I SA/Łd 587/23
WyrokWSA w Łodzi2023-10-05
Skład orzekający: Paweł Janicki, Bożena Kasprzak, Agnieszka Gortych-Ratajczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy usługi organizacji wydarzeń nabywane jako usługi kompleksowe od agencji marketingowych lub hoteli stanowią jednolite świadczenie dla celów VAT oraz czy przysługuje prawo do odliczenia całego podatku naliczonego, w tym za usługi dodatkowe takie jak noclegi, gastronomia i napoje alkoholowe?Ratio decidendi
Usługi organizacji wydarzeń opisane we wniosku stanowią usługę kompleksową, na którą składają się również usługi dodatkowe, takie jak noclegi, gastronomia, napoje alkoholowe oraz atrakcje, które służą uatrakcyjnieniu usługi głównej i tworzą z nią nierozerwalną całość gospodarczą. W związku z tym, podatnik ma prawo do odliczenia całego podatku naliczonego z faktur dokumentujących nabycie takiej kompleksowej usługi, a wyłączenie poszczególnych składników usługi kompleksowej przez organ jest nieuzasadnione i sprzeczne z ekonomicznym sensem organizacji wydarzeń.Stan faktyczny
Wnioskodawca, polski podatnik VAT prowadzący działalność w produkcji i sprzedaży chemii budowlanej, planuje nabywać usługi organizacji wydarzeń marketingowych i integracyjnych od agencji marketingowych i hoteli. Usługi te obejmują organizację konferencji, szkoleń, przyjęć oraz dodatkowe świadczenia takie jak noclegi, gastronomię, napoje alkoholowe i dostęp do atrakcji hotelowych. Wnioskodawca zwrócił się o interpretację indywidualną dotyczącą kwalifikacji tych usług jako kompleksowych oraz prawa do odliczenia podatku VAT od całej usługi.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 2 czerwca 2023 r. oraz zasądził od Dyrektora KIS na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 697 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 października 2023 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 2 czerwca 2023 r. nr 0113-KDIPT1-2.4012.222.2023.2.KW w przedmiocie przepisów prawa podatkowego dotyczących podatku od towarów i usług. 1. uchyla zaskarżoną interpretację; 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną interpretacją indywidualną z dnia 2 czerwca 2023 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że stanowisko A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego:
Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym oraz posiada status czynnego podatnika VAT. Głównym przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawcy jest produkcja i sprzedaż produktów chemii budowlanej.
W celu realizacji swoich celów biznesowych Wnioskodawca planuje podejmować szereg działań o charakterze marketingowym, m.in. organizację konferencji biznesowych, spotkań integracyjnych, przyjęć okolicznościowych (np. w związku z jubileuszem firmy, coroczną konferencją sprzedażową), a także szkolenia wyjazdowe dla pracowników i współpracowników Wnioskodawcy (dalej łącznie: Wydarzenia). Wszystkie wymienione typy Wydarzeń związane będą z promowaniem marki Wnioskodawcy oraz oferowanych przez niego wyrobów, przekazywaniem merytorycznych informacji na temat oferty Wnioskodawcy, w tym co do technicznych aspektów stosowania jego produktów, a także z budowaniem i podtrzymywaniem więzi biznesowych z kontrahentami.
Wydarzenia skierowane do podmiotów zewnętrznych będą związane z budowaniem relacji biznesowych, pozyskiwaniem nowych klientów, a także dawaniem świadectwa społecznej odpowiedzialności biznesu przez Wnioskodawcę.
Z kolei Wydarzenia skierowane głównie do pracowników Wnioskodawcy organizowane będą w celu zintegrowania zespołu, omówienia obecnych i przyszłych celów firmy, podkreślenia sukcesów biznesowych Wnioskodawcy, które nie byłyby możliwe bez pracy, zaangażowania oraz lojalności jego pracowników.
Ponadto wśród Wydarzeń skierowanych dla pracowników i współpracowników organizowane będą szkolenia i konferencje biznesowe, podczas których pracownicy i współpracownicy będą zdobywać wiedzę i umiejętności związane z branżą, w jakiej działa Wnioskodawca. Niekiedy organizowane przez Wnioskodawcę Wydarzenia będą skierowane do obu wskazanych grup, tj. zarówno do klientów (lub potencjalnych klientów), jak i pracowników i współpracowników - wówczas Wydarzenia takie spełniać będą jednocześnie cele wewnętrznego, a także zewnętrznego marketingu. Przykładem takiego Wydarzenia może być coroczna konferencja sprzedażowa Wnioskodawcy, podczas której przekazywane będą informacje biznesowe (wyniki finansowe ostatnich lat, analiza rozwoju firmy itp.), które będą istotne dla obecnych i potencjalnych klientów Wnioskodawcy, a także dla pracowników i współpracowników Wnioskodawcy. Ponadto podczas takiego Wydarzenia organizowane może być także przyjęcie (tzw. impreza integracyjna) dla klientów (obecnych lub potencjalnych), pracowników, która stanowi element budowania relacji z klientami, pracownikami i współpracownikami Wnioskodawcy.
Wymienione działania Wnioskodawca będzie organizował w ten sposób, że nabędzie usługę organizacji danego Wydarzenia od podmiotu zewnętrznego. Najczęściej będą to agencje marketingowe, które kompleksowo zajmują się organizacją całego Wydarzenia. Czasami jednak organizację danego Wydarzenia Wnioskodawca będzie powierzał firmie prowadzącej hotel, w którym odbyć ma się dane Wydarzenie (np. konferencja połączona z przyjęciem okolicznościowym lub szkolenie dla pracowników połączone z wyjazdem integracyjnym). Wobec tego Wnioskodawca zakłada, że w ramach nabywanej usługi organizacji danego Wydarzenia, elementami składowymi takiego Wydarzenia mogą być:
a) organizacja konferencji lub szkolenia (w tym: wynagrodzenie osoby prowadzącej szkolenie - konferansjera; wynajem sali konferencyjnej; wynajem niezbędnego sprzętu do obsługi Wydarzenia, m.in. rzutnik, nagłośnienie, materiały biurowe; zapewnienie poczęstunku, np. kawa, herbata, ciasta, ale także organizacja Wydarzenia może przewidywać pełne wyżywienie, tj. śniadanie, lunch, kolacje, dostęp do napojów bezalkoholowych i alkoholowych);
b) organizacja bankietu biznesowego (w tym wynajem sprzętu nagłośnieniowego;
wynagrodzenie artystów występujących podczas Wydarzenia; obsługa Wydarzenia przez konferansjera; zapewnienie posiłków ciepłych i zimnych oraz napojów alkoholowych i bezalkoholowych podczas trwania przyjęcia);
c) dostęp do dodatkowych atrakcji znajdujących się w hotelu, np. strefy basenowej, SPA & Wellness, siłowni;
d) usługi noclegowe dla uczestników Wydarzenia;
e) parking.
Wszystkie nabywane przez Wnioskodawcę usługi organizacji Wydarzeń będą odbywały się w zgodzie z dobrymi praktykami biznesowymi przyjętymi w branży, w której działa Wnioskodawca. Planowane przez Wnioskodawcę działania organizacji imprez będą związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, w szczególności będą miały one na celu realizację celów marketingowych Wnioskodawcy.
Usługi, które Wnioskodawca będzie nabywał od agencji marketingowych lub hoteli, będą nabywane przede wszystkim w celu zorganizowania danego Wydarzenia, tj. konferencji, szkolenia, przyjęcia integracyjnego. Wnioskodawca nie zamierza nabywać od tych podmiotów pojedynczych usług, które razem mogłyby składać się na organizację danego Wydarzenia. Wnioskodawca będzie miał bowiem na celu zorganizowanie danego Wydarzenia, w celu realizacji swoich celów marketingowych i integracyjnych. Natomiast wszelkie nabywane w jego ramach usługi dodatkowe (np. możliwość korzystania z dodatkowych atrakcji, noclegi, wyżywienie, transport itp.) będą stanowiły jedynie elementy dodatkowe, które służyć będą przede wszystkim uatrakcyjnieniu usługi głównej, tj. organizacji danego Wydarzenia. Wnioskodawca nie ma bowiem zaplecza i możliwości, aby samodzielnie mógł organizować opisane Wydarzenia, zatem w tym celu zamierza korzystać z oferty profesjonalnych podmiotów, które zajmują się organizacją podobnych przedsięwzięć.
W aktualnie występujących na rynku ofertach agencji marketingowych, a także przedsiębiorstw hotelarskich, przy organizacji Wydarzeń typu konferencje, szkolenia, przyjęcia okolicznościowe, pojawiają się wymienione przykładowe dodatkowe świadczenia, takie jak: możliwość skorzystania z centrum SPA, strefy basenów, siłowni, korzystania z szerokiej oferty gastronomicznej hotelu, w tym z napoi alkoholowych itp.
Wnioskodawca będzie dochowywać należytej staranności przy zawieraniu transakcji z takimi profesjonalnymi podmiotami (tj. agencjami i hotelami), w szczególności w świetle przesłanek wymienionych w art. 88 ust. 3a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.) dalej: ustawa VAT.
W związku z powyższym Wnioskodawca zadał następujące pytanie:
1) Czy usługi organizacji Wydarzeń (wymienione w opisie zdarzenia przyszłego), nabywane przez Wnioskodawcę od agencji marketingowych działających w charakterze pośredników, które nabywają poszczególne elementy składowe oferowanego świadczenia od różnych dostawców, stanowić będą usługi kompleksowe?
2) Czy usługi organizacji Wydarzeń (wymienione w opisie zdarzenia przyszłego), nabywane przez Wnioskodawcę od hoteli zapewniających we własnym zakresie usługę noclegową, usługi gastronomiczne, a także zapewniających dostęp do Sali konferencyjnej i bankietowej wraz z infrastrukturą, stanowić będą usługi kompleksowe?
3) Czy Wnioskodawca będzie mógł odliczyć całość podatku naliczonego wynikającego z faktury lub faktur dokumentujących nabycie kompleksowej usługi organizacji Wydarzeń określonych w opisie zdarzenia przyszłego w sytuacji, gdy ich organizatorem jest agencja marketingowa?
4) Czy Wnioskodawca będzie mógł odliczyć całość podatku naliczonego wynikającego z faktury lub faktur dokumentujących nabycie kompleksowej usługi organizacji Wydarzeń określonych w opisie zdarzenia przyszłego w sytuacji, gdy ich organizatorem jest hotel?
Zdaniem Wnioskodawcy usługi, jakie będzie nabywał zarówno od agencji marketingowych, jak i hoteli, w związku z organizacją Wydarzenia, będą stanowić w całości usługi kompleksowe opodatkowane jednolitą stawką podatku VAT (pyt. 1 i 2). Natomiast ze względu na to, że Wnioskodawca zamierza nabywać usługi organizacji Wydarzeń w celu realizacji swoich celów marketingowych i integracyjnych, to nabywane usługi będą związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych (prowadzeniem działalności gospodarczej), a zatem Wnioskodawca uważa, że będzie mógł odliczać całą kwotę podatku naliczonego z faktur dokumentujących nabycie usług organizacji Wydarzeń określonych w opisie zdarzenia przyszłego, tj. usług kompleksowych (pyt. 3 i 4).
Uzasadniając stanowisko odnośnie dwóch pierwszych pytań Wnioskodawca zwrócił uwagę, iż ustawa o podatku od towarów i usług nie określa pojęcia usługi kompleksowej. Definicja taka nie znajduje się także w Dyrektywie 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Jednak zagadnienie usługi kompleksowej było wielokrotnie interpretowane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wskazując na orzeczenia TSUE z dnia 25 lutego 1999 r. w sprawie Card Protection Plan Ltd v Commissioners of Customs and Excise (C-349/96), z dnia 27 września 2012 r. w sprawie Field Fisher Waterhouse (C-392/11), z dnia 21 lutego 2008r. w sprawie Part Service (C-425/06), orzecznictwo krajowe, interpretacje podatkowe wydane w podobnych stanach faktycznych/zdarzeniach przyszłych a także na realia gospodarcze aktualne w momencie składania niniejszego wniosku (agencje marketingowe oraz hotele powszechnie proponują swoim klientom kompleksowe usługi organizacji Wydarzeń, takich jak konferencje, szkolenia czy przyjęcia integracyjne; na te usługi składa się świadczenie główne - organizacja danego Wydarzenia - oraz świadczenia dodatkowe, takie jak opisane w opisie stanu faktycznego) Wnioskodawca stoi na stanowisku, że usługi organizacji Wydarzeń, jakie zamierza nabywać od agencji marketingowych i właścicieli hoteli będą stanowić usługi kompleksowe.
Wnioskodawca podkreślił, iż brak jurydycznych podstaw na gruncie ustaw podatkowych do różnicowania sytuacji prawnej nabywcy opisanej usługi organizacji Wydarzenia w zakresie podatku VAT, od tego czy sprzedawca tej usługi wykonuje ją bezpośrednio i osobiście (hotele), czy też występuje w charakterze pośrednika, który "spina" działania różnych podmiotów. O tym czy usługa ma charakter kompleksowy nigdy nie decydują okoliczności podmiotowe leżące po stronie świadczącego taką usługę.
Przytaczając zapis art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 1 pkt 4 lit. b i c ustawy VAT i interpretacje wydane w podobnych stanach faktycznych Wnioskodawca stwierdził, że nabywając usługi organizacji Wydarzeń, które stanowią kompleksowe usługi - na które składa się usługa główna (organizacja danego Wydarzenia, np. konferencji, szkolenia, przyjęcia integracyjnego), wraz z usługami pomocniczymi (np. organizacja transportu na Wydarzenie, organizacja części rozrywkowej podczas przyjęcia) - nabywa te usługi w celach związanych z czynnościami opodatkowanymi (prowadzoną działalnością gospodarczą), a zatem ma prawo do dokonywania odliczeń całego podatku naliczonego z faktur, jakie otrzyma od agencji marketingowych lub przedsiębiorstw hotelarskich wykonujących usługę organizacji Wydarzenia. Zdaniem Wnioskodawcy nie ma znaczenia, że wśród usług pomocniczych, które nie stanowią celu samego w sobie, a jedynie związane są z wypełnieniem usługi głównej (organizacji Wydarzenia), znajduje się także nabycie posiłków, napojów czy usługi noclegowe, które zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy VAT nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej ocenił stanowisko Wnioskodawcy, jako nieprawidłowe.
Wskazując na zapisy art. 15 ust. 2, art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 1 pkt 4 lit. b i c ustawy VAT, orzecznictwo TSUE m.in. wyrok z dnia 6 lipca 2006 r. w sprawie C-251/05 Talacre Beach Caravan Sales Ltd., wyrok z dnia 21 lutego 2008 r. w sprawie C-425/06 Part Service Srl, wyrok z dnia 27 października 2005 r. w sprawie 041/04 Levob Verzekeringen BV, OV Bank NV, Dyrektor stwierdził, iż dla oceny, czy w danej sytuacji są spełnione przesłanki dla uznania danego zespołu świadczeń za jedno świadczenie kompleksowe ważna jest ocena, czy w przypadku wydzielenia poszczególnych świadczeń, dla nabywcy będą one miały istotną wartość. Ważne jest, czy świadczenia są ze sobą ściśle powiązane w taki sposób, że samodzielnie nie przynoszą wymaganej, praktycznej korzyści z punktu widzenia przeciętnego konsumenta. Nie ma znaczenia subiektywny punkt widzenia dostawcy lub odbiorcy świadczenia. Istnienie jednego świadczenia złożonego nie wyklucza zastosowanie do poszczególnych jego elementów odrębnych cen. Jeżeli jednak w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich, jako elementu czynności kompleksowej.
Mając na uwadze okoliczności opisane we wniosku Dyrektor KIS stwierdzi, iż Wnioskodawca będzie nabywał kompleksowe usługi organizacji Wydarzeń: obchodów jubileuszowych, szkoleń dla pracowników, szkoleń dla kontrahentów oraz użytkowników produktów Spółki, konferencji sprzedażowych, z wyjątkiem usług dodatkowych tj.: dodatkowe atrakcje, takie jak korzystanie ze strefy basenowej, SPA & Wellnes, siłowni, które nie są niezbędne do rzetelnego i właściwego świadczenia usług organizacji opisanych we wniosku Wydarzeń, zatem nie sposób uznać za konieczne, do przygotowania tych Wydarzeń w taki sposób, że w sensie gospodarczym będą tworzyły jedną całość i ich rozdzielenie miałoby charakter sztuczny. Zdaniem organu nie można uznać, że np. dodatkowe atrakcje będą zdeterminowane przez usługę główną (usługę przygotowania wydarzenia o charakterze szkoleniowym, integracyjnym) oraz że nie można wykonać lub wykorzystać usługi głównej bez tych dodatkowych usług. Ww. świadczenia dodatkowe oferowane w związku z organizacją Wydarzenia, nie będą stanowiły środka do lepszego wykonania usług organizacji szkolenia, konferencji czy jubileuszu. Organizowanie dodatkowych atrakcji stanowić będzie usługi odrębne niebędące elementem składowym kompleksowej usługi organizacji Wydarzeń.
Ponadto w odniesieniu do czynności polegających na zakupie napojów alkoholowych dla uczestników szkolenia, konferencji lub obchodów jubileuszu zdaniem organu nie można uznać, iż będą one stanowiły element kompleksowej usługi organizacji tych uroczystości. Nie będą to świadczenia niezbędne do należytego i właściwego wykonania usług polegających na organizacji szkolenia, konferencji lub spotkania jubileuszowego. Nie występuje bowiem wystarczający związek pomiędzy nabyciem alkoholu, a celem realizowanego szkolenia, konferencji lub spotkania jubileuszowego, podczas którego ma dojść do przekazania pracownikom wiedzy oraz nabycia przez pracowników praktycznych umiejętności niezbędnych w ich codziennej pracy, czy przedstawienia klientom i innym kooperantom informacji o działalności firmy, oferty produktowej bądź promocji marki.
Odnosząc się do kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego organ zwrócił uwagę, iż decydujące znaczenie dla oceny istnienia prawa do odliczenia będzie miał zamierzony (deklarowany) związek podatku naliczonego z czynnościami opodatkowanymi. Przy czym związek ten może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.
O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą, np. dalszej odsprzedaży (towary handlowe) lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio wiążą się więc z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika. Natomiast o pośrednim związku nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa – mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganym przez podatnika obrotem opodatkowanym. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu.
O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotu.
Zdaniem organu na podstawie przepisów art. 86 ust. 1 i ust. 2 ustawy VAT, Wnioskodawcy będzie przysługiwało (czynnemu podatnikowi VAT) prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w fakturze lub fakturach wystawionych przez agencję marketingową lub hotel w związku z poniesionymi wydatkami dotyczącymi organizacji Wydarzeń, w sytuacji gdy – jak wskazał Wnioskodawca we wniosku – towary i usługi nabywane w związku z organizacją tych wydarzeń będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Wprawdzie w świetle art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy VAT, podatek naliczony z tytułu nabycia usług noclegowych i gastronomicznych - co do zasady - nie podlega odliczeniu. Jednakże, powyższe ograniczenie nie będzie miało zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem zakupu będzie kompleksowa usługa organizacji Wydarzenia, czyli co do istoty jedna usługa, na którą składają się poszczególne elementy, w tym usługi gastronomiczne i noclegowe.
Natomiast z prawa do odliczenia podatku VAT od wydatków związanych z organizacją Wydarzeń opisanych we wniosku należy wyłączyć zapewnienie alkoholu uczestnikom tych Wydarzeń. Ponieważ świadczenie polegające na zakupie alkoholu nie będzie związane z działalnością gospodarczą podatnika, a jedynie będzie służyło celom osobistym, prywatnym uczestników ww. Wydarzeń. Zakup alkoholu nie będzie mieć związku z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT.
Tożsamo organ wypowiedział się jeżeli chodzi o możliwość odliczenia zakupu świadczeń dodatkowych polegających na korzystaniu ze strefy basenowej, SPA oraz siłowni. Zdaniem organu, usługi dodatkowe oferowane w związku z organizacją Wydarzeń nie będą stanowić środka do lepszego wykonania usług organizacji szkolenia, konferencji czy jubileuszu. Stanowić one będą usługi odrębne, mające na celu uatrakcyjnienie pobytu uczestnikom w miejscu organizacji ww. Wydarzeń, które należy zakwalifikować jako świadczone na potrzeby osobiste uczestników.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. zarzucił zaskarżonej interpretacji podatkowej naruszenie:
1) art. 86 ust. 1 oraz art. 88 ust. 1 i ust. 3a ustawy VAT oraz art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, poprzez:
a) uznanie, że w przypadku zakupu przez skarżącą usługi kompleksowej polegającej na organizacji Wydarzenia, w ramach której zakupiony zostanie alkohol i usługi dodatkowe związane z wypoczynkiem uczestników, towarzyszące usłudze hotelowej (SPA, strefa basenowa, siłownia, itp.), nie będzie miał on prawa do odliczenia podatku naliczonego w części odpowiadającej tym usługom;
b) uznanie, że wydatki poczynione przez skarżącą na zakup alkoholu i świadczeń dodatkowych (SPA, strefa basenowa, siłownia, itp.), nie są związane w jakikolwiek sposób z prowadzeniem przez niego działalności gospodarczej, w sytuacji gdy usługi te pozostają w takim samym związku z organizacją Wydarzenia jak usługi pozostałe, takie jak zakup poczęstunków, usługa konferansjera lub występy artystyczne;
c) uznanie, że wydatki poczynione przez skarżącą na zakup alkoholu i świadczeń dodatkowych (SPA, strefa basenowa, siłownia, itp.), nie są niezbędne do rzetelnego i właściwego świadczenia usług organizacji Wydarzeń, w sytuacji gdy zdecydowana większość pozostałych usług zapewnianych w ramach Wydarzeń, ujmowanych jednostkowo, miało taki sam charakter, tj. nie była bezwzględnie konieczna do zorganizowania Wydarzeń;
d) uznanie, że skarżący nie może odliczyć podatku naliczonego od usług o charakterze rekreacyjnym takich jak dostęp do strefy SPA, basenowej czy siłowni, w sytuacji gdy uprawnienie to jest elementem ceny za korzystanie z hotelu, czyli usługi noclegowej, a wartość tych dodatkowych usług nie jest w żaden sposób wyodrębniana na fakturze, umowie, zamówieniu, ani jakimkolwiek innym dokumencie służącym wzajemnemu rozliczeniu pomiędzy Wnioskodawcą i dostawcą usług;
2) art. 8 ust. 1 ustawy VAT w zw. z Dyrektywą 112, poprzez uznanie, że całość usług nabywanych przez stronę skarżącą w ramach organizacji Wydarzeń nie stanowi jednolitej usługi kompleksowej, w sytuacji gdy wszystkie usługi poboczne świadczone w ramach organizacji Wydarzeń - w tym napoje alkoholowe oraz świadczenia dodatkowe SPA, strefa basenowa, siłownia, itp.) - nie stanowiły celu samego w sobie, a jedynie służyły jedynie pełnemu i efektywnemu zrealizowaniu usługi zasadniczej;
3) art. 14c ust. 1 i ust. 5 w zw. z art. 14h ustawy Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2021r., poz. 1540 ze zm.) dalej: O.p. poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia prawnego w zakresie oceny przedstawionego przez skarżącą stanowiska, co w konsekwencji nie pozwala stronie poznać, ani w pełni odnieść się do podstaw uznania przez organ stanowiska skarżącej za nieprawidłowe;
4) art. 14h w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 O.p. poprzez rażąco dowolne i kontrfaktyczne uznanie, że wydatki poczynione przez skarżącą na zakup alkoholu i świadczeń dodatkowych (SPA, siłownia, strefa basenowa, itp.), nie są niezbędne do rzetelnego i właściwego świadczenia usług organizacji Wydarzeń, w sytuacji gdy zdecydowana większość usług, ujmowanych jednostkowo, miało podobny charakter, tj. nie była bezwzględnie i obiektywnie konieczna do świadczenia usługi głównej w postaci Wydarzeń;
5) art. 2a O.p., poprzez pominięcie dyrektywy interpretacyjnej wyrażonej w art. 2a O.p. tj. pomimo istnienia wątpliwości co do wykładni art. 88 ust. 1 i ust. 3a ustawy VAT w sytuacji opisanej we wniosku, a tym samym rozstrzygnięcia tych wątpliwości na niekorzyść strony skarżącej, mimo że zgodnie z art. 2a O.p. wątpliwości te powinny zostać rozstrzygnięte na jej korzyść.
Pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 2 czerwca 2023 r. w całości. Nadto zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania w sprawie w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Zgodnie z art. 146 § 1 i przy odpowiednim zastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uchyla zaskarżoną interpretację w razie stwierdzenia, że narusza ona przepisy prawa materialnego lub procesowego w sposób - odpowiednio - mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania.
W myśl art. 57a P.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przytoczony przepis wyznacza granice rozpoznania skargi na interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie i stanowi, że sąd administracyjny jest związany granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd bada więc prawidłowość zaskarżonej interpretacji indywidualnej tylko z punktu widzenia zarzutów skargi i wskazanej w niej podstawy prawnej. W szczególności sąd nie może podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa. W wypadku zaś ustalenia takich wad w toku kontroli przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą nie może ich uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie (Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II; Lex 2021).
Z istoty postępowania dotyczącego udzielenia indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 14b i art. 14c O.p.) wynika, iż zarówno organ interpretacyjny jak i sąd administracyjny w ramach kontroli interpretacji, są związani przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega przede wszystkim na tym, że organ wydający interpretację "porusza się" tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej. Ważne przy tym, iż w przypadku, gdy przedstawiony stan faktyczny nie pokrywa się z rzeczywistością upada funkcja ochronna wydanej interpretacji.
W niniejszej sprawie jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego strona skarżąca planuje podejmować szereg działań o charakterze marketingowym, m.in. organizację konferencji biznesowych, spotkań integracyjnych, przyjęć okolicznościowych (np. w związku z jubileuszem firmy, coroczną konferencją sprzedażową), a także szkolenia wyjazdowe dla pracowników i współpracowników. Wszystkie wymienione typy Wydarzeń związane będą z promowaniem marki Spółki oraz oferowanych przez nią wyrobów, przekazywaniem merytorycznych informacji na temat oferty, w tym co do technicznych aspektów wykorzystania, stosowania produktów, a także z budowaniem i podtrzymywaniem więzi biznesowych z kontrahentami. Elementami składowymi takiego Wydarzenia mogą być: wynagrodzenie osoby prowadzącej szkolenie - konferansjera; wynajem sali konferencyjnej; wynajem niezbędnego sprzętu do obsługi Wydarzenia, m.in. rzutnik, nagłośnienie, materiały biurowe; zapewnienie poczęstunku, np. kawa, herbata, ciasta, lub pełne wyżywienie, tj. śniadanie, lunch, kolacje, dostęp do napojów bezalkoholowych i alkoholowych; w przypadku organizacji bankietu biznesowego - wynajem sprzętu nagłośnieniowego; wynagrodzenie artystów występujących podczas wydarzenia; obsługa konferansjera; zapewnienie posiłków ciepłych i zimnych oraz napojów alkoholowych i bezalkoholowych podczas trwania przyjęcia. Nadto dostęp do dodatkowych atrakcji znajdujących się w hotelu, np. strefy basenowej, SPA & Wellness, siłowni; usługi noclegowe dla uczestników; parking.
Zdaniem strony skarżącej taka wieloelementowa usługa organizacji Wydarzenia jest usługą kompleksową, co za tym strona może odliczyć całość podatku naliczonego wynikającego z faktury lub faktur dokumentujących nabycie takiej kompleksowej usługi.
Dyrektor KIS uznał stanowisko strony za nieprawidłowe, przy czym lektura argumentów organu wskazuje, iż podzielił stanowisko strony o tyle o ile z takiej usługi kompleksowej zostaną wyłączone usługi dodatkowe jak możliwość korzystania ze strefy wellnes, basenu, siłowni oraz zakup alkoholu. Organ akceptuje kwalifikację nabywanych w przyszłości przez stronę usług o ile nie będą one dotyczyć ww. usług dodatkowych. Konsekwentnie organ stwierdził, iż stronie będzie przysługiwało odliczenie podatku naliczonego od usługi kompleksowej w ramach, której świadczone będą usługi noclegowe i gastronomiczne, niemniej z wyłączeniem zakupu napojów alkoholowych i usług dodatkowych. W ocenie organu nabywanie usług dodatkowych i alkoholu nie będzie ani wprost, ani pośrednio związane z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej podatnika.
Zdaniem Sądu na tle tak opisanego zdarzenia przyszłego rację należy przyznać stronie skarżącej, tym bardziej, iż lektura wypracowanego na tle podobnych stanów faktycznych orzecznictwa sądów administracyjnych nie poddaje w wątpliwość takiej kwalifikacji i nie uzasadnia wybiórczego wykluczania z usługi kompleksowej poszczególnych jej składników bez przekonywującej argumentacji. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Strony niniejszej sprawy zgadzają się, iż ustawa o podatku od towarów i usług nie określa pojęcia usługi kompleksowej, podobnie usługi takiej nie definiuje Dyrektywa 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Zgodne są również, iż co do zasady każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne, jednak w sytuacji, gdy kilka świadczeń obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Aby rozstrzygnąć wątpliwości w tym zakresie sięgnąć należy do dorobku orzeczniczego Trybunału Sprawiedliwości UE, w wydanych orzeczeniach na podstawie pierwotnie obowiązującej Szóstej Dyrektywy Rady (77/388/EWG) oraz obecnie obowiązującej Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r., w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L nr 347, str. 1, ze zm.). W szczególności w wyroku z dnia 25 lutego 1999 r. w sprawie C-349/96, Card Protection Plan Ltd., ECLI:EU:C:1999:93, TSUE uznał, że każde świadczenie usług powinno być, co do zasady, traktowane jako świadczenie odrębne i niezależne. Jeżeli jednak dwa lub więcej niż dwa świadczenia (czynności) dokonane przez podatnika na rzecz konsumenta są tak ściśle powiązane, że obiektywnie tworzą w aspekcie gospodarczym jedną całość, to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jednolite świadczenie dla celów podatku od wartości dodanej. Również w wyroku z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie C-111/05, Aktiebolaget NN, ECLI:EU:C:2007:195 Trybunał wskazał, że jeśli kilka świadczeń dokonywanych przez podatnika na rzecz klienta jest ze sobą tak ściśle powiązanych, że z ekonomicznego i gospodarczego punktu widzenia tworzy obiektywnie jedno świadczenie, to nie należy do celów podatkowych sztucznie dzielić tego świadczenia. W wyroku TSUE z dnia 27 września 2012 r. w sprawie C-392/11, Field Fisher Waterhouse, ECLI:EU:C:2012:597 (pkt 15-18) Trybunał uznał, że jednolite świadczenie występuje w przypadku, gdy co najmniej dwa elementy albo co najmniej dwie czynności dokonane przez podatnika są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą obiektywnie tylko jednolite nierozerwalne świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny. Jak dalej wskazał Trybunał, jeżeli jednolite lub kilka świadczeń należy uznać za świadczenie główne, natomiast pozostałe świadczenie lub świadczenia stanowią świadczenie lub świadczenia dodatkowe, traktowane z punktu widzenia podatkowego tak jak świadczenie główne. W szczególności świadczenie należy uznać za dodatkowe w stosunku do świadczenia głównego, jeżeli nie stanowi ono dla klienta celu samo w sobie, lecz służy skorzystaniu w jak najlepszy sposób ze świadczenia głównego. Uwzględniając dwie okoliczności – po pierwsze, że każde świadczenie powinno być zwykle uznawane za odrębne i niezależne, oraz po drugie, że transakcja złożona z jednego świadczenia w aspekcie gospodarczym nie powinna być sztucznie rozdzielana, by nie pogarszać funkcjonalności systemu podatku VAT. – należy poszukiwać elementów charakterystycznych dla rozpatrywanej czynności celem określenia, czy dane świadczenia stanowią kilka odrębnych świadczeń głównych, czy jednolite świadczenie.
Przez jak najlepszy sposób skorzystania ze świadczenia głównego należy natomiast rozumieć środek dla lepszego korzystania z głównej usługi świadczonej przez przedsiębiorcę, który to środek jest tradycyjnie oferowany w danej branży (por. wyrok TSUE z dnia 22 października 1998 r. w sprawach połączonych C-308/96 i C-94/97 - Madgett i Baldwin, ECLI:EU:C:1998:496, pkt 24. Jak zaznaczył Rzecznik Generalny w pkt 36 swej opinii do powołanego wyżej orzeczenia - sytuacja taka ma w jego ocenie miejsce wówczas, gdy świadczenie akcesoryjne poprawia sposób wykorzystania świadczenia głównego (jego wydajność, efektywność lub warunki). W przypadku świadczeń na rzecz pracowników, które są przedmiotem niniejszej sprawy, świadczenia te - rozpatrywane jako korzyści osobiste pracowników - winny mieć zatem znaczenie drugorzędne w porównaniu z potrzebami, czy też korzyściami biznesowymi, jakie z ich tytułu odnosi pracodawca (por. wyrok TSUE z dnia 16 października 1997 r. w sprawie C-258/95 - Julius Fillibeck Söhne, ECLI:EU:C:1997:491, pkt 30).
W świetle powyższego, zdaniem Sądu usługa polegająca na organizacji opisanych we wniosku Wydarzeń stanowi usługę kompleksową, na którą składają się również usługi poboczne, jak np. usługi noclegowe, gastronomiczne, poczęstunek napojami, w tym alkoholowymi, atrakcje podczas wyjazdu, możliwość korzystania z basenu, strefy wellnes. Te wszystkie czynności składają się łącznie na usługę główną w postaci organizacji Wydarzenia, jakim będzie np. konferencja, szkolenie, czy uroczystości jubileuszowe, natomiast usługi dodatkowe mają charakter uzupełniający do usługi głównej, służą uatrakcyjnieniu usługi głównej. Usługi dodatkowe same w sobie nie stanowią dla strony celu, zatem nie znalazłyby się w kręgu zainteresowania Spółki bowiem to wszystkie elementy takiego zorganizowanego Wydarzenia tworzą obiektywnie jednolitą całość, stanowią nierozerwalne świadczenie gospodarcze, które wyłącznie jako jednolita całość jest przedmiotem zainteresowania nabywcy. Owszem np. konferencja mogłaby się odbyć bez tych dodatkowych usług niemniej nie można pominąć dlaczego organizowane jest tego rodzaju Wydarzenie i według nabywcy jakie ma spełnić zadanie. Nie chodzi bowiem wyłącznie o realizację zadań szkoleniowych, promowanie marki oraz oferowanych wyrobów, przekazywanie merytorycznych informacji na temat oferty Spółki, tego rodzaju wydarzenia mają na celu szeroko rozumianą integrację zarówno na płaszczyźnie pracowników, jak klientów Spółki, niewątpliwie również ma na celu poszerzenie kręgu klientów, zacieśnienie relacji pomiędzy poszczególnymi grupami biorącymi udział w taki wydarzeniu. Organ pominął istotny aspekt organizacji opisanych przez stronę Wydarzeń, a mianowicie wypracowanie, ugruntowanie dobrych relacji pomiędzy wszystkimi uczestnikami biorącymi udział w Wydarzeniu, które ułatwiają wymianę doświadczeń i przepływ informacji, zawieranie transakcji, podejmowanie współpracy co leży w bezpośrednim interesie gospodarczym strony. Tak ujmując opisane Wydarzenia nie sposób wykluczyć, jako spójnego elementu całego Wydarzenia usług dodatkowych, tym bardziej, iż część z nich niejednokrotnie jest wpisania w poczet innej usługi np. możliwość korzystania z basenu czy siłowni jest związana z nabytą usługą noclegową. Niewątpliwie służą one uatrakcyjnieniu Wydarzenia, są czynnikiem motywującym dla pracowników, elementem zachęty dla potencjalnych przyszłych pracowników. Miłym gestem skierowanym dla aktualnych klientów, formą podziękowania za współpracę, zachętą do przyszłej współpracy, uatrakcyjnieniem części merytorycznej, która każdorazowo stanowi stały element takiego Wydarzenia. Dodatkowe usługi są więc z jednej strony rozrywką, punktem urozmaicenia programu Wydarzenia, jednocześnie nie budzi wątpliwości, iż mają znaczenie drugorzędne w porównaniu z korzyściami biznesowymi, gospodarczymi, marketingowymi jakie osiągnie strona nabywając kompleksową usługę organizacji Wydarzenia. Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, iż wszystkie elementy organizowanego na zlecenie strony Wydarzenia są ze sobą ściśle powiązane, stanowią jednolite świadczenie polegające na organizacji Wydarzenia, niewątpliwie z ekonomicznego i gospodarczego punktu widzenia tworzy obiektywnie jedno świadczenie.
W ocenie Sądu, żaden z elementów składowych opisanego Wydarzenia nie stanowi dla Spółki celu samego w sobie i Spółka nie byłaby w analizowanej sytuacji zainteresowana jego nabyciem bez pozostałych elementów. Usługi te należy uznać za jednorodne i niepodzielne z ekonomicznego punktu widzenia. Wykluczenie jakiego dokonał organ co do usługi nabycia alkoholu i usług dodatkowych w postaci np. możliwości korzystania z basenu, czy siłowni, strefy wellnes, należy ocenić jako sztuczne i nie znajdujące uzasadnienia na tle aktualnych warunków rynkowych w jakich prowadzona jest działalność gospodarcza, kiedy to organizacja tego rodzaju Wydarzeń wraz z usługami dodatkowymi jest powszechnym elementem działalności marketingowej na rzecz podmiotu gospodarczego.
W niniejszej sprawie organ wykluczył z usługi kompleksowej organizacji Wydarzenia nabycie alkoholu oraz usług dodatkowych kwitując, iż te dodatkowe usługi nie są to świadczenia niezbędne do należytego i właściwego wykonania usług polegających na organizacji Wydarzenia. Zdaniem organu nie występuje wystarczający związek pomiędzy nabyciem kwestionowanych usług dodatkowych, a celem realizowanego Wydarzenia. Z taką argumentacją nie sposób się zgodzić. Organ pominął cel organizacji Wydarzenia jaki przyświecał nabywcy, cel jaki przy okazji tegoż Wydarzenia strona chce osiągną stwarzając ku temu, jej uczestnikom, sprzyjające warunki zarówno w części oficjalnej, jak i mniej oficjalnej, dbając o komfortowe warunki uczestnictwa. Nie można pominąć, ani zanegować, iż część mniej formalna takich Wydarzeń częstokroć jest bardziej efektywna z punktu widzenia podmiotu zlecającego organizację, niż formalne spotkanie. Oceniając elementy składowe Wydarzenia jak uczynił to organ należałoby poddać w wątpliwość, ze względów na które zwrócił uwagę organ, również i inne elementy Wydarzenia, jak chociażby występy artystyczne, których jednak organ nie wykluczył z usługi kompleksowej. Zgodzić należy się ze stroną, iż argumentacja organu w omawianej kwestii jest niewystarczająca i nie sposób jej podzielić mając na uwadze ekonomiczny sens organizacji Wydarzenia i cele jakie przyświecały nabywcy takiej kompleksowej usługi. Uzasadnienie organu w zakresie wskazanych wykluczeń nie zostało oparte na analizie ogółu relacji zachodzących pomiędzy świadczeniem spornym, a świadczeniem głównym w kontekście rzeczywistości gospodarczej.
Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na poglądy przyjęte w orzecznictwie o konieczności dokonywania dynamicznej wykładni funkcjonalnej, uwzględniającej zmiany w sposobie prowadzenia działalności gospodarczej, tworzące się zwyczaje i praktykę obrotu gospodarczego, co powoduje, że np. niektóre wydatki, które kiedyś uznawane były jako dokonywane w celu budowania wizerunku firmy, obecnie mogą być wydatkami ponoszonymi zwyczajowo oraz powszechnie i uznawanymi za konieczne dla prowadzenia działalności gospodarczej (por. wyroki NSA: z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 2725/15 oraz z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt II FSK 531/20 - orzeczenia.nsa.gov.pl).
Strony są przy tym zgodne, iż na kwalifikację nabytych usług jako usług kompleksowych bez wpływu pozostaje strona podmiotowa tj. czy taka usługa jest nabywana od firmy marketingowej organizującej Wydarzenie, czy od hotelu, w którym Wydarzenie będzie realizowane wraz z towarzyszącymi mu elementami składającymi się na całość Wydarzenia.
Przechodząc do rozważań dotyczących możliwości odliczenia od takiej usługi kompleksowej podatku naliczonego wynikającego z faktur, czy faktury ją dokumentującej, przypomnieć trzeba, iż w myśl art. 86 ust. 1 ustawy VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych – ust. 2 ww. artykułu.
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług – art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy VAT.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje zatem, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług, a towary i usługi, przy nabyciu których podatek został naliczony są lub będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Zatem warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Przy czym związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.
O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży – towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.
Z kolei o pośrednim związku nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa, mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym osiąganymi przez podatnika przychodami. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa, jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotów.
WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 15 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 1368/08, argumentował, iż prawo do odliczenia podatku istnieje nawet wtedy, gdy nie można ustalić bezpośredniego związku pomiędzy zakupem a opodatkowaną transakcją, czyli w niektórych sytuacjach prawo do odliczenia może przysługiwać podatnikowi nawet w przypadku braku konkretnej transakcji opodatkowanej, jeżeli zakup związany jest z działalnością podatnika, która, co do zasady, podlega opodatkowaniu (lub daje prawo do odliczenia podatku mimo zwolnienia), a brak związku z konkretną transakcją opodatkowaną wynika z czynników obiektywnych, zwykle niezależnych od podatnika (orzeczenia.nsa.gov.pl).
W swych licznych orzeczeniach i TSUE argumentował, iż co do zasady, prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przysługuje podatnikom wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek poniesionych wydatków ze sprzedażą opodatkowaną. Jednakże, brak bezpośredniego związku z konkretną czynnością podlegającą opodatkowaniu nie wyklucza prawa odliczenia podatku VAT w przypadku tzw. kosztów ogólnych działania podatnika, o ile koszty te mogą być przypisane do działalności podatnika podlegającej opodatkowaniu VAT.
W okolicznościach niniejszej sprawy wskazać należy, na co trafnie wskazał i organ, iż co prawda w świetle art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy VAT, podatek naliczony z tytułu nabycia usług noclegowych i gastronomicznych - co do zasady - nie podlega odliczeniu; ograniczenie to nie ma jednak zastosowania w sytuacji, jak w niniejszej sprawie, gdy mamy do czynienia z usługą kompleksową, kiedy to nocleg i usługa gastronomiczna jest elementem spójnej ekonomicznie usługi organizacji Wydarzenia.
Sąd i w tej części podziela stanowisko skarżącej Spółki albowiem nabywane przez Spółkę usługi nie będą służyły dalszej odsprzedaży, ani nie będą wykorzystywane do wytworzenia produktów będących przedmiotem obrotu (co świadczyłoby o bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością), ale pośrednio przez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości – budowanie wizerunku Spółki, wzmocnienie jej konkurencyjności poprzez wzmocnienie pozytywnych relacji wśród pracowników, współpracowników, pozyskanie nowych klientów i wzmocnienie więzi z dotychczasowym kręgiem klientów i współpracowników, zacieśnienie relacji Spółki z pracownikami, budowanie lojalności pracowników i klientów, podniesienie efektywności pracy i sprzedaży poprzez pozyskanie nowych klientów. Końcowo wszystko to będzie miało przełożenie na zwiększenie sprzedaży opodatkowanej, a zatem jest związane z działalności gospodarczą Spółki. Z omówionych wcześniej względów działaniem nieuzasadnionym jest wykluczanie z możliwości odliczenia "usług dodatkowych" jak czyni to organ. Opisane we wniosku usługi organizacji Wydarzenia są usługami kompleksowymi a skoro tak, to stronie służy prawo odliczenia podatku naliczonego z wystawionych przez organizatora Wydarzenia faktur/faktury.
Rozpatrując ponownie wniosek organ zobowiązany będzie do uwzględnienia poglądu prawnego wyrażonego w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W wyprowadzonym stanowisku organ interpretacyjny winien wyczerpująco i kompleksowo odnieść się do argumentacji wnioskodawcy, a przedstawiając własny pogląd w sprawie zobowiązany będzie go rzetelnie i konkretnie uzasadnić.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art.146 § 1 P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną interpretację.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło