III OZ 547/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 220/23 odrzucające skargę T. K. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku z 28 grudnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 15 czerwca 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 220/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." odrzucił skargę T. K. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku z 28 grudnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarga obarczona była brakiem formalnym w postaci niewskazania numeru PESEL skarżącego. Wezwanie do uzupełnienia tego braku doręczono skarżącemu 4 maja 2023 r., zaś skarżący uzupełnił brak formalny 11 maja 2023 r. Przesyłkę skierował jednak do WSA w Poznaniu, który przekazał pismo skarżącego do WSA w Warszawie dopiero 17 maja 2023 r. Sąd podkreślił, że złożenie pisma w niewłaściwym sądzie nie wywołuje skutku w postaci dochowania terminu do dokonania czynności procesowej. Powyższe oznacza, że usuniecie braku formalnego skargi nastąpiło po terminie, zaś skarga podlegała odrzuceniu. Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości. Wskazał, że nie posiadał środków pieniężnych na nadanie pisma pocztą do WSA w Warszawie, dlatego złożył pismo w WSA w Poznaniu. Dodał, że pracownik WSA w Poznaniu przyjmujący pismo nie poinformował go, że datą złożenia pisma będzie data jego przekazania do sądu w Warszawie. W piśmie z 11 października 2023 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Sformułowanie "sąd odrzuca skargę" powoduje, iż sąd zobligowany jest do odrzucenia skargi obarczonej brakiem formalnym, nieuzupełnionym w wyznaczonym terminie. Tym samym pod kątem oceny wniesionego zażalenia irrelewantne pozostają przyczyny uchybienia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Mogą one być istotne przy ocenie podstaw przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W niniejszym postępowaniu zażaleniowym kognicja Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczona jest jednak do oceny prawidłowości postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi. Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Trafnie Sąd I instancji uznał, że uzupełnienie braku formalnego skargi miało miejsce po terminie. Wezwanie w tym przedmiocie doręczono skarżącemu 4 maja 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 23). Skarżący podał swój numer PESEL w piśmie z 11 maja 2023 r., złożonym w WSA w Poznaniu (prezentata WSA w Poznaniu – k. 26), przekazanym do WSA w Warszawie 17 maja 2023 r. Ta ostatnia data jest relewantna pod kątem oceny terminowości uzupełnienia braku formalnego skargi. Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują zachowania terminu do dokonania czynności procesowej w razie złożenia pisma w sądzie niewłaściwym. Aby tak było, w ustawie musiałby istnieć odpowiednik art. 65 § 2 k.p.a., który stanowi, że podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Przepisu tego nie stosuje się do postępowania sądowoadministracyjnego (np. postanowienie NSA z 20 września 2013 r., I GSK 1218/13, LEX nr 1400733). Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiera własne unormowania dotyczące trybu i terminu wniesienia skargi do sądu i nie ma potrzeby pomocniczego stosowania przepisów k.p.a. w tym zakresie. Na gruncie p.p.s.a. tylko art. 83 przewiduje sytuacje, gdy oddanie pisma w innym niż sąd właściwy podmiocie jest równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu. Przepis ten nie stanowi, iż złożenie pisma w sądzie niewłaściwym skutkuje zachowaniem terminu i wniosku tego nie zmienia argumentacja zażalenia, wedle której skarżący nie został pouczony w tym przedmiocie przez pracownika WSA w Poznaniu. Ustalenie to wzmacnia wykładnia historyczna i treść art. 53 § 4 p.p.s.a., w myśl którego termin do wniesienia skargi uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. Przed wejściem w życie tego przepisu, co nastąpiło 1 czerwca 2017 r., nawet wniesienie skargi bezpośrednio do WSA, z pominięciem organu, nie skutkowało dochowaniem terminu do dokonania tej czynności procesowej. Tym bardziej skutku w postaci dochowania terminu nie mogło wywołać złożenie pisma procesowego w sądzie niewłaściwym. W takim stanie rzeczy zastosowanie znajduje zasada ogólna, w myśl której w postępowaniu sądowoadministracyjnym o zachowaniu terminu do dokonania czynności procesowej w razie skierowania pisma do sądu niewłaściwego decyduje data nadania pisma przez sąd niewłaściwy w urzędzie pocztowym na adres właściwego sądu administracyjnego. W tym przypadku ryzyko uchybienia terminu spoczywa na osobie składającej pismo (zob. postanowienie NSA z 18 stycznia 2008 r., I OZ 2/08, LEX nr 1028961). Warto dodać, odnosząc się do argumentu o braku środków finansowych na nadanie pisma za pośrednictwem operatora pocztowego, że skarżący mógł uzupełnić brak formalny wnosząc pismo bezpłatnie za pośrednictwem platformy ePUAP, a pouczenie w tym przedmiocie zostało mu doręczone wraz z wezwaniem do usunięcia braku formalnego skargi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.