III OSK 6419/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-11-16
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Zbigniew Ślusarczyk, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny rozpoznający skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest uprawniony do oceny, czy wnioskowana informacja posiada przymiot informacji publicznej, jeśli organ w ogóle nie udzielił odpowiedzi na wniosek?Ratio decidendi
Sąd administracyjny rozpoznający skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest uprawniony do oceny, czy wnioskowana informacja posiada przymiot informacji publicznej, jeśli organ w ogóle nie udzielił odpowiedzi na wniosek. W takim przypadku sąd działałby w zastępstwie organu, wychodząc poza granice przypisanej mu funkcji kontrolnej. Obowiązek ustalenia, czy wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, należy do adresata wniosku.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Burmistrza Miasta N. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej udziałów Gminy w nieruchomości wspólnej oraz powierzchni użytkowej lokali. Organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie, co skutkowało złożeniem przez Skarżącego skargi na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził bezczynność Organu z rażącym naruszeniem prawa i zobowiązał go do wydania aktu lub dokonania czynności. Burmistrz Miasta N. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Burmistrza Miasta N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Kr 46/21 w sprawie ze skargi J.J. na bezczynność Burmistrza Miasta N. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Kr 46/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: "WSA"), po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.J. (dalej: "Skarżący") na bezczynność Burmistrza Miasta N. (dalej: "Organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej – stwierdził, że Organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt I wyroku); zobowiązał Organ do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosku Skarżącego w terminie 14 dni (pkt II wyroku); zasądził od Organu na rzecz Skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt III wyroku).
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W dniu [...] sierpnia 2020 r., Skarżący zwrócił się drogą elektroniczną do Organu o udostępnienie informacji publicznej poprzez podanie następujących danych:
1) ile wynosił udział Gminy Miasto N. (dalej: "Gmina") w nieruchomości wspólnej przy al. K. w N. odpowiednio na dzień: 31 grudnia 2018 r., 28 marca 2019 r., 16.17.2019 r., 31 grudnia 2019 r., 4 marca 2020 r. i 17 sierpnia 2020 r.,
2) czy Organ ma wiedzę, ile wynosiła na dzień 17 sierpnia 2020 r. sumaryczna powierzchnia użytkowa wszystkich lokali mieszkalnych (bez piwnic lub pomieszczeń przynależnych) w nieruchomości przy al. K. w N., a jeśli tak to jej podanie - w szczególności jeśli nie wynosi 1.809,73 m2 (suma powierzchni wyodrębnionych lokali według treści ksiąg wieczystych oraz powierzchni 565,30 m2 - według informacji organu, znak: [...], powierzchnia mieszkań komunalnych w w/w nieruchomości) oraz dodatkowo wskazanie sposobu wyliczenia tej innej powierzchni oraz podstawy prawnej dla zastosowanej metody wyliczenia tej powierzchni przez Organ;
3) czy powierzchnia wskazana w pkt 2 jest zgodna z powierzchnią, od której Organ pobiera podatek od nieruchomości od właścicieli wyodrębnionych lokali oraz od lokali Gminy, a jeśli nie, to wskazanie tej różnicy i powodu jej powstania oraz czy była w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 17 sierpnia 2020 r. kontrolowana pod względem podatkowym.
W dniu [...] września 2020 r. Skarżący otrzymał od Organu wiadomość e-mail, do której dołączono dokument datowany na dzień [...] sierpnia 2020 r., w którym poinformowano, że ze względu na szeroki zakres zagadnienia oraz dużą ilość dokumentów do analizy, wnioskowane informacje zostaną udostępnione do dnia [...] października 2020 r.
W nawiązaniu do tego pisma skarżący [...] września 2020 r. skierował do Burmistrza Miasta N. kolejny wniosek, wnosząc o podanie:
1) czy Organ jest w posiadaniu kwalifikowanego podpisu elektronicznego, a jeśli tak, to dlaczego pismo z [...] sierpnia 2020 r. nie zostało podpisane zgodnie z art. 393 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. Z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm. - dalej: "k.p.a.");
2) na czym polega "szeroki zakres zagadnienia oraz duża ilość dokumentów do analizy" będący podstawą przedłużenia przez Organ do [...] października 2020 r. terminu udzielenia informacji publicznej, oraz w jaki sposób, i na jakiej podstawie prawnej Organ uznał za prawidłowe rozliczenie kosztów i przychodów nieruchomości wspólnej nieruchomości przy al. K.,
3) w jaki sposób, i na jakiej podstawie prawnej, Prezes Zarządu Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w N. Sp. z o. o. uzyskała informację, że Gmina wniosła o wpis w księdze wieczystej nr [...] właściwych udziałów dla Gminy;
4) na jakiej podstawie Organ wniósł o wpis "właściwego" udziału Gminy w Księdze Wieczystej, tj. udziału w wysokości 360/1000 oraz na jakiej podstawie prawnej M.K. jako pełnomocnik Organu wnosił o zastosowanie procedury określonej w art. 23 ust. 2a ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali mimo przyjęcia bez zastrzeżeń rozliczenia Gminy dokonanego przez Zakład Gospodarki Mieszkaniowej przy przyjęciu udziału w wysokości 327/1000 części, który to udział wyklucza zastosowanie ww. przepisu;
5) w jaki sposób i na jakiej podstawie prawnej, pełnomocnik Organu M.K. nie podał żadnego udziału, jakim posługuje się w imieniu Organu w głosowaniach i wnioskach [...] lipca 2019 r.;
6) w jaki sposób, i na jakiej podstawie prawnej Organ uznał za właściwe, prawidłowe i rzetelne rozliczenie kosztów i przychodów nieruchomości wspólnej Wspólnoty Mieszkaniowej al. K. w N. (nazwane jako rozliczenie współwłasności) sporządzone przez Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w N. Sp. z o. o., wskazujące udział Gminy na 327/1000 części;
7) na jakiej podstawie prawnej, na stronie nr 2 listy obecności dołączonej do protokołu z zebrania z [...] marca 2020 r. M.T. jako pełnomocnik Gminy potwierdziła swym podpisem udział Gminy w wielkości 327/1000 części;
8) na jakiej podstawie prawnej, jak wynika z protokołu z zebrania z [...] marca 2020 r. P.M. jako drugi pełnomocnik Gminy ustanowiony przez Organ wniósł o zastosowanie procedury określonej w art. 23 ust. 2a ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, mimo przyjęcia bez zastrzeżeń rozliczenia Gminy dokonanego przez Zakład Gospodarki Mieszkaniowej przy przyjęciu udziału w wysokości 327/1000 części oraz mimo potwierdzenia przez drugiego pełnomocnika udziału Gminy w wielkości 327/1000 części, który to udział wyklucza zastosowanie art. 23 ust. 2a w/w ustawy;
9) w jakiej wysokości Gmina (liczonej od jakiego udziału) gotowa jest pokryć zasądzone na rzecz Skarżącego koszty sądowe w kwocie 1.370,00 zł wygranego przez Skarżącego pierwszego z szeregu procesów sądowych ze Wspólnotą, a wynikające li tylko z winy Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w N. Sp. z o. o.;
10) czy Organ bądź podległe mu służby, choćby raz dokonały kontroli rzetelności składanych deklaracji (informacji) w zakresie dotyczących nieruchomości przy al. K. w N. oraz dokonywanych naliczeń, a jeśli tak to kiedy to było oraz w miarę możliwości o udostępnienie protokołu z kontroli oraz podanie informacji czy deklaracje (informacje) podatkowe za Gminę w nieruchomości przy al. K. w N. składał Organ, Zakład Gospodarki Mieszkaniowej, czy też inny podmiot upoważniony przez Organ (lub na mocy zawartej umowy).
W skardze do WSA na bezczynność Organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej Skarżący domagał się zobowiązania Organu do załatwienia jego wniosku z [...] sierpnia 2020 r. i [...] września 2020 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawną do uzyskiwania informacji publicznej - przez jego błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 z późn. zm., dalej: "u.d.i.p.") - w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej udostępniana jest na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku - przez brak zastosowania tych przepisów, tj. niezrealizowanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Organ stwierdził, że informacje, których udostępnienia domaga się Skarżący, tj. dotyczące udziałów w ww. nieruchomości, są mu znane co najmniej od 1993 r., kiedy to wykupił mieszkanie komunalne. Akt notarialny Rep. A [...] z [...] listopada 1993 r. zawiera między innymi takie informacje jak: numer księgi wieczystej nieruchomości, numer działki ewidencyjnej, wielkość udziału w nieruchomości wspólnej. Ponadto integralną częścią aktu notarialnego jest "Protokół uzgodnień w sprawie: sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w bloku komunalnym przy al. K. w N. oraz ułamkowej części gruntu zabudowanego tym blokiem" z [...] listopada 1993 r. podpisany przez Skarżącego. W § 1 i § 2 ww. Protokołu wymienia się udział lokalu Skarżącego w części wspólnej. Ponadto według informacji wynikających z Księgi Wieczystej, w latach 1977-2016 następowały sukcesywne wyodrębnienia i sprzedaże lokali komunalnych. Organ wskazał, że Skarżącemu znany jest numer księgi wieczystej ww. nieruchomości zatem może na bieżąco sprawdzać drogą elektroniczną ewentualne zmiany, a co za tym idzie udziały w nieruchomości w części wspólnej. Organ zaznaczył, że w dokumentach przesłanych z udzieloną Skarżącemu odpowiedzią na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z [...] czerwca 2019 r., znak: [...], podano m. in. udział w części wspólnej. Z kolei w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z [...] czerwca 2019 r., znak: [...] podano żądany metraż nieruchomości oraz informację, że [...] listopada 2018 r. Skarżący wykonał w siedzibie administratora ww. nieruchomości fotokopię całej posiadanej dokumentacji dotyczącej ww. nieruchomości. Z kolei w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z [...] marca 2020 r., znak: [...] podano wielkość udziałów w ww. nieruchomości. Organ podał, że mimo, iż nie udzielił odpowiedzi na ostatni wniosek Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, to Skarżący posiada żądane informacje. Żądane metraże wymienione zostały bowiem w decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego z [...] sierpnia 1964 r., w operacie z [...] października 1993 r. czy w inwentaryzacji. Organ wskazał, że żądne dane są znane Skarżącemu od 1964 r., tj. od momentu zamieszkania w ww. lokalu.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA stwierdził, że Organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązał Organ do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosku Skarżącego w terminie 14 dni; zasądził od Organu na rzecz Skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że w przedmiotowej sprawie poza sporem jest to, że Organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Bezsporne było również to, że skarżący zwrócił się do Organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w piśmie z [...] sierpnia 2020 r., zawierającym szereg pytań odnoszących się do nieruchomości, w której - jak wynika z treści pisma - Gmina ma udziały, co wskazuje na to, że wniosek dotyczył informacji o majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).
WSA stwierdził, że w sprawie doszło do bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku Skarżącego z [...] sierpnia 2020 r., uzupełnionego pismem z [...] września 2020 r. WSA wskazał, że to rolą organu, jako podmiotu, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jest poddanie wniosku analizie i rozpatrzenie go w procedurze, wymagającej zweryfikowania, czy żądana informacja podlega udostępnieniu i udzielenie stosownej odpowiedzi. Nie jest rolą Sądu zastępowanie w tym względzie organu administracji, którego nie zwalnia
z obowiązku rozpatrzenia wniosku przekonanie, że wnoszący o udostępnienie informacji dysponuje informacjami, których żąda, jak też udzielenie odpowiedzi na skargę w toku procedury przed sądem administracyjnym.
Ze względu na to, że wniosek Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie został rozpatrzony pomimo upływu ponad pół roku od jego złożenia, dostrzegając także to, że Organ nie przekazał wniesionej w listopadzie 2020 r. skargi, co wskazuje na celowe działanie Organu, WSA uznał, że Organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Organ wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:
1) w oparciu o art. 174 ppkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 1 ust. 3 pkt 1 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż wysokość udziałów Gminy stanowi informację publiczną, pomimo faktu, iż Skarżącemu jest znany numer księgi wieczystej nieruchomości wspólnej, w której znajduje się wysokość udziału Gminy,
2) w oparciu o art. 174 ppkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, a to:
- art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie wyroku nieuwzględniającego całokształtu sprawy, ilości żądanych informacji oraz okoliczności związanych z ich uprzednim przekazywaniem Skarżącemu, co w całości okoliczności sprawy daję podstawę do stwierdzenia, iż składane wnioski stanowią nadużycie prawa;
- art. 141 § 4 p.p.s.a. "poprzez jego niezastosowanie i sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zawierającego analizy, oceny czy żądane przez Skarżącego dane stanowią informację publiczną, a nadto nie pominięcie w uzasadnieniu treści pism kierowanych uprzednio do Skarżącego, a przywołanych w treści pisma z dnia [...] lutego 2021 r." (pisownia oryginalna)
W oparciu o powyższe Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a także o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci: postanowienia z [...] czerwca 2020 r., zawiadomienia z KW, skargi na orzeczenie referendarza oraz wykazu korespondencji do Skarżącego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Organ przedstawił argumentację na poparcie podniesionych zarzutów, zaznaczając przy tym, że celem Skarżącego jest pozyskanie informacji związanych z prowadzonymi przez niego postępowaniami sądowymi. Zakwestionował również stwierdzenie WSA, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wskazując na fakt, że Skarżący przez ponad 8 lat był członkiem Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, jest właścicielem jednego
z lokali, zaś Organ wielokrotnie udzielał mu odpowiedzi na te same zagadnienia.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżący wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.
I. Nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutu błędnego niezastosowania prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 3 pkt 1 u.d.i.p. O nieskuteczności przedmiotowego zarzutu przesądza sam fakt, że w systematyce u.d.i.p. nie ma przepisu o takiej numeracji. Artykuł 1 u.d.i.p. dzieli się na dwa ustępy, nie posiada ustępu trzeciego. Wskazanego uchybienia nie konwaliduje uzasadnienie skargi kasacyjnej, w którym powielono wzmiankowany błąd, a powołana w nim argumentacja nie pozwala na identyfikację podstawy kasacyjnej, zgodnej z intencją autora skargi kasacyjnej. Niezależnie od powyższego należy wyjaśnić, że posiadanie przez Skarżącego informacji objętej wnioskiem dostępowym nie odbiera jej przymiotu informacji publicznej. O tym czy dana informacja jest informacją publiczną decyduje to, czy odnosi się ona do sprawy publicznej – art. 1 ust. 1 u.d.i.p. – a nie to, czy podmiot, który wnioskuje o jej udostępnienie jest już w jej posiadaniu.
II. Nietrafny okazał się również zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Zarzut naruszenia powołanego przepisu nie został w ogóle uzasadniony, stąd Naczelny Sąd Administracyjny może dokonać oceny jego skuteczności wyłącznie w oparciu o jego treść sformułowaną w podstawie kasacyjnej. Wynika z niej, że Skarżąca kasacyjnie Gmina naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. upatruje w "jego niezastosowaniu i wydaniu wyroku nieuwzględniającego całokształtu sprawy, ilości żądanych informacji oraz okoliczności związanych z ich uprzednim przekazywaniem Skarżącemu, co w całości okoliczności sprawy daję podstawę do stwierdzenia, iż składane wnioski stanowią nadużycie prawa".
Zgodnie z art. 133 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2." Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jego wydania. Naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy mogłoby stanowić skuteczną podstawę kasacyjną, np. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, czy oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy. Należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy, od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach.
Z treści sformułowanego zarzutu kasacyjnego nie wynika, aby zarzucano Sądowi pierwszej instancji, że orzekł opierając się na dowodach, które znajdowały poza aktami sprawy, albo że nie uwzględnił dowodów, które się w tych aktach znajdują. Skarżący kasacyjnie zarzuca, że Sąd pierwszej instancji błędnie nie przyjął, iż Skarżący składając wnioski dostępowe z [...] sierpnia i [...] września 2020 roku nadużył prawa dostępu do informacji publicznej, albowiem od dłuższego czasu był
w posiadaniu wnioskowanych informacji. W istocie więc skarżący kasacyjnie zarzuca, że Sąd pierwszej instancji nie sformułował oceny prawnej w przedmiocie nadużycia prawa do informacji publicznej. Podstawy zarzutu o takiej treści nie może stanowić art. 133 § 1 p.p.s.a. Jak wynika z części historycznej uzasadnienia wyroku WSA, przywoływane przez Skarżącą kasacyjnie Gminę okoliczności dotyczące wcześniejszych wniosków dostępowych Skarżącego były temu Sądowi znane. WSA nie uznał jednak, iż są one istotne w rozpoznawanej sprawie. Tym samym Sąd pierwszej instancji wydając swoje orzeczenie orzekał "na podstawie akt sprawy",
w tym i z uwzględnieniem faktu, że Skarżący uprzednio zwracał się do Gminy
o udostępnienie informacji publicznej. To, że okoliczności te nie stanowiły podstawy sformułowania oczekiwanej przez Skarżącą kasacyjnie oceny prawnej, pozostaje poza granicami zarzutu opartego na art. 133 § 1 p.p.s.a.
III. Negatywnej weryfikacji podlegał również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Skarżąca kasacyjnie Gmina wywodzi, że Sąd pierwszej instancji wbrew wyjściowej deklaracji sformułowanej na stronie 7 uzasadnienia, nie dokonał oceny prawnej, czy wnioskowane do udostępnienia informacje stanowią informację publiczną.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania - por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma możliwości merytorycznego odniesienia się do ustaleń i ocen prawnych prezentowanych przez Sąd pierwszej instancji. Rozpoznanie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. polega wyłącznie na zweryfikowaniu, czy uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie prawem wymagane elementy.
Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. Zgodnie z jego treścią uzasadnienie wyroku powinno zawierać przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Oceniając kwestionowany wyrok pod tym kątem stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji odniósł się do okoliczności prawnych sprawy i wyjaśnił motywy leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera zatem wszystkie ustawowo wymagane elementy i zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego poddaje się kontroli instancyjnej, tj. pozwala w wystarczającym stopniu na ustalenie sposobu rozumowania przez Sąd pierwszej instancji i jego ocenę.
Sąd pierwszej instancji jednoznacznie stwierdził, że obowiązek ustalenia, czy wnioskowana informacja stanowi informację publiczną należy do adresata wniosku dostępowego. Jednocześnie stanął na stanowisku, że nie do Sądu rozstrzygającego skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej należy ocena, czy wnioskowane do udostępnienia informacje, posiadają przymiot informacji publicznej. Stanowisko WSA w przywołanym zakresie stanowi ocenę prawną, gdyż odnosi się do zakresu i treści obowiązków prawnych ciążących na adresacie wniosku dostępowego, oraz do zakresu i treści kompetencji sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na bezczynność. Kwestionowanie tych ocen w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest niedopuszczalne. Jedynie na marginesie należy wyjaśnić, że ustrojową funkcją sądów administracyjnych jest kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej. W sprawach ze skarg na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej sąd administracyjny ocenia, czy wnioskowana informacja jest informacją publiczną jedynie wówczas, gdy podmiot, do którego skierowano wniosek dostępowy zajął w tym przedmiocie własne stanowisko. Wyłącznie w takim układzie formułując ocenę prawną co do posiadania przez wnioskowaną informację przymiotu informacji publicznej sąd administracyjny działa w ramach swych funkcji kontrolnych, weryfikujących zgodność z prawem zajętego w tym przedmiocie stanowiska przez adresata wniosku dostępowego. Jeżeli natomiast adresat wniosku dostępowego, w ogóle nie udzieli na niego odpowiedzi
i tym samym nie wypowie się, czy wnioskowana informacja jest informacją publiczną, rozpoznający skargę na bezczynność sąd administracyjny nie jest uprawniony do formułowania ocen prawych w tym zakresie, albowiem w takim układzie działałby
w zastępstwie adresata wniosku, wychodząc poza granice przypisanej mu ustrojowo funkcji kontrolnej.
Z podanych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny działając w oparciu
o art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Nie orzeczono o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Skarżącego, albowiem Skarżący takowych kosztów nie poniósł – odpowiedź na skargę kasacyjną została złożona osobiście przez Skarżącego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło