III SAB/Gl 135/23
WyrokWSA w Gliwicach2023-07-03
Skład orzekający: Barbara Orzepowska-Kyć, Dorota Fleszer, Barbara Brandys-Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, jeśli udostępnił część żądanych informacji w formie czynności materialno-technicznej, ale zanonimizował dane osobowe, a wnioskodawca domagał się pełnej treści dokumentu bez anonimizacji?Ratio decidendi
Organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie udostępnił pełnej żądanej informacji publicznej ani nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia w sytuacji, gdy wnioskodawca domagał się pełnej treści dokumentu bez anonimizacji. Anonimizacja danych osobowych, jeśli nie jest wymagana przepisami prawa lub nie wynika z istoty żądania, nie zwalnia organu z obowiązku udostępnienia informacji lub wydania decyzji odmownej, a jej dokonanie bez podstawy prawnej lub decyzji może być uznane za bezczynność.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie skanu protokołu z naboru na stanowisko urzędnicze wraz z załącznikami. Organ udostępnił protokół, ale zanonimizował dane kandydatów. Skarżący wezwał organ do przekazania pełnej treści protokołu bez anonimizacji, wskazując na upływ terminu. Organ wyjaśnił opóźnienie problemami technicznymi i koniecznością uzyskania zgody kandydata na ujawnienie danych. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu. WSA w Gliwicach odrzucił skargę, uznając, że organ nie pozostawał w bezczynności, gdyż udostępnił część informacji. NSA uchylił to postanowienie, wskazując, że anonimizacja bez podstawy prawnej lub decyzji odmownej może stanowić bezczynność, zwłaszcza gdy wnioskodawca domagał się pełnej treści dokumentu.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 2. Zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Dyrektora Centrum Usług Wspólnych O. w przedmiocie informacji publicznej 1. stwierdza bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Pismem z 13 marca 2022 r. M.P. (dalej: Skarżący) wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Centrum Usług Wspólnych w Ożarowicach (dalej: organ) w zakresie nierozpatrzenia jego wniosku z 3 stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący wyjaśnił, że przesłanym na adres poczty elektronicznej organu wnioskiem z 3 stycznia 2022 r. wniósł o udostępnienie informacji w zakresie skanu protokołu wraz z załącznikami z przeprowadzonego naboru na stanowisko urzędnicze – samodzielny referent.
Pismem z 20 stycznia 2022 r. (doręczonym tego samego dnia za pośrednictwem poczty elektronicznej) organ przesłał Skarżącemu skan protokołu z naboru wraz z załącznikami tj. kwestionariuszem spełnienia wymagań formalnych oraz wypełnionymi przez kandydatów testami.
Następnie 21 stycznia 2022 r. w formie e-mail Skarżący zwrócił się do organu o prawidłowe załatwienie jego wniosku tj. przekazanie pełnej treści protokołu bez zastosowania procesu anonimizacji. Wskazał także, że termin udzielenia odpowiedzi na jego na wniosek - zgodnie z art. 13 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej - upłynął 18 stycznia. W tym samym dniu organ wyjaśnił, iż wniosek trafił do folderu spam, stąd odpowiedź została przekazana z opóźnieniem, ale jednak niezwłocznie po jego zauważeniu przez pracownika organu.
Pismem z 21 stycznia 2022 r. organ zwrócił się do niewybranego kandydata z zapytaniem czy wyraża zgodę na udostępnienie swoich danych osobowych w związku z wnioskiem o informację publiczną dotyczącym protokołu wraz z załącznikami z naboru na stanowisko samodzielny referent. Osoba ta w wiadomości elektronicznej z 1 lutego 2022 r. nie wyraziła zgody na udostępnienie jej danych osobowych osobom trzecim, o czym poinformowano Skarżącego.
W tej sytuacji Skarżący wywiódł skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Postanowieniem z 7 września 2022 r. sygn. akt III SAB/Gl 157/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę.
Sąd I instancji wskazał, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wynika to z uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19. W ocenie Sądu I instancji, uchwała ta jest wiążąca i znajduje swoje odpowiednie zastosowanie w sytuacji, gdy organ udzielając informacji publicznej nie pozostaje w bezczynności, a jednocześnie w takiej sytuacji nie jest wydawana decyzja administracyjna.
Zasadniczym celem wniesienia skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności, a w tej sprawie do udzielenia żądanej informacji. Sąd I instancji wskazał, że skarga na bezczynność organu została wniesiona przez Skarżącego 13 marca 2022 r., a podmiot zobowiązany udostępnił Skarżącemu żądaną informację 20 stycznia 2022 r. Oznacza to, że w momencie wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności. W ocenie Sądu I instancji, na gruncie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.) nie można mówić o bezczynności organu, gdy organ ten uwzględniając wniosek, udostępnił uprzednio (tj. przed wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego) informację publiczną w formie czynności materialno-technicznej.
Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. g u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 tej ustawy, w tym o naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych. Zgodnie z art. 13 ust. 4 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 530 ze zm. – dalej: ustawa o pracownikach samorządowych), informacje o kandydatach, którzy zgłosili się do naboru, stanowią informację publiczną w zakresie objętym wymaganiami związanymi ze stanowiskiem określonym w ogłoszeniu o naborze. Zdaniem Sądu I instancji, informacją publiczną są wszelkie informacje dotyczące kandydata w zakresie spełniania przez niego wymagań określonych w ogłoszeniu, ale nie jego dane personalne. Jeżeli informacje dotyczące kandydata mają związek z tymi wymaganiami, podlegają udostępnieniu w trybie przewidzianym przepisami u.i.d.p. Informacją publiczną jest również informacja o uszeregowaniu kandydatów biorących udział w konkursie, a także informacja o ocenie poszczególnych kandydatów. Zarówno uszeregowanie kandydatów, jaki i ich ocena, dotyczą bowiem kwestii spełniania przez kandydatów wymagań określonych w ogłoszeniu, są zatem objęte dyspozycją art. 13 ust. 4 ustawy o pracownikach samorządowych. Ujawnieniu podlegają jedynie dane osobowe kandydata wybranego, o czym stanowi art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o pracownikach samorządowych.
Z tego powodu Sąd I instancji uznał, że organ na dzień wniesienia skargi nie pozostawał w bezczynności, co uzasadniało odrzucenie skargi wniesionej w tym przedmiocie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Skarżący.
NSA w wyroku z 25 kwietnia 2023 r. sygn. akt III OSK 559/23 uchylił zaskarżone postanowienie.
W jego uzasadnieniu wskazał, że nie jest kwestionowanym w tej sprawie, że na gruncie u.d.i.p. nie można mówić o bezczynności organu, gdy organ uwzględniając wniosek, udostępnił uprzednio (tj. przed wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego) informację publiczną w formie czynności materialno-technicznej. Skarga w tego rodzaju sprawach podlega odrzuceniu. Skarżący wskazuje natomiast, że organ nie udostępnił imion i nazwisk kandydatów biorących udział w naborze, przesyłając jedynie zanonimizowany protokół z przeprowadzonego naboru.
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek powinno co do zasady nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej i dlatego jej udostępnienie następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Forma decyzji przewidziana została dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). W sytuacji, gdy żądana informacja zawiera dane osobowe podlegające ochronie, nie oznacza to "automatycznie", że informacja ta traci walor informacji publicznej i zwalnia zobowiązany podmiot z konieczności jej udostępnienia. Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej występuje wtedy, gdy zobowiązany do udzielenia informacji podmiot, nie podejmuje w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. odpowiednich czynności tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia albo umorzeniu postępowania.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. g u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych. Jak prawidłowo wskazał Sąd I instancji, przepisami odrębnymi są przepisy ustawy o pracownikach samorządowych. Zgodnie z art. 13 ust. 4 tej ustawy, informacje o kandydatach, którzy zgłosili się do naboru, stanowią informację publiczną w zakresie objętym wymaganiami związanymi ze stanowiskiem określonym w ogłoszeniu o naborze. W orzecznictwie przyjmuje się, że do wymagań zawartych w ogłoszeniu o naborze odnosi się informacja o wykształceniu, stażu pracy i doświadczeniu zawodowym kandydatów, ubiegających się o stanowisko w służbie publicznej. Informacją publiczną jest zatem protokół z przeprowadzonego naboru, lista kandydatów spełniających wymogi formalne w postępowaniu rekrutacyjnym oraz informacja o wyniku naboru, jak i dane odnoszące się do wykształcenia, stażu pracy, przebiegu zatrudnienia, pełnionych obowiązków, doświadczenia urzędniczego lub innych informacji o kandydatach, dotyczących wymagań związanych ze stanowiskiem, wskazanych w ogłoszeniu o naborze (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2022 r. III OSK 2360/21 oraz z 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 683/09, LEX nr 515712).
Okoliczność, że dana informacja zalicza się do kategorii informacji publicznej nie oznacza jednak, że organ będzie zobowiązany do udzielenia żądanych informacji. Organ zobowiązany jest bowiem dokonać oceny pod kątem ograniczeń wynikających z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy jednak informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Przy kolizji prawa do informacji publicznej z prawem do ochrony danych osobowych priorytet należy przyznać prawu do informacji publicznej. Relacje między prawem do informacji oraz prywatnością osoby fizycznej, a co z tym związane danymi osobowymi znajdującymi się w tej sferze, są określane tylko na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 października 2019 r. sygn. akt I OSK 878/18).
Podmiot zobowiązany - udostępniając informację publiczną, która w sposób bezpośredni lub pośredni dotyczy osoby fizycznej - każdorazowo zobligowany jest do wyważenia prawa do prywatności względem wartości publicznej w postaci dostępu do informacji publicznej. Ustawodawca nie określił w przepisach u.d.i.p., co rozumie pod pojęciem "prywatności osoby fizycznej" co oznacza, że definicji tego pojęcia należy poszukiwać na gruncie innych aktów ustawowych. Takim aktem jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.Urz.UE.L 119 z 4 maja 2016, str. 1, ze zm.), które przesądza, że dane osobowe osoby fizycznej, w tym w szczególności imię i nazwisko, podlegają ochronie jako sfera prywatności człowieka. W związku z powyższym, jeżeli żądana informacja publiczna zawiera dane umożliwiające zidentyfikowanie osoby fizycznej, organ zobowiązany jest do udzielenia tej informacji po wyłączeniu z jej treści tych danych. W praktyce udostępnieniu podlega wówczas dokument odpowiednio zanonimizowany. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podzielił stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2267/12 oraz z 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1928/15, zgodnie z którym, z zestawienia zasady jawności informacji publicznych oraz obowiązku ochrony prywatności i danych osobowych osób fizycznych, można wyprowadzić wniosek, że możliwe jest udostępnianie informacji publicznej w sposób nienaruszający wskazanych dóbr chronionych. Służy temu m.in. anonimizacja (zatarcie) danych wrażliwych. W takim wypadku nie zachodzi potrzeba wydawania oddzielnej decyzji na podstawie art. 16 u.d.i.p., ponieważ przepis ten może mieć zastosowanie tylko w wypadku odmowy udostępnienia informacji, a nie w przypadku jej udzielenia z zachowaniem zasady ochrony dóbr chronionych. Postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej ma charakter odformalizowany, dlatego też anonimizacja będąca zabiegiem technicznym, umożliwiającym udzielenie informacji po wyeliminowaniu danych osobowych, jest w orzecznictwie powszechnie akceptowalna jako właściwy środek służący realizacji prawa do informacji publicznej z uwzględnieniem prawa do prywatności. Udostępnienie informacji publicznej w formie zanonimizowanej nie wymaga wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, jeżeli wynika to z przepisów prawa. Anonimizacji nie może tym samym utożsamiać z odmową udzielenia informacji publicznej. Anonimizacja udostępnionej informacji nie jest niezgodna z przepisami u.d.i.p. Kluczowe jednak dla oceny, czy organ ma obowiązek anonimizując częściowo daną informację wydać w związku z tym decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej w tej części, ma ustalenie, czy anonimizowana informacja jest wprost objęta zakresem żądania wniosku. Wydanie decyzji odmownej, na podstawie przepisu art. 16 u.d.i.p. jest zatem konieczne tylko w przypadku, gdy istota żądanej informacji dotyczy żądania ujawnienia chronionych prawem danych wskazanych osób lub danych wrażliwych innych podmiotów. Ocenę tę należy zatem przeprowadzać przez pryzmat złożonego w sprawie wniosku i wskazanego w nim wyraźnie zakresu żądanych informacji (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1928/15, wyrok NSA z 12 października 2017 r., sygn. akt I OSK 537/17, wyrok NSA z 20 września 2017 r., sygn. akt I OSK 227/17 oraz wyrok NSA 11 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2267/12).
W tej sprawie pismem z 21 stycznia 2022 r. Skarżący wprost zwrócił się do organu o prawidłowe załatwienie wniosku tj. przekazanie pełnej treści protokołu bez zastosowania procesu anonimizacji. Skarżący jednoznacznie określił, że żądanie jego wniosku obejmuje poznanie informacji publicznej o kandydatach zidentyfikowanych przez wskazanie ich danych osobowych. Oznacza to, że informacja w zakresie imienia i nazwiska poszczególnych kandydatów stanowiła immanentną część wniosku o udzielenie informacji publicznej. Uznać zatem należy, że anonimizując dane osobowe (imię i nazwisko) kandydatów organ w tej części nie udostępnił żądanej informacji. Organ powinien zatem informację udostępnić albo, jeśli uznaje, że informacja wymaga ochrony ze względów wskazanych w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji w tej części. W tej sytuacji, odrzucenie skargi było przedwczesne, ponieważ na tym etapie postępowania Sąd I instancji nieprawidłowo uznał, że organ udostępnił informację publiczną w sposób należyty, co uzasadniałoby stwierdzenie, że skarga była niedopuszczalna.
Oznacza to, że zarzuty skargi kasacyjnej zasługiwały na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Sąd orzeka w niniejszej sprawie, będąc związany wyrokiem NSA z 25 kwietnia 2023 r. sygn. akt III OSK 559/23, którym uchylono wyrok WSA w Gliwicach z 7 września 2022 r., sygn. akt III SAB/Gl 157/22.
Uchylenie zaskarżonego wyroku przez NSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez sąd I instancji. Natomiast zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA. Użyte w art. 190 p.p.s.a. pojęcie "wykładni prawa" należy rozumieć, jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" oznacza wykładnię przepisów prawa materialnego, procesowego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania określonego aktu. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 9 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 598/17). Pojęcie wykładni prawa należy rozumieć również jako wiążącą ocenę prawidłowości zastosowania przepisów postępowania odnoszących się do postępowania dowodowego, więc przesądzenia, że ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny jest prawidłowy (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt I FSK 2019/17). Ponadto moc wiążąca wyroku oznacza, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Odnosi się to zarówno do wykładni prawa, jego zastosowania w zaistniałym stanie faktycznym, jak również oceny tego stanu (por. wyrok NSA z 20 września 2018 r., sygn. akt II FSK 2370/18).
Zaznaczenia wymaga, że wykonując wytyczne tego Sądu, zgodnie z art. 190 p.p.s.a., orzeczenia sądów administracyjnych mają charakter kasacyjny. Z tego właśnie względu podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy i faktyczny sprawy zgromadzony przez organy w postępowaniu administracyjnym. Według art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Chodzi tu o akta obrazujące stan faktyczny i prawny sprawy w chwili wydania zaskarżonego aktu lub czynności, ponieważ sąd przeprowadza jedynie kontrolę działania organu administracyjnego. W konsekwencji sądy administracyjne nie dokonują ustaleń faktycznych. W postępowaniu sądowoadministracyjnym jest jedynie możliwe przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów, na zasadach określonych w art. 106 § 3 p.p.s.a. Ze względu na kontrolne funkcje sądu administracyjnego sąd może dokonywać tylko takich ustaleń faktycznych, które są niezbędne dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Nie może natomiast dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu załatwieniu sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym aktem. Inaczej mówiąc - nie może w tym zakresie wyręczać organu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 150/11). Powyższe w ocenie niniejszego składu orzekającego oznacza, że wytyczne NSA z omawianego wyroku należy rozumieć nie jako obowiązek czynienia przez sąd ustaleń za organ i wskazywania także za organ podstawy prawnej mającej zastosowanie w tak ustalonym stanie faktycznym, tylko jako obowiązek wyjaśnienia przez sąd, czy organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Zaznaczyć trzeba również, że NSA w wymienionym wyroku z 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 559/23 wskazał, że wniosek Skarżącego dotyczy informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Skierowany on został do organu, o którym mowa w art. 4 ust 1 pkt 1 u.d.i.p. zobowiązanego do jej udostępnienia organ, do którego skierowano wniosek winien był podjąć przewidziane przepisami u.d.i.p działania w celu jego załatwienia.
W rozpoznawanej sprawie w terminie do udostępnienia informacji publicznej organ w odpowiedzi na wniosek Skarżącego przesłał żądany protokół, ale po dokonanej anonimizacji wyłączył jawność danych kandydatów do pracy.
Powstały w niniejszej sprawie spór dotyczy zatem tego, czy przez anonimizację udostępnionego Skarżącemu protokołu organ prawidłowo dokonał ograniczenia dostępu do informacji. Inaczej mówiąc, czy prawidłowo w świetle u.d.i.p. rozpoznał wniosek Skarżącego i czy wobec braku udostępnienia informacji objętych anonimizacją pozostaje w bezczynności.
Rozstrzygając tę kwestię, w pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że o zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu na podstawie ustawy decyduje treść i charakter żądanej informacji. Jednocześnie na podstawie art. 5 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (art. 5 ust. 1 u.d.i.p.), a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) oraz w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o przymusowej restrukturyzacji (art. 5 ust. 2a u.d.i.p.), czy - od 15 września 2021 r. - w zakresie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 lutego 2010 r. o rekapitalizacji niektórych instytucji oraz o rządowych instrumentach stabilizacji finansowej (art. 5 ust. 2b u.d.i.p.).
Zdaniem Sądu, że jeżeli żądane informacje publiczne podlegają ochronie na podstawie art. 5 u.d.i.p., to wówczas podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej winien wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia w tym zakresie. Ograniczenie przez ustawodawcę dostępu do informacji, na podstawie art. 5 u.d.i.p., nie powoduje bowiem zmiany charakteru informacji jako publicznej. Jeżeli natomiast jakaś informacja publiczna nie może zostać udostępniona, to organ musi ustalić i wskazać, jakie informacje i na jakiej podstawie podlegają ochronie. Brak wydania w tym zakresie stosownej decyzji odmownej skutkuje natomiast bezczynnością.
Podzielając poglądy orzecznictwa, zauważyć trzeba, że nie w każdym wypadku, kiedy zachodzi możliwość ujawnienia "przy okazji" udostępniania informacji publicznej danych podlegających ochronie, należy całkowicie lub częściowo odmówić udostępnienia informacji, wydając decyzję na podstawie przepisu art. 16 u.d.i.p. Dotyczy to sytuacji, gdy strona nie jest sama zainteresowana ujawnieniem takich danych, żądając udzielenia informacji o konkretnych sprawach publicznych. Wydanie decyzji odmownej (lub częściowo odmownej) na podstawie przepisu art. 16 u.d.i.p. byłoby natomiast konieczne w przypadku, gdy istota żądanej informacji dotyczy żądania ujawnienia chronionych prawem danych. Wówczas kluczowe dla oceny, czy organ ma obowiązek ograniczyć częściowo udostępnianą informację i wydać w związku z tym, na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej w tej części, czy też zanonimizowanie części danych nie niesie konieczności wydania takiej decyzji, gdyż nie stanowi odmowy udostępnienia informacji publicznej - jest to czy anonimizowana informacja jest wprost objęta zakresem żądania wniosku, czy też pojawia się "niejako przy okazji" udostępniania informacji publicznej (np. dane osobowe wymagające anonimizacji znajdują się na żądanym nośniku informacji publicznej, lecz nie są objęte uzewnętrznionym we wniosku zainteresowaniem wnioskodawcy, które odnosi się do fragmentów irrelewantnych z punktu widzenia ochrony danych osobowych). Ocenę tę należy przeprowadzać przez pryzmat złożonego w sprawie wniosku i wskazanego w nim wyraźnie zakresu żądanych informacji (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 2273/18 i wskazane tam orzecznictwo).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, dostrzec należy, że Skarżący we wniosku o informację publiczną domagał się udostępnienia protokołu wraz załącznikami z przeprowadzonego naboru na stanowisko urzędnicze – samodzielny referent. Zdaniem Sądu należało uznać, że zanonimizowane informacje objęte były zakresem wniosku Skarżącego i stanowiły istotę żądanej informacji publicznej. W tej sytuacji anonimizacja tych danych powodowała, że organ nie udostępnił Skarżącemu pełnej informacji. Takie działanie organu nie może być uznane za realizację wniosku. Zauważyć przyjdzie, że dokonana anonimizacja uniemożliwia ustalenie tego, czy udostępnione dokumenty w ogóle dotyczą podmiotu wskazanego we wniosku skarżącej, a także czyni niemożliwym ustalenie faktycznej, pełnej treści podjętych przez organ rozstrzygnięć, które niewątpliwie stanowią informację publiczną. Natomiast udzielenie informacji niepełnej lub niezgodnej z treścią żądania należy oceniać jako bezczynność organu (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 2273/18).
Skoro zatem organ nie udzielił Skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej ani nie odmówił jej udostępnienia w formie decyzji administracyjnej, uznać należało, że dopuścił się w niniejszej sprawie bezczynności. Jeżeli bowiem organ uważał, że żądane informacje podlegają ochronie na podstawie art. 5 u.d.i.p., to wówczas winien wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie udostępnienia informacji w tym zakresie. Nieudostępnienie pełnej treści żądanej informacji przy jednoczesnym niewydaniu decyzji odmownej stanowi z kolei o jego bezczynności.
Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., oceniając stopień naruszenia prawa w związku z zaistniałą bezczynnością Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2 wyroku. W zakresie tej oceny wyjaśnić przyjdzie, że rażące naruszenie prawa związane jest z jego naruszeniem w sposób oczywisty. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W przekonaniu Sądu w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zaistniała, albowiem nie zachodzi przypadek oczywistego braku podjęcia przez organ czynności zmierzającej do rozpoznania wniosku skarżącej, jego lekceważenia i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Powodem bezczynności organu nie było zamierzone uniemożliwienie skarżącej dostępu do informacji publicznej, lecz błędna wykładnia przepisów u.d.i.p.
Mając na uwadze powyższe, wobec stwierdzonej bezczynności organu, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w pkt 1 wyroku, zobowiązał organ do załatwienia wniosku Skarżącego w terminie 14 dni.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu z urzędu Sąd orzeknie w odrębnym postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło