II SAB/Ol 128/23
WyrokWSA w Olsztynie2023-12-05
Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Tadeusz Lipiński, Marzenna Glabas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Marszałek Województwa dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wpisu instalacji do mechaniczno-cieplnego przetwarzania odpadów na listę funkcjonujących instalacji komunalnych, zainicjowanego wnioskiem z dnia 1 lutego 2023 r., i czy przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Marszałek Województwa dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ organ nie załatwił sprawy bez zbędnej zwłoki, nie przestrzegał terminów określonych w art. 35 k.p.a. i nie wywiązał się z obowiązku zawiadomienia strony o przyczynach zwłoki zgodnie z art. 36 k.p.a. Pomimo wydania decyzji po wniesieniu skargi, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, ale stwierdził przewlekłość. Sąd uznał, że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oceniając postępowanie organu jako nadmiernie asekuracyjne, a nie lekceważące obowiązki ustawowe.Stan faktyczny
Skarżąca B. S.A. złożyła wniosek o wpis instalacji do mechaniczno-cieplnego przetwarzania odpadów na listę instalacji komunalnych. Organ wezwał do uzupełnienia braków, a po ich uzupełnieniu przez skarżącą, zwrócił się o wyjaśnienia do PINB i Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Pomimo otrzymania odpowiedzi, organ nie załatwił sprawy w terminie, nie zawiadamiając o przyczynach zwłoki. Po wniesieniu ponaglenia i skargi do WSA, organ wydał decyzję odmawiającą wpisu. Skarżąca zarzuciła organowi przewlekłe prowadzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Marszałka Województwa do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] o wpis na listę instalacji komunalnych; 2) stwierdza, że Marszałek Województwa dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 3) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4) zasądza od Marszałka Województwa na rzecz B. S.A. w W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 grudnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2023 roku sprawy ze skargi B. S.A. w W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Województwa w sprawie wpisu instalacji do mechaniczno-cieplnego przetwarzania odpadów na listę funkcjonujących instalacji komunalnych 1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Marszałka Województwa do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] o wpis na listę instalacji komunalnych; 2) stwierdza, że Marszałek Województwa dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 3) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4) zasądza od Marszałka Województwa na rzecz B. S.A. w W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z przekazanych sądowi akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z 1 lutego 2023 r. B. S.A. z siedzibą w W. (dalej jako: "skarżąca"), powołując się na art. 38 b ustawy o odpadach, zwróciła się do Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego (dalej jako: "organ") o wpis na listę instalacji komunalnych funkcjonującej w R. instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych i wydzielania z niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych frakcji nadających się w całości lub w części do odzysku.
Pismem z 14 lutego 2023 r. organ wezwał skarżącą do usunięcia w terminie 30 dni braków formalnych wniosku poprzez przesłanie dokumentów potwierdzających zakończenie budowy i oddanie do użytkowania instalacji.
W odpowiedzi skarżąca 9 marca 2023 r. przekazała organowi decyzję PINB udzielającą pozwolenia na użytkowanie Zakładu [...] w R. oraz dokumenty potwierdzające oddanie do użytku części cieplnej instalacji mechaniczno-cieplnego przetwarzania odpadów.
Organ pismem z 10 marca 2023 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Iławie o potwierdzenie zakończenia budowy i oddania do użytkowania powyższej instalacji. Tego samego dnia organ zwrócił się do Ministerstwa Klimatu i Środowiska o zajęcie stanowiska w sprawie tej instalacji.
W odpowiedzi z 8 maja 2023 r. PINB wskazał, że w trakcie przeprowadzonej w dniu 27 kwietnia 2023 r. kontroli ustalił, że inwestor dysponuje pozwoleniem na budowę z 2011 r. oraz pozwoleniem na użytkowanie z 2012 r. W dniu odbioru obiekt nie był wyposażony w urządzenia technologiczne, natomiast były wykonane fundamenty pod urządzenia (tj. sterylizator i autoklaw). Urządzenia te zostały zamontowane w późniejszym terminie.
Kolejnym pismem z 30 maja 2023 r. organ ponownie zwrócił się do PINB w Iławie o wyjaśnienie, czy na skutek stwierdzonych zmian w stosunku do pierwotnie istniejących obiektów instalacja może być użytkowana na podstawie pozwolenia z 2012 r.
W odpowiedzi z 26 czerwca 2023 r. PINB poinformował, że podczas kontroli wykonanej 13 września 2013 r. organ nadzoru budowlanego stwierdził, że w obiekcie nie dokonano żadnych zmian odbiegających od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę. Nie stwierdzono zmian w wykonaniu pomieszczeń, natomiast w hali sterylizacji zaprojektowano bloki fundamentowe pod sterylizatory, na których posadowione są urządzenia technologiczne.
Skarżąca 25 lipca 2023 r. wniosła ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania przez organ.
Organ zawiadomieniem z 1 sierpnia 2023 poinformował pełnomocnika skarżącej o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie odmowy wpisu na listę instalacji komunalnych, a następnie, pismem z 7 sierpnia 2023 r., zwrócił się o potraktowanie pisma z 1 sierpnia jako niebyłego.
7 sierpnia 2023 r. wpłynęła odpowiedź Ministerstwa Klimatu i Środowiska na pismo organu z 10 marca 2023 r.(k. 24 akt sądowych).
Skarżąca 20 sierpnia 2023 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w sprawie wniosku z 1 lutego 2023 r., domagając się stwierdzenia, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podkreśliła, że do 25 lipca 2023 r. organ nie rozstrzygnął sprawy, nie podjął żadnych czynności dowodowych, nie poinformowała też strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie przewidzianym w art. 35 § 1-3 k.p.a., ani nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Zaakcentowała, że sprawa wpisu na listę instalacji komunalnych ma zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania przedsiębiorstwa, gdyż bez takiego wpisu będzie ono musiało zostać poddane likwidacji z końcem 2023 r. Wskazała ponadto, że w tej fazie postępowania organ ma jedynie ocenić, czy przedsiębiorstwo spełnia wymagania ustawy i może być wpisane na listę instalacji komunalnych, czy nie. Nie istnieje potrzeba prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że z uwagi na złożoność sprawy nie jest uzasadnione twierdzenie, że czas trwania postępowania przekracza rozsądne granice. Wskazał, że skoro wpis na listę funkcjonujących instalacji nie następuje w formie decyzji a ma charakter czynności materialno-technicznej, to nie mają do niego zastosowania terminy określone w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2023 r. poz.775, dalej jako: "k.p.a."), zaś w razie niedokonania wpisu w terminach wynikających z art. 35 k.p.a. - organ powinien zawiadomić o tym wnioskodawcę. Ponadto ustawodawca nie określił terminu na dokonanie wpisu, zatem taki zabieg legislacyjny jest nieprzypadkowym i świadomym działaniem. Zaprzeczył, aby organ nie przeprowadził żadnych czynności dowodowych. Wezwał bowiem spółkę do nadesłania wymaganych prawem dokumentów, a ponieważ dokumenty te nie były jednoznaczne, wystąpił o stosowne wyjaśnienia do organu nadzoru budowlanego. Dodatkowo argumentował, że w sprawie uwzględnić należy problem złożoności ocen, czy za instalację komunalną może być uznana instalacja do mechaniczno-cieplnego przetwarzania odpadów. Ekspertyza przedłożona przez spółkę potwierdza tę okoliczność, a z kolei opinia Ministerstwa Klimatu i Środowiska ją neguje. Ponadto w okresie lipiec-sierpień 2023 r. na czas prowadzenia postępowania przez organ miała w pewnym stopniu wpływ przeprowadzana w tym czasie kontrola Najwyższej Izby Kontroli.
Pismem z 4 grudnia 2023 r. pełnomocnik organu poinformował, że 5 października 2023 r. została wydana w sprawie decyzja odmawiająca wpisu wnioskowanej instalacji na listę instalacji komunalnych, dołączając do pisma odpis tej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej jako: "p.p.s.a.")., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzec skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie skarga dotyczy przewlekłości prowadzonego przez Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego postępowania w sprawie wpisu instalacji przetwarzania odpadów na listę instalacji komunalnych, zainicjowanego wnioskiem skarżącej z 1 lutego 2023 r.
Wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania musi być poprzedzone wyczerpaniem przez stronę trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), przy czym wnosi się je do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie albo do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37§ 3).
W niniejszej sprawie skarga jest dopuszczalna, gdyż skarżąca dopełniła wymogu formalnego wyczerpania środków zaskarżenia i przed jej wniesieniem złożyła ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie. Przy czym wskazać należy, że stanowisko organu wyższego stopnia nie ma wpływu na rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny, znaczenie ma wyłącznie poprzedzenie skargi wniesieniem wymaganego przez k.p.a. ponaglenia.
Podkreślić należy, że skarga na przewlekłość postępowania służy zwalczaniu nieefektywnego działania organów administracji przy rozpatrywaniu spraw. Przewlekłość postępowania występuje, gdy nastąpiło naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwało dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowanego - z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej - wydłużenia czasu trwania postępowania.(por. wyrok WSA w Poznaniu z 24 marca 2023 r., sygn. akt II SAB/Po 209/22, dostępny Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA" i przywołane tam orzecznictwo).
W sytuacji ustania bezczynności lub przewlekłości sąd orzeka biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, organ administracji publicznej rozpoznał wniosek (wydał decyzję), chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, to oznacza to, że organ nie pozostaje już w zwłoce i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1789/16, CBOSA). W takich przypadkach sąd umarza postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.)
W rozpoznawanej sprawie decyzja o odmowie wpisu na listę instalacji komunalnych wydana została 5 października 2023 r., czyli już po wniesieniu skargi (skargę wniesiono 20 sierpnia 2023 r.). Oznacza to, że w momencie wniesienia skargi postępowanie nie było zakończone, co skutkuje koniecznością zbadania przez sąd czy w sprawie doszło przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ.
Zgodnie z art. 38 b ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587) marszałek województwa w Biuletynie Informacji Publicznej prowadzi listę funkcjonujących instalacji spełniających wymagania dla instalacji komunalnych, które zostały oddane do użytkowania i posiadają wymagane decyzje pozwalające na przetwarzanie odpadów, o których mowa w art. 35 ust. 6, oraz instalacji komunalnych planowanych do budowy, rozbudowy lub modernizacji.
Wpisu na listę, o której mowa w ust. 1, dokonuje się na pisemny wniosek prowadzącego instalację komunalną (ust.3). Do pisemnego wniosku, o którym mowa w ust. 3, dotyczącego instalacji, o której mowa w ust. 1 pkt 1, dołącza się dokumenty potwierdzające zakończenie budowy i oddanie do użytkowania instalacji komunalnej oraz kopię zezwolenia na przetwarzanie odpadów, pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego przetwarzanie odpadów albo pozwolenia zintegrowanego uwzględniającego przetwarzanie odpadów w tej instalacji (ust.4). Marszałek województwa odmawia, w drodze decyzji, wpisu na listę instalacji komunalnej, o której mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli ta instalacja nie spełnia wymagań dla instalacji komunalnej (ust.5).
Z powyższych unormowań jednoznacznie wynika, że wniosek podmiotu prowadzącego instalację komunalną wszczyna postępowanie administracyjne w przedmiocie wpisu instalacji na listę. Przesądza o tym wprost decyzyjny charakter odmowy wpisu. Skoro więc postępowanie administracyjne zostaje wszczęte wnioskiem strony, to bez względu na jego wynik końcowy kierować nim muszą zasady postępowania administracyjnego, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Dla obowiązku terminowego załatwienia sprawy nie ma zatem znaczenia czy wniosek zostanie załatwiony pozytywnie poprzez dokonanie wpisu w drodze czynności materialno-technicznej, czy też wydana zostanie w tej sprawie decyzja odmowna, po myśli art. 38 b ust. 5 ustawy o odpadach. Nie znajduje więc uzasadnienia pogląd organu, że w sytuacji gdy wpis dokonywany jest czynnością materialno-techniczną, to organu nie wiążą żadne terminy załatwienia sprawy, a dopiero gdy odmawia uwzględnienia wniosku, to zastosowanie mają przepisy procedury administracyjnej.
Wobec powyższego wskazać należy, że zgodnie z wynikającą z art. 12 k.p.a. zasadą szybkości i prostoty postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Terminy załatwiania spraw administracyjnych określa art. 35 k.p.a. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). Ustawodawca w art. 36 k.p.a. nałożył także na organ administracji publicznej obowiązek zawiadomienia stron o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podania przyczyny zwłoki i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy, nawet wtedy, gdy do zwłoki w załatwieniu sprawy doszło z przyczyn niezależnych od organu.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne zainicjowane zostało wnioskiem skarżącej z 1 lutego 2023 r. Kompletny, uzupełniony przez skarżącą na żądanie organu wniosek był w posiadaniu organu od 9 marca 2023 r. W związku z wątpliwościami dotyczącymi wniosku organ 10 marca 2023 r. zwrócił się do PINB w Iławie o ich wyjaśnienie. Tego samego dnia przesłał też pismo do Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Odpowiedź organu nadzoru budowlanego uzyskał dopiero 8 maja 2023 r., ale nie zawiadomił w tym okresie skarżącej o przyczynach zwłoki w rozpatrzeniu wniosku. Kolejnym działaniem organu było ponowne zwrócenie się do PINB w Iławie, dokonane 30 maja 2023 r., czyli 3 tygodnie po uzyskaniu pierwszej odpowiedzi. Drugą odpowiedź otrzymał 26 czerwca 2023 r. Również w tym okresie nie zawiadomił skarżącej o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy. Po wniesieniu ponaglenia przez skarżącą organ 1 sierpnia 2023 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie odmowy wpisu na listę instalacji komunalnych, ale 7 sierpnia zwrócił się o potraktowanie pisma jako niebyłego. Dopiero 11 września 2023 r. zawiadomił pełnomocnika skarżącej w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a następnie 5 października 2023 r. wydał w sprawie decyzję.
Przy badaniu przewlekłości postępowania Sąd dokonuje oceny, czy czynności organu były podejmowane racjonalnie i miały na celu zakończenie postępowania, i to w terminach ustawowych, a zatem czy organ dążył do efektywnego załatwienia sprawy i czy jego działania były nakierowane na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie.
Oceniając stan faktyczny rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że zarzucane organowi przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce. Przede wszystkim od dnia uzyskania odpowiedzi organu nadzoru budowlanego organ dysponował wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy materiałem dowodowym i dalsza zwłoka nie znajdowała żadnego uzasadnienia. Nie uzasadniło jej też oczekiwanie na odpowiedź Ministerstwa Klimatu i Środowiska, ponieważ opinia tego podmiotu w tego rodzaju sprawach nie jest wymagana przepisami prawa, a rozstrzygnięcie należy wyłącznie do marszałka województwa. Wytłumaczenia dla opóźnienia nie stanowi też odbywająca się w lipcu i sierpniu 2023 r. kontrola NIK. Sprawa nie została zakończona w żadnym z terminów wskazanych w art. 35 k.p.a., a dodatkowo organ nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 36 k.p.a. i ani razu nie zawiadomił skarżącej o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie podał przyczyny zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Podejmował przy tym pozorne działania w postaci zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie odmowy wpisu instalacji (mimo że postępowanie zostało wszczęte wnioskiem strony z 1 lutego 2023 r., co omówiono wyżej), a następnie informując skarżącą, że zawiadomienie to ma traktować jako niebyłe.
Takie postępowanie organu ocenić należy jako opieszałe i nieefektywne, podczas gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. Doprowadziło to do nieuzasadnionego przedłużenia załatwienia sprawy. Dodatkowo między poszczególnymi czynnościami podejmowanymi przez organ występowały niczym nieusprawiedliwione przerwy, które spowodowały wydłużenie czasu trwania postępowania.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, z uwagi na wydanie przez organ decyzji po wniesieniu skargi, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej z 1 lutego 2023 r. (pkt 1. wyroku), ale stwierdził, że Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 2. wyroku).
W aktualnym stanie prawnym rozpoznanie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu. Podjęcie przez organ stosownego działania w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, nie zwalania sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W ocenie Sądu omówiona przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 3. wyroku. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12, CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. II OSK 468/13 , wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. II SAB/Wr 14/14; wyroki WSA w Poznaniu z 11 marca 2015 r., sygn. IV SAB/Po 19/15, CBOSA). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Postępowanie organu ocenić można jako nadmiernie asekuracyjne, wynikające z obawy popełnienia błędu, zwłaszcza wobec trwającej kontroli NIK w zakresie zezwoleń obejmujących przetwarzanie odpadów i nadzoru nad podmiotami przetwarzającymi odpady. Takie postępowanie nie miało cech lekceważącego traktowania przez organ obowiązków ustawowych, czy jaskrawego braku woli załatwienia sprawy.
O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł, kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł i opłaty od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, Sąd orzekł w pkt 4. wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło