I SA/Wa 154/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca: Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na pismo Ministerstwa Rozwoju i Technologii z dnia 18 października 2021 r., nr DO3.7611.349.2019.IH w przedmiocie informacji o umorzeniu postępowania z mocy prawa postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 2 listopada 2021 r. Pan J. C. (dalej jako: Skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Ministerstwa Rozwoju i Technologii z dnia 18 października 2021 r., nr DO3.7611.349.2019.IH, w przedmiocie informacji o umorzeniu z mocy prawa postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej Nr MT-SW/1899/68 z dnia 21.05.1968 r. i utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] nr GKM-V/6210/584/JB z dnia 13.08.1968 r. odmawiającego ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] rej. hip. [...] oraz decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] nr GKM-IV/6214/1063/68/EG z dnia 13.12.1968 r. stwierdzającej, że grunt i wszystkie budynki położone w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] działka nr [...] przeszły na własność Skarbu Państwa (k. 2 i k. 3 akt sądowych). Pismem z dnia 5 listopada 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił się do Skarżącego o sprecyzowanie czy pismo z dnia 2 listopada 2021 r. stanowi skargę na decyzję/ postanowienie/ czynność w postępowaniu administracyjnym, czy też skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Organ (k. 19 akt sądowych). Pismem z dnia 3 grudnia 2021 r. Skarżący wskazał, iż złożone przez Niego pismo z dnia 2 listopada 2021 r. "jest skargą zarówno na czynność w postępowaniu administracyjnym, jak i skargą na przewlekłe postępowanie, z większą wagą na tę drugą kwestię". Skarżący poinformował również Sąd, iż wystąpił do Ministra Rozwoju i Technologii "o wydanie formalnej decyzji w sprawie". W konsekwencji, w niniejszym postępowaniu, prowadzonym pod sygn. akt I SA/Wa 154/22, rozpoznaniu podlega skarga na czynność w postępowaniu administracyjnym. Pod sygn. akt I SAB/Wa 54/22 prowadzone jest natomiast postępowanie mające na celu rozpoznanie skargi na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Rozwoju i Technologii postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. W sprawie niniejszej, tj. w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I SA/Wa 154/22, w odpowiedzi na skargę Organ - Minister Rozwoju i Technologii - wniósł o odrzucenie skargi, względnie o jej oddalenie (k. 8-9 akt sądowych). Skarga podlega odrzuceniu. Wyjaśnić należy, iż w postępowaniu przed sądem administracyjnym merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Przepis art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako: P.p.s.a.), stanowi, że sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Skarga jest dopuszczalna w szczególności, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniósł podmiot uprawniony oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku któregoś z warunków dopuszczalności zaskarżenia bądź stwierdzenie wystąpienia którejś z przesłanek niedopuszczalności skargi uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Przepis art. 3 P.p.s.a. wskazuje enumeratywnie w jakich sprawach orzekają sądy administracyjne. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a P.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W powyższym przepisie nie mieści się złożona przez Skarżącego skarga na pismo Ministerstwa Rozwoju i Technologii z dnia 18 października 2021 r. w przedmiocie informacji o umorzeniu postępowania z mocy prawa. Jak wynika z treści tego pisma (k. 3 akt sądowych), Organ poinformował w nim o umorzeniu z mocy prawa, z dniem 16 września 2021 r., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej Nr MT-SW/1899/68 z dnia 21.05.1968 r. i utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] nr GKM-V/6210/584/JB z dnia 13.08.1968 r. odmawiającego ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] rej. hip. [...] oraz decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] nr GKM-IV/6214/1063/68/EG z dnia 13.12.1968 r. stwierdzającej, że grunt i wszystkie budynki położone w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] działka nr [...] przeszły na własność Skarbu Państwa. Pismo to nie spełnia przesłanek do uznania go za decyzję administracyjną. Nie rozstrzyga ono bowiem władczo o prawach lub obowiązkach stron, jak również nie zostało podpisane z powołaniem się na upoważnienie Ministra do wydawania aktów administracyjnych. Wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491), postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. W ocenie Sądu, użyty w przywołanym powyżej przepisie zwrot: "umarza się z mocy prawa" wymaga potwierdzenia umorzenia postępowania administracyjnego odpowiednim aktem: decyzją administracyjną lub wyrokiem sądu wydanym na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a., czego wymagają względy pewności prawa i bezpieczeństwa prawnego (dla porównania: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - z dnia 18 października 2021 r. sygn. akt I SAB/Wa 250/21 nieprawomocn. oraz z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 376/21 nieprawomocn.; wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 239/21 nieprawomocn.). Konsekwencją powyższego jest wyłączenie dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi na pismo organu administracji publicznej - podjęte (sporządzone) poza postępowaniem jurysdykcyjnym, w niewątpliwie niewłaściwej formie procesowej (pisma informującego zamiast decyzji). Nie można bowiem uznać, że pismo Ministerstwa Rozwoju i Technologii z dnia 18 października 2021 r., nr DO3.7611.349.2019.IH, dotyczy - że konkretyzuje uprawnienia lub obowiązki wynikające z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.) w sytuacji, gdy umorzenie postępowania na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego wymaga potwierdzenia umorzenia postępowania administracyjnego w formie decyzji. Z tych względów należało przyjąć, iż skarga na pismo zawierające informację o umorzeniu postępowania administracyjnego w związku z nowelizacją art. 156 § 2 i art. 158 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego jest niedopuszczalna. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., orzeczono - jak w sentencji.