I SA/Łd 623/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w P. na postanowienie Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 6 czerwca 2023 r. nr 368000-COP[1].4103.200.2023.7 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za okres I – VII 2018 r. oddala skargę. Decyzją z dnia 16 stycznia 2023 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi (dalej: NUC-S) wydał A. Sp. z o.o. Sp.k. w P. (dalej: skarżąca) decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do lipca 2018 r. Decyzja ta została doręczona 23 stycznia 2023 r. pełnomocnikowi skarżącej – A. S., za pośrednictwem poczty, na adres Aresztu Śledczego W.-B. ul. [...], w którym to pełnomocnik skarżącej był w tym czasie osadzony. Termin na wniesienie odwołania upłynął w dniu 6 lutego 2023 r. Skarżąca złożyła odwołanie w piśmie z dnia 11 kwietnia 2023 r. (nadanym w placówce pocztowej dzień później) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2023 r. NUC-S stwierdził uchybienie terminowi do złożenia odwołania, a kolejnym postanowieniem z tej samej daty odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na pierwsze z tych postanowień skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej (dalej: O.p.), poprzez niezastosowanie tego przepisu pomimo że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 16 stycznia 2023 r. nastąpiło bez winy skarżącej; 2. naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. poprzez bezpodstawne wydanie postanowienia w trybie tego przepisu w sytuacji gdy skarżąca wraz z odwołaniem złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia; 3. naruszenie art. 120 i 122 O.p. poprzez niedziałanie na podstawie przepisów prawa i niepodejmowanie działań w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy; 4. naruszenie art. 121 O.p. polegające na prowadzeniu postępowania w sposób rażąco naruszający zasadę zaufania obywateli do państwa; 5. naruszenie art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez niezgromadzenie (w ogóle !!) materiału dowodowego, nadto dowolność i niespójność wyciągniętych wniosków; 6. naruszenie art. 187 O.p. polegające na przyjęciu przez organ w prowadzonym postępowaniu biernej postawy, ograniczającej się jedynie do błędnego i niezasadnego przyjęcia, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki uprawniające do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 16 stycznia 2023 r. podczas gdy organ powinien podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; 7. naruszenie art. 188 w związku z art. 123 oraz art. 180 § 1 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie żadnego postępowania dowodowego lub choćby wyjaśniającego mającego istotne i kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; 8. naruszenie art. 191 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich możliwych czynności, w celu ustalenia prawdziwego i rzeczywistego stanu faktycznego, a tym samym dokonanie przez organ dowolnych ustaleń faktycznych znajdujących potwierdzenie w niekompletnym materiale dowodowym; 9. naruszenie art. 229 i art. 180 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego na okoliczności mające istotne znaczenie dla niniejszego postępowania. Nadto, wskazując wszystkie powyższe zarzuty skarżąca podniosła zarzut naruszenia zasady praworządności, prawdy obiektywnej oraz zaufania obywateli do państwa poprzez rozpatrzenie w sposób niewystarczający i ogólnikowy materiału dowodowego, co doprowadziło do wydania postanowienia sprzecznego z prawem i podstawowymi i naczelnymi zasadami prawa podatkowego. W związku z tym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga była niezasadna. Kontroli Sądu poddano postanowienie NUC-S o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Podstawę prawną tego postanowienia stanowi art. 228 § 1 pkt 2 O.p., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania jest 14 dniowy i biegnie od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.), chyba że strona działa przez przedstawiciela, wtedy pisma doręcza się temu przedstawicielowi (art. 145 § 1 O.p.) i termin na wniesienie odwołania liczy się od doręczenia decyzji pełnomocnikowi. Doręczanie decyzji następuje według zasad określonych w rozdziale 5 działu IV O.p. Zgodnie z art. 144 O.p. (stan prawny na czerwiec 2023 r.), organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu podatkowego albo w siedzibie organu podatkowego (§ 1a). W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a, organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez: 1) operatora wyznaczonego w ramach publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo 2) pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (§ 1b). W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a i § 1b pkt 1, organ podatkowy doręcza pisma: 1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, albo 2) za pokwitowaniem przez pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (§ 1c). W sprawie jest niesporne, że w toku kontroli celno-skarbowej skarżąca ustanowiła swym pełnomocnikiem szczególnym A. S., a jako adres do doręczeń w pełnomocnictwie wskazano D. ul. [...]. Jak wynika z art. 83 ust. 1b ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 615 z późn. zm.), w przypadku ustanowienia pełnomocnictwa szczególnego do działania w sprawie kontroli celno-skarbowej uznaje się, że pełnomocnictwo szczególne obejmuje również upoważnienie do działania w sprawie postępowania podatkowego, o którym mowa w ust. 1, oraz w postępowaniu zainicjowanym na skutek wniesionego odwołania, jeżeli kontrolowany nie odwołał pełnomocnictwa szczególnego. W sprawie jest niesporne, że skarżąca nie odwołała pełnomocnictwa szczególnego. W związku z pełnomocnikiem w postępowaniu podatkowym był nadal A. S., a adresem do doręczeń był adres wskazany w pełnomocnictwie. W aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji z dnia 16 stycznia 2023 r. Obok wskazanego tam adresu D. ul. [...], na potwierdzeniu widnieje adres Aresztu Śledczego w W. z datą odbioru decyzji w dniu 23 stycznia 2023 r. przez kpt A. J. oraz – w tym samym dniu – przez pełnomocnika skarżącej A. S. (podpis ten jest tożsamy z podpisem złożonym pod skargą). Pełnomocnik skarżącej nie kwestionuje faktu doręczenia mu decyzji pod tym adresem, kwestionuje natomiast jego zasadność twierdząc, że skoro przebywał w areszcie, decyzję należało doręczyć samej stronie, a to dlatego, że pełnomocnik przebywając w areszcie nie miał możliwości przygotowania odwołania. Sąd stanowiska tego nie podziela i stwierdza, że byłoby to niezgodne z treścią przywołanego wyżej art. 145 § 1 O.p. To na skarżącej spoczywa obowiązek zadbania o ustanowienie pełnomocnika tak, by mógł on aktywnie bronić jej interesów – skoro skorzystała ona z prawa do ustanowienia pełnomocnika, a ten przebywał w areszcie w dacie wydania decyzji, którą ostatecznie doręczono mu w tymże areszcie, nie może ona przerzucać na organ skutków działań i zaniechań swego pełnomocnika. Doręczenie pełnomocnikowi – a nie samej stronie – było więc działaniem prawidłowym. Tym samym, wobec doręczenia decyzji w dniu 23 stycznia 2023 r. termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg od dnia następnego (24 stycznia 2023 r.) i zakończył się z upływem 6 lutego 2023 r. W tym przedziale czasowym odwołanie nie zostało wniesione. Skarżąca uczyniła to dopiero w piśmie nadanym w placówce pocztowej w dniu 12 kwietnia 2023 r., składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie ma w związku z tym żadnych wątpliwości, że odwołanie wniesione w dniu 12 kwietnia 2023 r. było spóźnione. Organowi nie pozostawało zatem nic innego, jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W związku z tym Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie było prawidłowe. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że jak trafnie przyjmuje się w orzecznictwie, przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p. nie uzależnia obowiązku wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi od tego, czy uchybienie było zawinione. Nie ma również znaczenia to, czy strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu i czy wniosek ten wywołał zamierzony przez stronę skutek w postaci przywrócenia terminu. Zakres kognicji organu podatkowego ogranicza się jedynie do ustalenia daty doręczenia decyzji, prawidłowości tego doręczenia, daty wniesienia odwołania i porównania daty doręczenia decyzji z datą wniesienia odwołania (wyrok NSA z 14.04.2023 r., I FSK 661/20, CBOSA). Innymi słowy, w ramach sprawy ze skargi na postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania Sąd bada tylko fakt uchybienia terminowi, nie zaś jego przyczyny. Te ostatnie podlegają analizie i ocenie w sprawie ze skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (sprawa o sygn. akt I SA/Łd 624/23). Dlatego też Sąd za niezasadne i nieadekwatne do przedmiotu tej sprawy uznał zarzuty skargi zmierzające do zakwestionowania odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). P.C.