust. 2 u.g.n. za niezasługujące na uwzględnienie. W związku z niebudzącą, zdaniem Sądu, wątpliwości interpretacyjnych treścią art. 215 ust. 2 u.g.n. jako niezasadny należało ocenić również zarzut naruszenia art. 7a § 1 k.p.a., bowiem jednoznacznie brzmiąca treść przepisu – stanowiącego materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji – nie stwarzała wątpliwości prawnych, których rozstrzygnięcie powinno nastąpić na korzyść strony. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło