I SA/Łd 624/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w P. na postanowienie Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 6 czerwca 2023 r. nr 368000-COP[1].4103.200.2023.8 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za okres I – VII 2018 r. oddala skargę. Decyzją z dnia 16 stycznia 2023 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi (dalej: NUC-S) wydał A. Sp. z o.o. Sp.k. w P. (dalej: skarżąca) decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do lipca 2018 r. Decyzja ta została doręczona 23 stycznia 2023 r. pełnomocnikowi skarżącej – A. S., za pośrednictwem poczty, na adres Aresztu Śledczego W. ul. [...] 1, w którym to pełnomocnik skarżącej był w tym czasie osadzony. Termin na wniesienie odwołania upłynął w dniu 6 lutego 2023 r. Skarżąca złożyła odwołanie w piśmie z dnia 11 kwietnia 2023 r. (nadanym w placówce pocztowej dzień później) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2023 r. NUC-S stwierdził uchybienie terminowi do złożenia odwołania, a kolejnym postanowieniem z tej samej daty odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na drugie z tych postanowień skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej (dalej: O.p.), poprzez niezastosowanie tego przepisu pomimo że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 16 stycznia 2023 r. nastąpiło bez winy skarżącej; 2. naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. poprzez bezpodstawne wydanie postanowienia w trybie tego przepisu w sytuacji gdy skarżąca wraz z odwołaniem złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia; 3. naruszenie art. 120 i 122 O.p. poprzez niedziałanie na podstawie przepisów prawa i niepodejmowanie działań w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy; 4. naruszenie art. 121 O.p. polegające na prowadzeniu postępowania w sposób rażąco naruszający zasadę zaufania obywateli do państwa; 5. naruszenie art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez niezgromadzenie (w ogóle !!) materiału dowodowego, nadto dowolność i niespójność wyciągniętych wniosków; 6. naruszenie art. 187 O.p. polegające na przyjęciu przez organ w prowadzonym postępowaniu biernej postawy, ograniczającej się jedynie do błędnego i niezasadnego przyjęcia, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki uprawniające do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 16 stycznia 2023 r. podczas gdy organ powinien podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; 7. naruszenie art. 188 w związku z art. 123 oraz art. 180 § 1 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie żadnego postępowania dowodowego lub choćby wyjaśniającego mającego istotne i kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; 8. naruszenie art. 191 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich możliwych czynności, w celu ustalenia prawdziwego i rzeczywistego stanu faktycznego, a tym samym dokonanie przez organ dowolnych ustaleń faktycznych znajdujących potwierdzenie w niekompletnym materiale dowodowym; 9. naruszenie art. 229 i art. 180 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego na okoliczności mające istotne znaczenie dla niniejszego postępowania. Nadto, wskazując wszystkie powyższe zarzuty skarżąca podniosła zarzut naruszenia zasady praworządności, prawdy obiektywnej oraz zaufania obywateli do państwa poprzez rozpatrzenie w sposób niewystarczający i ogólnikowy materiału dowodowego, co doprowadziło do wydania postanowienia sprzecznego z prawem i podstawowymi i naczelnymi zasadami prawa podatkowego. W związku z tym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga był niezasadna. Kontroli Sądu poddano postanowienie DIAS o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podstawę prawną tego postanowienia stanowił art. 163 § 2 w zw. art. 162 O.p. Zgodnie z pierwszym z nich, w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Przesłanki przywrócenia terminu określa natomiast art. 162 O.p. Stanowi on, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie, niespełnienie choćby jednej z nich wyklucza dopuszczalność przywrócenia terminu. W rozpoznanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji NUC-S z dnia 16 stycznia 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do lipca 2018 r. Potwierdza to postanowienie NUC-S z dnia 6 czerwca 2023 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarga na to postanowienie wniesiona przez skarżącą do tut. Sądu została oddalona wyrokiem z dnia 7 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Łd 623/23. Wydanie postanowienia o uchybieniu terminu było warunkiem uznania, że do tego doszło, w związku z czym w następnej kolejności możliwe było przystąpienie do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu (zob. np. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r., I FSK 1443/11, w którym stwierdzono, że "rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 o.p. jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p., niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania, czy jednocześnie z nim)"). Sąd stwierdza, że spośród czterech przesłanek przywrócenia terminu: 1) złożenie wniosku 2) w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, 3) wraz z dopełnieniem czynności, dla której ustanowiony był termin i 4) z obowiązkiem uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego – skarżąca nie spełniła ostatniej z nich. Jak wynikało w z wniosku o przywrócenie terminu skarżąca braku swojej winy w uchybieniu terminu upatrywała w tym, że organ doręczył decyzję pełnomocnikowi A. S., przebywającemu w Areszcie Śledczym, w którym nie miał on możliwości ani przygotowania odwołania, ani przekazania tego dokumentu przedstawicielom spółki. Podkreślała, że pełnomocnik opuścił areszt dopiero 7 kwietnia 2023 r. i dopiero wtedy możliwe było przygotowanie odwołania. Sąd stanowiska tego nie podziela, podobnie jak słusznie nie podzielił go organ podatkowy. Organ ten trafnie zaznaczył w swoim postanowieniu, że wykluczenie winy w uchybieniu terminowi wymaga wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody, uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Tymczasem z akt sprawy wynika, że zarówno pełnomocnik skarżącej A. S., jak i sama skarżąca mieli pełną świadomość toczącego się wobec skarżącej postępowania podatkowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 2018 r., jak i czynności podejmowanych w tym postępowaniu. Świadczy o tym fakt odbioru korespondencji kierowanej do pełnomocnika skarżącej A. S., przebywającego w Areszcie Śledczym w W.: postanowienie o przekształceniu kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe z dnia 23 września 2022 r., doręczone pełnomocnikowi w dniu 28 września 2022 r.; protokół z badania ksiąg podatkowych skarżącej z dnia 18 października 2022 r. doręczono pełnomocnikowi 24 października 2022 r.; postanowienie z dnia 14 listopada 2022 r. o przewidywanym terminie zakończenia postępowania podatkowego (27.01.2023 r.) zostało doręczone pełnomocnikowi 18 listopada 2022 r.; postanowienia z dnia 6 grudnia 2022 r. o odmowie przeprowadzenia dowodu oraz postanowienie o wyznaczeniu 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego zostały doręczone pełnomocnikowi 12 grudnia 2022 r. Skarżąca musiała mieć tego świadomość, skoro w dniu 14 listopada 2022 r. wpłynęło do organu pismo z dnia 7 listopada 2022 r. zawierające zastrzeżenia do protokołu z badania ksiąg podatkowych, podpisane przez S. S. (komplementariusza skarżącej). Jak zaznaczył organ, na str. 2 protokołu z badania ksiąg podatkowych mowa o udzielonym pełnomocnictwie szczególnym dla A. S. do reprezentacji skarżącej w kontroli celno-skarbowej i wynikającym z tego tytułu jego umocowaniu do dalszego działania w postępowaniu podatkowym i odwoławczym. Wobec tego jest jasne, że skarżąca miała świadomość toczącego się wobec niej postępowania podatkowego i nieprzerwanego umocowania do działania w jej imieniu przebywającego w tym czasie w areszcie pełnomocnika A. S.. Fakt ten wyklucza, zdaniem Sądu, możliwość uznania, że skarżąca uchybiła terminowi bez własnej winy. Nic nie stało na przeszkodzie odwołaniu pełnomocnictwa dla A. S., on sam też – mając świadomość ograniczeń wynikających z aresztowania – mógł zrezygnować z reprezentowania skarżącej, jednak tego nie uczynił. Wszelkie więc jego działania i zaniechania obciążają skarżącą. Jak podkreśla się w orzecznictwie, o braku winy strony można mówić tylko wtedy, gdy zaistniała rzeczywista przyczyna, która spowodowała uchybienie terminowi i przyczyna ta była niezależna od strony, przy czym strona nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie była w stanie owej przeszkody przezwyciężyć. Jednocześnie przyjmuje się, że od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu (wyrok NSA z 16.05.2023 r., I FSK 822/20, CBOSA). Zdaniem Sądu, skarżąca nie zadbała należycie o własne interesy, co oznacza, że nie została spełniona przesłanka braku jej winy w uchybieniu terminu (art. 162 § 1 O.p.). W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). AKE.