II OSK 2634/23

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-11-26

Skład orzekający: Robert Sawuła, Tomasz Bąkowski, Magdalena Dobek - Rak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego, organy nadzoru budowlanego są uprawnione do badania kwestii posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także czy wiata pełniąca funkcje użytkowe budynku może być traktowana jako budowla, a jej lokalizacja z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych uzasadnia nakazanie rozbiórki?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy nadzoru budowlanego są uprawnione do badania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu naprawczym. Sąd potwierdził, że wiata pełniąca funkcje użytkowe budynku, nawet jeśli stanowi budowlę, podlega przepisom techniczno-budowlanym, a jej lokalizacja z naruszeniem tych przepisów (w tym odległości od granicy działki) uzasadnia nakazanie rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Sąd uznał również, że wysokość wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu została prawidłowo ustalona przez Sąd pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej L.S. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił jego skargę na decyzję Warmińsko-Mazurskiego WINB. Decyzja ta utrzymywała w mocy nakaz rozbiórki wiaty wykonanej z naruszeniem przepisów technicznych i bez prawa do dysponowania nieruchomością. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując m.in. możliwość nakazania rozbiórki, błędną wykładnię przepisów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością oraz kwalifikację wiaty jako budynku. Podniesiono również zarzuty dotyczące wysokości przyznanego wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 249/23 w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 stycznia 2023 r., nr P.7721.67.2022 12MMa w przedmiocie rozbiórki wiaty oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 5 października 2023 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 249/23, oddalił skargę L.S. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 stycznia 2023 r., nr P.7721.67.2022 12 MMa, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nidzicy z 27 maja 2022 r., nr PINB.7355/18/21, którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, nakazano skarżącemu rozbiórkę wiaty wykonanej w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, przy istniejącym budynku handlowo-usługowym na działce nr [...] obręb nr [...] w N. przy granicy działki nr [...] (pkt 1), a także przyznał od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz adwokat P.B. kwotę 480 zł powiększoną o podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu na rzecz skarżącego L.S. (pkt 2). Sąd pierwszej instancji oddalając skargę zaakceptował stanowisko organów nadzoru budowlanego, które uznały, że nie jest możliwe doprowadzenie powstałej samowolnie wiaty do stanu zgodnego z prawem. Przedmiotowa wiata, pełniąca funkcje użytkowe budynku, nie dość, że została zrealizowana z naruszeniem § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, to dodatkowo inwestor nie legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością, na której posadowiona jest wiata, na cele budowlane. W skardze kasacyjnej L.S., zaskarżając w całości wyrok Sądu pierwszej instancji, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1-4 oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że nakazanie rozbiórki na podstawie tych przepisów było w niniejszym postępowaniu możliwe, podczas gdy art. 50 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego zawiera katalog zamknięty przesłanek umożliwiających wstrzymanie robót budowlanych, a następnie nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a nie wystąpiły żadne przesłanki wskazane w tych przepisach, a zatem nie jest możliwe wstrzymanie robót budowlanych, a następnie nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1-4 oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu w drodze analogii do wykładni przepisów art. 48 i art. 49b Prawa budowlanego w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2, art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, że przy zastosowaniu art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego jest wymagane wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, podczas gdy w postępowaniach naprawczych prowadzonych na podstawie art. 51 Prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego nie badają prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bowiem obowiązek organów do badania, czy inwestor legitymuje się takim uprawnieniem nie wynika z art. 51 Prawa budowlanego, ani z żadnych innych przepisów tej ustawy; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że wiata jest budynkiem, podczas gdy nie można jej przypisać cech budynku - wiata stanowi budowlę, gdyż obiekt budowlany posiadający wszystkie cechy budynku nie jest wiatą, przy czym na taką wykładnię ww. przepisów wskazuje liczne orzecznictwo sądów administracyjnych; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z § 2 i § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia poprzez ich niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnego przyjęcia, że § 12 rozporządzenia ma zastosowanie zarówno do budynków, jak i do budowli spełniających funkcje użytkowe budynku, podczas gdy wykładnia literalna ww. przepisu wskazuje, że jego dyspozycja obejmuje jedynie budynki - a wiata budynkiem nie jest. Jednocześnie, w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach pomocy prawnej świadczonej skarżącemu z urzędu (pkt 2 wyroku) zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 15 ust. 3 pkt 1, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie opłat za czynności adwokackie, poprzez nieuwzględnienie wniosku pełnomocnika skarżącego o zasądzenie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu w wysokości trzykrotności stawki minimalnej przewidzianej dla pełnomocników z wyboru, w sytuacji gdy nakład pracy pełnomocnika, czas poświęcony na przygotowanie się do sprawy oraz wielość problematycznych zagadnień - spornych w orzecznictwie i doktrynie - uzasadniają podwyższenie wynagrodzenia pełnomocnika - przy czym powyższe naruszenie miało istotny wpływ na treść orzeczenia, bowiem Sąd zasądził ww. koszty w wysokości minimalnej stawki. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt 1 i rozpoznanie skargi, uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt 2 i zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej Adwokat P.B. kosztów pomocy prawnej świadczonej skarżącemu z urzędu, w wysokości trzykrotności stawki minimalnej przewidzianej dla pełnomocników z wyboru (według stawek wskazanych w rozporządzeniu w sprawie opłat za czynności adwokackie), ponieważ koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części. Ewentualnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Ponadto, wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie wniesiono o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej Adwokat P.B. kosztów pomocy prawnej świadczonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej przewidzianej dla pełnomocników z wyboru (według stawek wskazanych w rozporządzeniu w sprawie opłat za czynności adwokackie), ponieważ koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzeczono się rozprawy. Postanowieniem z 6 lutego 2024 r., II OSK 2634/23, Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sformułowane zarzuty nie zdołały podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku i w związku z tym skarga kasacyjna podlegała oddaleniu. Wobec braku zakwestionowania w skardze kasacyjnej ustaleń faktycznych miarodajny pozostaje stan faktyczny stanowiący podstawę orzekania przyjętą przez Sąd pierwszej instancji. Istota zarzutów skargi kasacyjnej, opartych na podstawie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1-4 oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji oraz orzekających organów co do ziszczenia się normatywnych przesłanek orzeczenia rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty. Oceniając tak sformułowane zarzuty należy stwierdzić, że nie są one usprawiedliwione, bowiem Sąd pierwszej instancji nie uchybił wskazanym w podstawach skargi kasacyjnej przepisom prawa materialnego. Organy dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i właściwej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do obowiązującego w tym zakresie prawa materialnego, co niewadliwie zaaprobował Sąd Wojewódzki. W rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego niespornie ustaliły, że wiata o wymiarach 9,6m x 2,8m i wysokości 2,65m jest usytuowana przy istniejącym budynku handlowo-usługowym na działce nr [...]w N., a także bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr [...]. Jej budowa rozpoczęła się w październiku 2021 r. Jak wynika z przeprowadzonych oględzin, wiata została posadowiona na płycie betonowej, posiada stalowe słupy i dach. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego obiekt ma służyć składowaniu drewna i przechowywaniu przedmiotów gospodarstwa domowego. Skarżący kasacyjnie niezasadnie zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że przedmiotowa wiata jest budynkiem. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie takie stanowisko nie zostało wyrażone przez Sąd a quo w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Niewątpliwie wiaty nie można zaliczyć do budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, a w orzecznictwie ugruntował się pogląd, że wiatę należy kwalifikować jako budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Sąd pierwszej instancji zgodził się z organami nadzoru budowlanego, że całokształt okoliczności sprawy uzasadniał zakwalifikowanie zrealizowanego obiektu jako wiaty, która pełni funkcje użytkowe budynku. Na taki charakter spornej zabudowy wskazują ustalenia z oględzin przeprowadzonych 14 grudnia 2021 r. (przeznaczona do składowania opału i rzeczy związanych z istniejącym budynkiem), a także oświadczenie skarżącego z 15 marca 2022 r., w którym jednoznacznie wyjaśnił, że przedmiotowa wiata będzie pełniła funkcje gospodarcze budynku. Organy nadzoru budowlanego, a za nimi Sąd Wojewódzki, słusznie przyjęli, że nawet w sytuacji, gdy budowa wiaty w dacie jej realizacji nie wymagała ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, co wyklucza jej potraktowanie jako samowoli budowlanej, to z pewnością nie pozostaje ona poza zakresem zainteresowania organów nadzoru budowlanego uprawnionych do nadzoru i kontroli przestrzegania przepisów prawa budowlanego, w tym badania zgodności robót budowlanych z przepisami techniczno – budowlanymi. Brak objęcia określonych robót wymogiem uzyskania zgody organu budowlanego na ich prowadzenie (czy wprost czy milcząco) nie dyskwalifikuje możliwości prowadzenia wobec nich postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z 3 października 2016 r., II OPS 1/16). Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Natomiast w myśl art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przepis ust. 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, tj. w szczególności w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach (pkt 4). Powyższe oznacza, że z mocy art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego możliwe jest zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, przewidującego rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego w przypadkach, o których mowa w art. 50 ust. 1, tj. m.in., gdy roboty zostały już wykonane i nastąpiło to w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach prawa. W przypadku braku możliwości nakazania wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, organ może orzec rozbiórkę obiektu wykonanego niezgodnie z obowiązującymi przepisami, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Okoliczność wyłączenia określonych robót spod reglamentacji Prawa budowlanego w postaci zgody właściwego organu nie oznacza więc, że można je wykonać w sposób dowolny, a w szczególności z uchybieniem innym wymogom Prawa budowlanego, w tym wynikającym z przepisów techniczno-budowlanych. Oznacza to, że przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie również wobec robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, lecz wykonywanych (wykonanych) w sposób niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi zawartymi w rozporządzeniu. Naczelny Sąd Administracyjny w orzekającym składzie podziela przy tym pogląd wyrażany na gruncie § 2 ust. 1 rozporządzenia, że jeśli wiata stanowiąca budowlę pełni określoną funkcję użytkową budynku, to stosuje się wobec takiego obiektu przepisy rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie, w sposób jednoznaczny ustalono, że sporna wiata służy takim celom, a zatem mają do niej zastosowanie przepisy techniczno-budowlane, w tym § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu lub gzymsu zwróconego w stronę tej granicy, a także do balkonu, daszku nad wejściem, galerii, tarasu, schodów zewnętrznych, rampy lub pochylni – z wyjątkiem pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych. Skoro zatem sporna wiata została zlokalizowana z naruszeniem § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia, gdyż leży w granicy z działką nr [...] w sposób i uniemożliwiający doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem, obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Niezasadne są również te zarzuty skargi kasacyjnej, które zmierzały do wykazania, że organy nadzoru w ramach postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego nie były uprawnione do badania kwestii prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, według którego, z kompetencji organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie w trybie przepisów art. 50-51 Prawa budowlanego nie można wyłączyć uprawnienia do badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do realizowanych przez niego robót budowlanych. Powyższy pogląd nie stoi w sprzeczności z uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2011 r., II OPS 2/10, zgodnie z którą, przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Istota wyrażonego w powyższej uchwale wiążącego stanowiska wyraża się w tym, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego o ile nie ma podstawy prawnej do żądania przez organ nadzoru budowlanego złożenia przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do terenu na cele budowlane, o tyle nie oznacza to jednak, że w takim postępowaniu nie bada się kwestii posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ wówczas mogłoby dojść do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych z naruszeniem prawa własności osób trzecich, co inwestora realizującego samowolę wykonawczą stawiałoby w sytuacji korzystniejszej, niż inwestora realizującego zabudowę z wszelkimi ograniczeniami wynikającymi z przepisów prawa. Oznacza to, iż w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podlega badaniu i ma wpływ na treść podejmowanego rozstrzygnięcia. Organy prawidłowo ustaliły, że działka nr [...], na której zlokalizowano przedmiotowy obiekt, stanowi własność gminy N., która nie wyraża zgody na zainwestowanie działki przez skarżącego kasacyjnie. Podobnie powyższą kwestię, ocenił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 lipca 2024 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 1413/23, w której kontrolował postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących przedmiotowej wiaty. Stanowisko to ma walor wiążący w niniejszej sprawie na zasadzie art. 170 p.p.s.a. W konsekwencji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, nie doszło do błędów w wykładni przepisów Prawa budowlanego objętych podstawami kasacyjnymi, a Sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłową kontrolę legalności zaskarżonej decyzji i słusznie na podstawie akt przedmiotowej sprawy doszedł do przekonania, iż kwestionowana skargą decyzja w pełni odpowiada prawu, stąd zasadnie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Nie jest skuteczny również zarzut naruszenia art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 15 ust. 3 pkt 1, 3 i 4 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie, za pomocą którego pełnomocnik skarżącego kasacyjnie zakwestionował wysokość przyznanego wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu na rzecz skarżącego. W rozpoznawanej sprawie skarżący reprezentowany był przez pełnomocnika z urzędu, w związku z czym Sąd pierwszej instancji miał obowiązek orzec o wynagrodzeniu pełnomocnika reprezentującego stronę w tej sprawie. Jako podstawę prawną wydania rozstrzygnięcia w pkt 2 sentencji Sąd pierwszej instancji wskazał art. 250 § 1 p.p.s.a. i zasądził na rzecz pełnomocnika kwotę 480 zł powiększoną o podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu. W realiach kontrolowanej sprawy brak było podstaw do przyjęcia, że zaistniały wynikające z rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie przesłanki stanowiące podstawę do zasądzenia wynagrodzenia z tytułu zastępstwa procesowego skarżącego, przy zastosowaniu zwiększonej ponad minimalną stawki opłaty, do wysokości sześciokrotności tej stawki. Analiza akt sądowych sprawy wskazuje, że w toku postępowania przez Sądem Wojewódzkim pełnomocnik zapoznała się z aktami sprawy i wykonała ich kopię, była obecna na rozprawie, złożyła wniosek o uzasadnienie, a następnie sporządziła skargę kasacyjną. Wskazane czynności procesowe nie wykraczają znacznie ponad przeciętne zaangażowanie profesjonalnego pełnomocnika w sprawę sądowoadministracyjną. W skardze kasacyjnej pełnomocnik również nie wskazała na takie działania, które świadczyłyby o jej znacznym nakładzie pracy. Należy zauważyć, że racjonalny prawodawca określając wysokość stawek minimalnych wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników za poszczególne czynności lub za udział w postępowaniach, rozważył i uwzględnił wszelkie okoliczności charakterystyczne dla danego typu spraw. W stawkach minimalnych odzwierciedlona została zatem swoista wycena koniecznego nakładu pracy pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jednocześnie prawodawca pozostawił sądom orzekającym możliwość uwzględnienia nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie, zwiększają nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pomocnika procesowego. Ani akta sprawy ani żaden z argumentów skargi kasacyjnej nie wskazują na wystąpienie takich szczególnych okoliczności i zwiększonego w ich rezultacie nakładu pracy pełnomocnika. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, albowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Wobec tego, że skarżący kasacyjnie w skardze kasacyjnej zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony postępowania w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisów tego pisma, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. - skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło