II SA/Bk 527/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dudar, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 października 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. G. na decyzję Rektora Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 4 maja 2023 r. nr DSS.405.23.2023 w przedmiocie stypendium doktoranckiego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Rektora Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 16 lutego 2023 r. nr 44 dr/st.dok./2023; 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu w Białymstoku na rzecz skarżącego P. G. kwotę 200,00 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do tut. sądu decyzją z dnia 4 maja 2023 r. nr DSS.405.23.2023 Rektor Uniwersytetu w Białymstoku (dalej powoływany jako: "Rektor") utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 16 lutego 2023 r. nr 44 dr/st.dok./2023 o odmowie przyznania P. G. (dalej jako: "skarżący") stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2022/2023. Powyższe rozstrzygnięcie została wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 3 października 2022 r. skarżący zwrócił się do Rektora o przyznanie stypendium doktoranckiego na studiach doktoranckich prowadzonych na Wydziale Chemii Uniwersytetu w Białymstoku w roku akademickim 2022/2023. Do wniosku dołączone zostały m.in. pozytywna opinia promotora rozprawy doktorskiej, publikacje, certyfikaty i zaświadczenia uczestnictwa i aktywnego udziału skarżącego w konferencjach naukowych. Decyzją z 16 lutego 2023 r. nr 44 dr/st. dok./2023 Rektor odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego stypendium doktoranckiego z uwagi na fakt, że nie spełnił on przesłanki polegającej na terminowej realizacji studiów doktoranckich, o której mowa w § 13 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2017 r. poz. 1696, dalej: "rozporządzenie"). W uzasadnieniu, powołując się na art. 195 ust. 4a ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm., dalej powoływana jako "p.s.w."), organ wyjaśnił, że studia doktoranckie trwają nie krócej niż 2 lata i nie dłużej niż 4 lata i taki sam zapis został przeniesiony do § 9 ust. 1 Regulaminu studiów doktoranckich Uniwersytetu w Białymstoku. W Programie studiów doktoranckich czas trwania studiów doktoranckich został również określony na 4 lata. Dalej, organ przywołał treść § 13 ust. 2 rozporządzenia określający, jakie przesłanki należy spełnić w celu otrzymania stypendium doktoranckiego, wskazując, że jedną z nich jest przesłanka terminowej realizacji programu studiów doktoranckich (pkt 1). W ocenie organu skarżący nie spełnił ww. przesłanki co wynika wprost z przebiegu jego kształcenia. Skarżący, będąc zaś na IV roku studiów doktoranckich w roku akademickim 2021/2022, nie uzyskał zaliczenia seminarium doktoranckiego, a zatem rok ten oznaczał, zgodnie z § 9 ust. 1 Regulaminu studiów doktoranckich, koniec czasu trwania studiów doktoranta. Organ zaznaczył jednocześnie, że 29 czerwca 2022 r. skarżący wystąpił do Kierownika studiów doktoranckich z wnioskiem o kolejne przedłużenie okresu odbywania studiów z powodu przedłużających się badań. Warunkiem uzyskania zgody na przedłużenie studiów z powodu prowadzenia badań naukowych, było zaliczenie wszystkich przedmiotów objętych programem studiów, z wyłączeniem seminarium doktoranckiego. Powyższa przesłanka została spełniona w odniesieniu do doktoranta, z tego też względu Kierownik studiów doktoranckich w dniu 20 lipca 2022 r. wydał pozytywną decyzję w przedmiocie przedłużenia odbywania studiów doktoranckich. Uwzględniając powyższe okoliczności Rektor doszedł do wniosku, że Doktorancka Komisja Stypendialna Wydziału Biologii i Wydziału Chemii rekomendująca skarżącego do otrzymania stypendium doktoranckiego (z łączną liczbą punktów – 165), nie wzięła pod uwagę warunku, o którym mowa w § 13 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, tj. terminowej realizacji programu studiów doktoranckich, a brak spełnienia tego warunku przez skarżącego - stanowił przesłankę negatywną do przyznania mu wnioskowanego stypendium. Skarżący, nie zgadzając się z powyższą decyzją, wniósł o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2022/2023. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie: 1. § 13 ust. 3 rozporządzenia w zw. z art. 279 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez jego niezastosowanie polegające na odmowie przyznania skarżącemu stypendium doktoranckiego z powodu przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich, podczas gdy prawidłowo zastosowany powołany przepis upoważnia do przyznania stypendium doktoranckiego także w przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich; 2. § 13 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, podczas gdy nie ma on zastosowania do doktorantów, którzy skorzystali z przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich; 3. art. 8 § 2 Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: "k.p.a.") poprzez jego niezastosowanie polegające na odstąpieniu bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, a to przyznawania stypendium doktoranckiego także w przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich. Decyzją z 4 maja 2023 r. nr DSS.405.23.2023 Rektor utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał na treść art. 279 ust 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz art. 201 p.s.w., podkreślając, że szczegółowe warunki i zasady dotyczące przyznawania stypendium doktoranckich zostały określone m.in. w § 13 ust. 1 i 2 oraz § 15 ust. 3 rozporządzenia z 2017 roku. Przy czym, jak wynika wprost z § 15 ust. 3 tego rozporządzenia, zapis ten nie ma charakteru obligatoryjnego i organ nie ma obowiązku wypłacania stypendium wszystkim doktorantom na przedłużeniu studiów doktoranckich. Jest to regulacja, która jedynie dopuszcza możliwość przyznania stypendium, a nie nakazuje jego przyznanie. Organ zauważył też, że w rozporządzeniu zostały określone jednolite kryteria oceny osiągnięć naukowych i badawczych wszystkich doktorantów na drugim i kolejnych latach studiów. Doktorant będący na przedłużeniu IV roku studiów jest zatem nadal uczestnikiem IV roku studiów doktoranckich, czyli kolejnych latach studiów, stąd też powinien spełnić wszystkie przesłanki określone w § 13 ust. 2 ww. rozporządzenia, w tym przesłankę terminowej realizacji studiów doktoranckich. Organ nie zgodził się też z zarzutem skarżącego dotyczącym naruszenia art. 8 § 2 k.p.a., stwierdzając, że poprzez utrwaloną praktykę rozumie między innymi: procedurę wnioskowania o stypendium doktoranckiego, ocenę merytoryczną wniosków zgodnie z kryteriami, sporządzenie list rankingowych, wydanie rekomendacji przez Doktorancką Komisję Stypendialną Wydziału Biologii i Wydziału Chemii oraz podjęcie przez Rektora decyzji w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego na podstawie powyższych elementów. Wszystkie te przesłanki zostały spełnione. Ponadto żaden zapis zawarty w ustawie ani w Regulaminie nie nakłada na Rektora obowiązku wypłacania stypendium wszystkim doktorantom na przedłużeniu studiów doktoranckich. Skoro zapis powołanego wyżej § 15 ust. 3 rozporządzenia pozwala na wydanie negatywnej decyzji przez organ, to nie oznacza to, że odstąpiono od utrwalonej praktyki, bowiem ustawodawca jedynie dopuścił możliwość otrzymania stypendium na przedłużeniu studiów doktoranckich, bez nakładania obowiązku przyznania świadczenia wszystkim doktorantom, aż do momentu ukończenia studiów. Dalej, powołując się na art. 195 ust. 4a p.s.w., organ przypomniał, że studia doktoranckie trwają nie krócej niż 2 lata i nie dłużej niż 4 lata, a zapis ten został przeniesiony do Regulaminu studiów doktoranckich. Organ wskazał, że skarżący rozpoczął studia doktoranckie w roku akademickim 2017/2018. W roku akademickim 2018/2019 zaliczył II rok studiów, a w roku akademickim 2019/2020 zaliczył III rok studiów. Będąc na IV roku studiów doktoranckich w roku akademickim 2020/2021 skarżący nie uzyskał zaliczenia seminarium doktoranckiego, ale rok ten oznaczał koniec czasu trwania studiów skarżącego. Skarżący zrealizował cały program kształcenia nie wliczając zaliczenia seminarium doktoranckiego, co było niezbędne do uzyskania przedłużenia studiów doktoranckich. W związku z tym w trakcie trwania pierwszego przedłużenia studiów doktoranckich skarżący nie miał już żadnych obowiązków dotyczących realizacji programu studiów doktoranckich, poza pisaniem rozprawy doktorskiej i jej przedłożeniem, co skutkuje zaliczeniem seminarium doktoranckiego. W ocenie Rektora, uzyskana przez skarżącego - zgoda kierownika studiów doktoranckich na przedłużenie okresu odbywania studiów doktoranckich ze względu na konieczność prowadzenia długotrwałych badań naukowych realizowanych w ramach tych studiów nie oznacza, że doktorant realizuje terminowo program studiów doktoranckich. Z tego też względu organ doszedł do wniosku, że skarżący nie może wystąpić o przyznanie stypendium doktoranckiego w momencie otrzymania kolejnej zgody na przedłużenie okresu odbywania studiów doktoranckich, ponieważ nie zrealizował terminowo programu studiów. W skardze wywiedzionej do tut. sądu administracyjnego na powyższą decyzje skarżący wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej jej decyzji, zarzucając organowi naruszenie: 1. § 13 ust. 3 (tak wskazano w skardze, choć sąd przejął, że chodziło o § 15 ust. 3) rozporządzenia w zw. z art. 279 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez jego niezastosowanie podlegające na odmówieniu skarżącemu stypendium doktoranckiego z powodu przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich, podczas gdy prawidłowo zastosowany powołany przepis upoważnia do przyznania skarżącemu stypendium doktoranckiego także w przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich; 2. § 13 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w zw. z art. 279 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie; podczas gdy prawidłowo nie ma on zastosowania do doktorantów, którzy skorzystali z przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich; 3. art. 195a ust. 2 p.s.w. w zw. z art. 279 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez niezastosowanie zasady polegającej na przyznaniu stypendium doktoranckiego w jednostce organizacyjnej uczelni mniej niż 50% liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich ogółem; 4. naruszenie art. 8 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na odstąpieniu bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, a to przyznawania stypendium doktoranckiego także w przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich. W uzasadnieniu wywiedzionej skargi jej autor stwierdził, że powołana przez Rektora przesłanka terminowego realizowania programu studiów doktoranckich nie ma zastosowania ani do doktorantów na pierwszym roku studiów doktoranckich ani w przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich. W tym ostatnim przypadku, chociaż są oni nadal, jak podnosi Rektor w zaskarżonej decyzji, doktorantami IV roku studiów doktoranckich, to jednak ma do nich zastosowanie przepis § 15 ust. 3 rozporządzenia. Przepis ten nie reguluje zaś, jakimi przesłankami rektor ma się kierować przyznając doktorantom stypendium doktoranckie. Natomiast rozstrzyga jednoznacznie, że doktoranci ci mogą otrzymywać stypendium doktoranckie. W tych okolicznościach fakt przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich na podstawie decyzji Kierownika studiów doktoranckich nie może być przesłanką odmowy przyznania stypendium doktoranckiego w oparciu o § 13 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, który to przepis nie ma zastosowania w przypadku doktorantów, którzy skorzystali z przedłużenia studiów doktoranckich. W ocenie skarżącego w okolicznościach przedmiotowej sprawy organ winien zastosować § 15 ust. 3 rozporządzenia i przyznać mu żądane stypendium. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 4 maja 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia 16 lutego 2023 r. o odmowie przyznania skarżącemu stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2022/2023. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności zauważyć należy, że skarżący rozpoczął studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020, zatem do rozpatrzenia jego wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego nie miały zastosowania przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 574 ze zm.), lecz przepisy przejściowe przewidziane w akcie wprowadzającym tę ustawę, tj. ustawie Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm., dalej: "ustawa wprowadzająca"). W myśl zaś art. 279 ust. 1 tej ustawy studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020 prowadzi się na zasadach dotychczasowych, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2023 r. Stosownie do art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej, uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogą otrzymywać stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm., dalej: "p.s.w.") w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 p.s.w., a decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje w imieniu uczelni – rektor (ust. 2). Powołany przepis ustawy wprowadzającej stanowi zatem normę kompetencyjną, pozwalającą rektorowi na przyznawanie stypendium doktoranckiego, przy czym zasad i trybu przyznawania stypendium doktoranckiego należy poszukiwać w dotychczasowych przepisach ustawy p.s.w. i w wydanym na ich podstawie akcie wykonawczym - rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz.U. 2017 poz. 1696, z późn. zm., dalej: "rozporządzenie"). Stosownie do treści art. 200 ust. 1 p.s.w. uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie. Zgodnie zaś z § 13 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia stypendium doktoranckie na pierwszym roku studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który osiągnął bardzo dobre wyniki w postępowaniu rekrutacyjnym. Z kolei § 13 ust. 2 tego rozporządzenia stanowi, że stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który: 1) terminowo realizuje program studiów doktoranckich; 2) wykazuje się zaangażowaniem w: a) prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych lub b) realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową; 3) w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej. W niniejszej sprawie wymaga podkreślenia, że skarżący jest doktorantem, któremu dwukrotnie przedłużano studia doktoranckie. Przedłużenie studiów doktoranckich należy uznać za sytuację wyjątkową, tym niemniej przyznawanie stypendium doktoranckiego doktorantom, którym przedłużono okres odbywania studiów doktoranckich jest możliwe. Ich sytuacja prawna jest odmienna w stosunku do pozostałych doktorantów, dlatego też ustawodawca w powołanym wyżej rozporządzeniu wprowadził odrębną podstawę prawną do przyznania stypendiów dla tej grupy osób, a mianowicie § 15 ust. 3 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem w przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich rektor uczelni albo dyrektor jednostki naukowej może przyznać doktorantowi stypendium doktoranckie w tym okresie. Wprawdzie prawodawca nie określił przesłanek przyznawania stypendium doktorantom przedłużającym studia, tak jak to uczynił w stosunku do doktorantów drugiego i kolejnych lat w § 13 ust. 2 rozporządzenia, tym niemniej w orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie, przyjmuje się, że powinny one zostać unormowane w akcie wewnętrznym uczelni lub jednostki naukowej (tak m.in.: WSA w Bydgoszczy w wyroku z 9 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 499/22, czy też WSA w Warszawie w wyroku z 9 lutego 2023r., II SA/Wa 2233/22, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych oraz S. Nitecki [w:] Prawo o szkolnictwie wyższym. Komentarz, red. P. Chmielnicki, P. Stec, LEX/el. 2017, art. 200.). W okolicznościach przedmiotowej sprawy bezsporne jest, że w powołanej w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji – uchwale Senatu UwB z dnia 26 kwietnia 2017r. nr 2061 w sprawie Regulaminu studiów doktoranckich UwB, brak jest takiej szczegółowej regulacji. Zapis § 21 ust. 1 tejże uchwały stanowi jedynie, że doktorant studiów stacjonarnych może otrzymywać stypendium doktoranckie na zasadach określonych przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. W związku z powyższym, co do zasady uprawnione było sięgnięcie przez organ do przesłanek określonych w § 13 ust. 2 analizowanego rozporządzenia, jednakże niezbędne było odpowiednie zastosowanie tego przepisu. W realiach kontrolowanej sprawy Rektor odmawiając przyznania skarżącemu stypendium doktoranckiego wskazał na § 13 ust. 2 pkt 1 oraz § 15 ust. 3 rozporządzenia, a zasadniczą przesłanką odmowy jego przyznania uczynił nieterminową realizację przewidzianego odrębnymi przepisami, programu studiów doktoranckich. Zdaniem organu, skoro skarżący, będąc doktorantem IV roku studiów doktoranckich, korzystał z drugiego przedłużenia studiów doktoranckich, to nie spełnia przesłanki "terminowej realizacji programu studiów doktoranckich". W ocenie sądu nie można zgodzić się z powyższym stanowiskiem, bowiem przesłanki terminowej realizacji programu studiów doktoranckich nie można wprost odnieść do sytuacji doktorantów przedłużających studia, gdyż nie są oni już objęci programem studiów. Nie bez powodu prawodawca, przewidując w § 15 ust. 3 rozporządzenia możliwość przyznania stypendium doktoranckiego doktorantom w przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich, nie odesłał wprost do stosowania § 13 ust. 2 tego rozporządzenia. Zaakceptowanie w takiej sytuacji interpretacji organu skutkowałoby tym, że pomimo, iż zapis § 15 ust. 3 rozporządzenia wprost przewiduje możliwość przyznania stypendium doktoranckiego doktorantowi przedłużającemu okres odbywania studiów doktoranckich, to jednak poprzez wymóg terminowej realizacji programu studiów doktoranckich, taka osoba zostałaby de facto takiej możliwości pozbawiona. Tymczasem, jak zasygnalizowano już wyżej, ustawodawca w komentowanym rozporządzeniu nie wyłączył a priori możliwości przyznania stypendium - doktorantom, którym - tak jak skarżącemu - przedłużony został okres odbywania studiów doktoranckich. Jakkolwiek zgodzić się należy z Rektorem, że z treści art. 195 ust. 4a p.s.w. oraz § 9 ust. 1 Regulaminu studiów doktoranckich Uniwersytetu w Białymstoku wynika, że studia doktoranckie trwają nie krócej niż 2 lata i nie dłużej nić 4 lata. Powyższa regulacje nie oznacza jednak, że studia doktoranckie, nie mogą trwać dłużej, co wprost zostało przewidziane w § 9 ust. 2-7 regulaminu studiów doktoranckich. Jak wskazuje § 9 ust. 2 i 3 ww. regulaminu, kierownik studiów doktoranckich, na wniosek doktoranta, po zasięgnięciu opinii opiekuna naukowego lub promotora, może przedłużyć okres odbywania studiów doktoranckich, zwalniając jednocześnie doktoranta z obowiązku uczestniczenia w zajęciach w przypadku konieczności prowadzenia długotrwałych badań naukowych, realizowanych w ramach studiów, łącznie nie dłużej niż o 2 lata. Warunkiem uzyskania zgody na przedłużenie studiów z ww. powodu jest zaliczenie wszystkich przedmiotów objętych programem studiów, z wyłączeniem seminarium doktoranckiego. Oznacza to, że samo skorzystanie przez skarżącego, zgodnie z obowiązującymi przepisami, z możliwości przedłużenia studiów doktoranckich o określony czas – w niniejszej sprawie na podstawie decyzji Kierownika Studiów Doktoranckich w zakresie biologii oraz chemii z dnia 20 lipca września 2022 r. z uwagi na konieczność prowadzenia długotrwałych badań naukowych realizowanych w ramach studiów - nie może być traktowane jako równoznaczne z nieterminową realizacją programu studiów doktoranckich. Legalne, usprawiedliwione koniecznością prowadzenia badań naukowych, przedłużenie studiów doktoranckich z jednoczesnym zaliczeniem wszystkich przedmiotów objętych programem studiów (z wyłączeniem seminarium doktoranckiego) nie oznacza, jak interpretuje to - organ, nieterminowej realizacji programu studiów. Przesłanki terminowej realizacji programu studiów doktoranckich nie można wprost odnieść do sytuacji doktorantów przedłużających studia na podstawie § 9 ust. 2 Regulaminu studiów doktoranckich Uniwersytetu w Białymstoku, bowiem tacy doktoranci nie są już objęci programem studiów – zaliczyli wszystkie wymagane przedmioty, zaś zaliczenie seminarium doktoranckiego zostało uzależnione od przygotowania rozprawy doktorskiej – na przygotowanie której w późniejszym terminie uzyskali zgodę właściwych organów UwB. Podsumowując tę część uzasadnienia stwierdzić należy, że powołana przez Rektora przesłanka nieterminowego realizowania programu studiów doktoranckich nie ma zastosowania dla oceny spełnienia przesłanek do uzyskania stypendium doktoranckiego, względem doktorantów przedłużających okres odbywania studiów doktoranckich (nawet po raz dugi – tak jak skarżący), z uwagi na konieczność prowadzenia badań naukowych. Okoliczność legalnego przedłużenia studiów doktoranckich nie może bowiem stanowić podstawy do wykluczenia doktoranta z możliwości ubiegania się do stypendium doktoranckie z uwagi na niespełnienie przesłanki z § 13 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Odmienne rozumienie zaistniałego w niniejszej sprawie stanu faktycznego stanowiłoby wykładnię contra legem. Z tego względu zasadny okazał się zarzut naruszenia § 15 ust. 3 w zw. z § 13 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Za trafny sąd uznał również zarzut naruszenia art. 8 § 2 k.p.a. Stosownie do tegoż przepisu, organ administracji prowadzący postępowanie jest związany swoją wcześniejszą praktyką rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Przez utrwaloną praktykę należy rozumieć zgodne z prawem, akceptowane przez sądy, stabilne, jednolite, ustandaryzowane i wieloletnie oraz znane publicznie postępowanie organów administracji publicznej przy rozstrzyganiu spraw tego samego rodzaju w takich samych stanach faktycznych i prawnych (zob. wyrok NSA z 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1016/22, CBOSA). Z twierdzeń skarżącego wynika, czemu nie zaprzeczył Rektor na etapie postępowania przed organem jak i w odpowiedzi na skargę, że za wcześniejsze lata akademickie, Rektor w odniesieniu do doktorantów przedłużających studia doktoranckie, przyznawał stypendia doktoranckie. Powyższa praktyka nie została zakwestionowana przez tut. sąd we wcześniejszych wyrokach dotyczących tej tematyki, nie uległ również zmianie stan prawny. Co więcej, tut. sąd wypowiedział się już w kwestii przesłanek przyznawania stypendium doktoranckiego osobom przedłużającym studia doktoranckie na Uniwersytecie w Białymstoku. W prawomocnym wyroku z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 312/22 (CBOSA) dotyczącym odmowy przyznania stypendium doktoranckiego stwierdził wprost, że przyznawanie stypendium doktoranckiego doktorantom, którym przedłużono okres odbywania studiów doktoranckich jest możliwe, jednak ich sytuacja prawna jest odmienna w stosunku do pozostałych doktorantów, co może wpływać też na sferę ubiegania się o określone świadczenia. W tymże wyroku sąd wskazał jednocześnie, że przesłanki terminowej realizacji programu studiów doktoranckich nie można wprost odnieść do sytuacji doktorantów przedłużających studia, gdyż nie są oni już objęci programem studiów, zatem przesłankę tę należy pominąć w stosowaniu. Z akt sprawy nie wynika, a przynajmniej nie wskazał tego Rektor, z jakich przyczyn zmienił swoje ugruntowane stanowisko i obecnie uznaje, że osobom przedłużającym studia doktoranckie nie można przyznawać stypendium doktoranckiego. Niewątpliwie odstąpienie od tej utrwalonej praktyki, bez uzasadnionej przyczyny, jest sprzeczne z art. 8 § 2 k.p.a. Oczywiście, powyższy zakaz nie ma charakteru bezwzględnego, co oznacza, że organ może od niego odstąpić, winien jednak wykazać uzasadnioną przyczynę, dla której tak czyni, czyli uzasadnić dlaczego wcześniejsze stanowisko było nieprawidłowe i w jakim zakresie nie daje się pogodzić z zasadą działania na podstawie i w granicach prawa (zasadą praworządności). Wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji, dyrektywa art. 8 § 2 k.p.a. nie odnosi się jedynie do kolejności działań podejmowanych w toku postępowania, ale również do merytorycznego sposobu załatwienia sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wskazaną powyżej ocenę prawną, mając przede wszystkim na uwadze, że sama okoliczność przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich, z uwagi na konieczność prowadzenia badań naukowych (§ 9 ust. 2 regulaminu studiów doktoranckich) nie jest równoznaczna z nieterminową realizacją programu studiów doktoranckich i nie może stanowić negatywnej podstawy do przyznawania wnioskowanego stypendium. Z tego też względu organ powinien ocenić wniosek skarżącego o przyznaniu stypendium z pominięciem przesłanki wynikającej z § 13 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, mając na uwadze opinię właściwej komisji doktoranckiej oraz dyrektywę wynikającą z art. 195 ust. 2 p.s.w., zgodnie z którą liczba uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich, którym przyznano stypendium doktoranckie nie może być mniejsza niż 50% liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich ogółem. Przy czym ważne jest podkreślenie, że żaden przepis ustawy p.s.w., ani rozporządzenia nie przewiduje, automatycznego skutku nabycia prawa do stypendium doktoranckiego (niezależnie od uzyskanej punktacji), jeżeli ilość wnioskodawców była mniejsza niż ilość stypendiów, które uczelnia miała obowiązek przyznać zgodnie z powyższą zasadą. Uwzględniając powyższe zalecenia oraz fakt, że decyzja w przedmiocie stypendium doktoranckiego ma charakter uznaniowy - § 15 ust. 3 rozporządzenia, przy ponownym rozpoznaniu sprawy szczególnie istotne będzie wskazanie jasnych i obiektywnych kryteriów, jakimi kierował się organ podejmując decyzję. Rozstrzygnięcie uznaniowe wymaga bowiem szczególnej staranności organu w podejściu do materiału dowodowego i jego oceny, a przede wszystkim należytego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, tak aby uniknąć zarzutu arbitralności i dowolności. Z podanych względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu decyzji wydanych w obu instancjach. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 powołanego aktu. Na kwotę zasądzonych kosztów składa się wpis od skargi w kwocie 200 zł.