III FZ 307/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia adwokata M. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zawarte w pkt 2 z dnia 16 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Ke 431/22 o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego tytułem pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 28 czerwca 2022 r. nr SKO.PO/41/1633/604/2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przyznać i nakazać wypłacenie ze środków Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach adwokatowi M. H. kwoty 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększonej o należny podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu. Wyrokiem z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Ke 431/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę R. P. (dalej: "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 28 czerwca 2022 r. nr SKO.PO/41/1633/604/2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2022 oraz przyznał adwokatowi M. H. (dalej: pełnomocnik) od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) kwotę 295,20 zł, w tym 55,20 zł podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (pkt 2. sentencji wyroku). Sąd wyjaśnił, że o przyznaniu tych kosztów orzekł, na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2019 r. poz. 18). Pełnomocnik działając w imieniu własnym, w dniu 28 marca 2023 r. złożył zażalenie na postanowienie zawarte w pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Ke 431/22. Wniósł, o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie kwoty 295,20 zł ponad przyznaną kwotę w wysokości 295,20 zł tytułem wynagrodzenia adwokata za pomoc prawną świadczoną z urzędu. W uzasadnieniu pełnomocnik powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt SK 66/19 oraz orzeczenie Sądu Najwyższego sygn. akt I CSK 598/20, z których wyprowadził wniosek, że Sąd powinien zasądzić na jego rzecz kwotę wynagrodzenia w oparciu o rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie powiększoną o należną stawkę VAT, tj. kwotę 480 zł + 23% VAT = 590, 40 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Jak słusznie wskazał pełnomocnik Skarżącego, prawodawca zróżnicował wysokość wynagrodzenia adwokata, występującego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w innej sprawie, w zależności od tego czy adwokat został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu, czy z wyboru. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964) stanowi bowiem, że stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w innej sprawie wynosi 480 zł, natomiast według postanowień § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, opłata w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w innej sprawie wynosi 240 zł. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23 kwietnia 2020 r., SK 66/19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 769) stwierdził, że analiza statusu adwokatów i radców prawnych oraz ich roli w postępowaniu, w którym występują jako podmioty powołane z urzędu i zobowiązane do zastępstwa prawnego, prowadzi do uznania, iż różnicowanie ich wynagrodzenia poprzez obniżenie, w stosunku do wynagrodzenia jakie otrzymaliby, gdyby występowali w sprawie jako pełnomocnicy z wyboru, nie ma konstytucyjnego uzasadnienia. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela stanowisko Trybunału Konstytucyjnego i argumenty przezeń przedstawione w przywołanym wyroku. Dlatego zgodził się z argumentami zażalenia, iż należna pełnomocnikowi Skarżącego stawka w postępowaniu zakończonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Ke 431/22 wynosi 480 zł plus podatek od towarów i usług. Jest to kota w wysokości 590,40 zł, a nie jak przyjęto w postanowieniu zawartym w tym wyroku kwota 295, 20 zł, na którą składa się kwota 240 zł plus podatek od towarów i usług. Na uwzględnienie nie zasługuje wniosek o zwrot opłaty od zażalenia, gdyż zgodnie z art. 227 § 2 P.p.s.a. nie pobiera się opłat sądowych od zażaleń na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Skarżący nie złożył skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Ke 431/22, a jedynie zaskarżył postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych, zatem spełniona została dyspozycja z art. 227 § 2 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 i art. 250 orzekł jak w sentencji.