VII SA/Wa 2973/19
WyrokWSA w Warszawie2020-05-06
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Tomasz Janeczko, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej, wydanej przed wejściem w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, interes prawny wnioskodawcy powinien być ustalany z uwzględnieniem przepisów tej ustawy, w szczególności w zakresie obszaru oddziaływania obiektu?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (u.i.e.w.) mogą być źródłem interesu prawnego jednostki w sprawach o pozwolenie na budowę, nawet jeśli decyzja została wydana przed wejściem w życie tej ustawy. Interes prawny należy badać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku i orzekania przez organ nadzoru, a z chwilą wejścia w życie u.i.e.w. mogły zaktualizować się przewidziane w niej ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości. Sąd uznał, że GINB prawidłowo ustalił, iż wnioskodawca ma interes prawny w kwestionowaniu decyzji, ponieważ jego działki znajdują się w odległości mniejszej niż 1500 m od projektowanej elektrowni wiatrowej, co wynika z zastosowania przepisów u.i.e.w.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej, twierdząc, że jego nieruchomości sąsiadujące z inwestycją oddziałują na nie hałas i migotanie cienia. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wnioskodawca nie wykazał swojego interesu prawnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) uchylił postanowienie Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że wnioskodawca ma interes prawny ze względu na bliskość jego działek do planowanej inwestycji, stosując przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie GINB.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak- Pęczkowska, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2020 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z [...] listopada 2019 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB, organ odwoławczy) uchylił w całości postanowienie Wojewody [...] (dalej: organ
I instancji, Wojewoda) z [...] listopada 2018 r. Nr [...]w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy:
W dniu [...] sierpnia 2018 r. do Wojewody wpłynął wniosek [...] (dalej: wnioskodawca) o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2010 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] sp. z o.o. pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej wraz z niezbędną infrastrukturą (drogą dojazdową z placem manewrowym, zjazdem z drogi gminnej) na działkach o nr ewid. [...] położonych w [...] (dalej: decyzja kontrolowana). Wnioskodawca swój interes prawny do wystąpienia z takim wnioskiem uzasadnił tym, że jest właścicielem nieruchomości o numerach: [...] na które oddziałują elektrownie wiatrowe (np. hałas, elektrodźwięki, migotanie cienia).
Postanowieniem z [...] listopada 2018 r. Nr [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 61a ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) odmówił wszczęcia postępowania we wskazanym wyżej przedmiocie.
Organ I instancji wyjaśnił, że w celu zbadania posiadania przymiotu strony wezwał wnioskodawcę do przedłożenia oryginału lub urzędowo poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii aktualnego dokumentu potwierdzającego posiadanie przez niego tytułu prawnego do działek o nr ewid.: [...] oraz mapy przedstawiającej położenie działek nr ewid. [...]
w stosunku do działek objętych ww. decyzjami o pozwoleniu na budowę.
W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca przedłożył sporządzoną w formie aktu notarialnego kserokopię umowy:
- przeniesienia własności działek nr: [...];
- sprzedaży działek nr: [...];
- kserokopię decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z [...] grudnia 1999 r. przekształcającej prawo użytkowania wieczystego działki nr [...]w prawo własności.
Z powyższych dokumentów wynika, że wnioskodawca jest współwłaścicielem działek o numerach: [...]. Działki nr: [...] nie zostały wskazane we wniosku o stwierdzenie nieważności, wobec czego organ
I instancji nie żądał dokumentów świadczących o posiadaniu przez wnoszącego do nich tytułu prawnego. Wnioskodawca nie przedłożył natomiast dokumentów potwierdzających jego tytuł prawny do działek o numerach: [...] oraz mapy przedstawiającej położenie działek nr [...]. Wobec tego niemożliwym jest określenie położenia działki nr [...] względem przedmiotowej inwestycji, co uniemożliwia zbadanie przymiotu strony.
Organ I instancji wskazał, że wnioskodawca składał już wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty nr [...] z [...] stycznia 2010 r. W dniu [...] grudnia 2011 r. Wojewoda wydał postanowienie nr [...], którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z powodu nieposiadania przez skarżącego przymiotu strony. GINB postanowieniem z [...] lutego 2012 r. utrzymał
w mocy postanowienie Wojewody, natomiast wyrokiem z 11 lipca 2014 r. w sprawie
o sygnaturze II OSK 292/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jego skargę kasacyjną.
Wojewoda ocenił, że fakt posiadania tytułu prawnego do działek nr [...] (obręb [...]) oraz [...] (obręb [...]) nie determinuje organu do uznania go za stronę
w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty.
Zażalenie na to postanowienie wniósł wnioskodawca, zarzucając:
a) błędne ustalenie, że jego nieruchomości nie pozostają w zasięgu oddziaływania elektrowni wiatrowej, której dotyczy przedmiotowa decyzja;
b) pominięcie okoliczności, że na działkach nr [...] w miejscowości [...] znajdują się również elektrownie wiatrowe, które oddziałują na działki wnioskodawcy poprzez emisję hałasu, a hałas ten kumuluje się z tym emitowanym przez elektrownie, będące przedmiotem niniejszego postępowania i przekracza wartości wskazane przez inwestora na mapie zawierającej izolinie poziomu dźwięku w otoczeniu elektrowni wiatrowej usytuowanej na działce nr [...] i w konsekwencji wykracza poza granice nieruchomości, co do których inwestor posiada tytuł prawny;
c) naruszenie art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy
z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., dalej: p.b.) przez uznanie, że nieruchomości wnioskodawcy leżą poza obszarem oddziaływania przedmiotowej inwestycji;
d) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na jego wynik, tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. przez ustalenie, że wnioskodawca nie przedłożył map przedstawiających położenie działek, których jest właścicielem i które wskazał we wniosku w sytuacji, kiedy mapy te zostały przesłane [...] października 2018 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej.
Postanowieniem z [...] listopada 2019 r. znak: [...] GINB, działając na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a., uchylił w całości zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Zdaniem organu odwoławczego badanie interesu prawnego wnioskodawcy winno nastąpić w oparciu o art. 28 ust. 2 p.b., który jako przepis szczególny wobec art. 28 k.p.a. ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Wskazał, że z dokumentacji projektowej omawianego przedsięwzięcia wynika, że przedmiotem inwestycji jest budowa elektrowni wiatrowej o mocy 2MW ([...]) o wysokości masztu 105 m i średnicy wirnika 90 m wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Wnioskodawca nie brał udziału w postępowaniu zakończonym kontrolowaną decyzją.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku elektrowni wiatrowych obszar oddziaływania, o którym mowa w art. 3 pkt 20 p.b., będzie co do zasady wyznaczany
w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 654, dalej: u.i.e.w.). Powołał nadto brzmienie art. 5 ust. 1 ww. ustawy dotyczący rozumienia odległości wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 2 i ustalił, że całkowita wysokość projektowanej elektrowni wiatrowej wynosi 150 m, a promień równy połowie średnicy wirnika wraz z łopatami wynosi 45 m. Działki zlokalizowane w odległości mniejszej niż 1500 m od okręgu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 u.i.e.w., mogą w związku z tym podlegać ograniczeniom
w zagospodarowaniu.
Wskazał nadto, że działki skarżącego o nr [...] nie są objęte projektem zagospodarowania terenu. Na projekcie zagospodarowania terenu została wprawdzie uwidoczniona działka nr [...], ale nie należy ona do wnioskodawcy. Niemniej jednak ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w odległości mniejszej niż 1500 m od projektowanej elektrowni wiatrowej znajdują się działki należące do wnioskodawcy, a mianowicie: nr [...] (w odległości ok. 210 m), nr [...] (w odległości ok. 700 m), nr [...] (w odległości ok. 170 m). Ponadto w odległości od ok. 900 m do około 1 km znajdują się działki oznaczone numerami: [...].
W tych okolicznościach, w ocenie GINB, wnioskodawca ma interes prawny
w kwestionowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji. Organ I instancji naruszył więc art. 61a § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a.
Zdaniem GINB u.i.e.w. nie normuje problematyki ustalania kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę elektrowni. Zgodnie z art. 8 u.i.e.w.
w sprawach w niej nieuregulowanych stosuje się przepisy p.b., co oznacza, że ocena przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej będzie każdorazowo dokonywana przez pryzmat regulacji art. 28 ust. 2
w związku z art. 3 pkt 20 p.b. O ile zatem inwestor nie jest związany odległościami określonymi w art. 4 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy, a projekt budowlany nie jest weryfikowany z punktu widzenia zgodności z przepisami tej ustawy, to już zrealizowanie inwestycji (wybudowanie elektrowni wiatrowej) może wprowadzać istotne, znacznie dalej idące ograniczenia w możliwości zagospodarowania sąsiednich nieruchomości. Z chwilą wejścia w życie u.i.e.w. mogły zaktualizować się przewidziane w tych przepisach ograniczenia w zagospodarowaniu (zabudowie) nieruchomości. Tym samym przepisy ww. ustawy będą miały zastosowanie przy ustalaniu kręgu stron postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej, wydanej przed wejściem w życie tej ustawy, lecz taka decyzja
o pozwoleniu na budowę nie może być weryfikowana pod kątem zgodności z jej przepisami.
Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem skargę na powyższą decyzję GINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] (dalej: skarżąca, strona), zarzucając naruszenie:
- art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 p.b. w związku z art. 4 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy o elektrowniach wiatrowych w związku z art. 157 § 2 k.p.a. oraz art. 2 Konstytucji RP, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wobec tego uznanie, że interes prawny do bycia stroną postępowania o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę, wydanego przed wejściem w życie u.i.e.w., mają podmioty ustalone poprzez zastosowanie art. 4 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 tej ustawy, podczas gdy określanie kręgu stron postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę powinno odbywać się na podstawie art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 p.b.,
z uwzględnieniem przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania pozwolenia na budowę, a zatem bez zastosowania art. 4 ust. 1 pkt 2 w związku
z art. 5 ust. 1 u.i.e.w., gdyż zastosowanie tych przepisów prowadzi do naruszenia zakazu retroakcji, co w konsekwencji powinno prowadzić do wniosku, że wnioskodawcy nie przysługuje interes prawny do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę;
- art. 170 i art. 171 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 p.b. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że strona ma interes prawny
w kwestionowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę w drodze postępowania
o stwierdzenie jego nieważności, podczas gdy w obrocie prawnym znajduje się prawomocny wyrok przesądzający, że wnioskodawcy nie przysługuje interes prawny
w byciu stroną postępowania o stwierdzenie nieważności, który to wyrok korzysta
z powagi rzeczy osądzonej, co prowadzi do wniosku, że Wojewoda zasadnie odmówił wszczęcia ponownego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę;
- art. 14 ust. 1-3, art. 15 ust. 2 i ust. 4, art. 15 ust. 7 pkt 1 i ust. 8 u.i.e.w.
w związku z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 p.b. w związku z art. 4 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 u.i.e.w. poprzez przyjęcie, że wnioskodawca ma interes prawny w kwestionowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę wywodzący się z przepisów u.i.e.w. wobec tego, że należące do niego nieruchomości znajdują się w zasięgu tzw. 10H (tj. odległość równa lub większa od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne,
w szczególności wirnik z łopatami), ustalonego na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 u.i.e.w., bez względu na obowiązujące warunki zagospodarowania i zabudowy terenu, jak
i z pominięciem przepisów intertemporalnych do ww. ustawy w sytuacji, gdy GINB nie zbadał, czy na dzień złożenia przez wnioskodawcę wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i na dzień orzekania przez Wojewodę i GINB, przepisy ustawy wprowadzały ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości znajdujących się w zasięgu 10H, biorąc pod uwagę przepisy przejściowe zawarte w art. 14 ust. 1 i art. 14 ust. 2 u.i.e.w., przewidujące stosowanie przepisów dotychczasowych dla podmiotów znajdujących się w zasięgu 10H przez okres [...] miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy;
- art. 138 § 2 w związku z art. 144 i art. 61a § 1 k.p.a. poprzez uchylenie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewodzie, podczas gdy GINB nie miał podstaw do uznania, iż wnioskodawcy przysługuje interes prawny w żądaniu wszczęcia tego postępowania.
Mając na uwadze powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia
w całości oraz przyznanie kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą rozstrzygnięcia GINB był przepis art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja została wydana
z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Poprzez art. 144 k.p.a. przepis powyższy stosuje się również do postanowień.
Analizując zaskarżone postanowienie kasacyjne należy stwierdzić, że przyczyną uchylenia przez GINB postanowienia Wojewody o odmowie wszczęcia postępowania
o stwierdzenie nieważności decyzji kontrolowanej była wadliwa ocena kwestii interesu prawnego wnioskodawcy, co doprowadziło do formalnego rozstrzygnięcia przez organ
I instancji (odmowa wszczęcia postępowania).
Wnioskodawca nie był stroną w postępowaniu zakończonym decyzją kontrolowaną. Należy jednak zauważyć, że postępowanie nieważnościowe prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nowym względem postępowania zwykłego trybem działania organu. Interes prawny w tym postępowaniu ustala się na nowo, bowiem musi być on zawsze nie tylko indywidualny i konkretny, ale i aktualny.
Przesłanki przyznania danemu podmiotowi przymiotu strony określa przepis art. 28 k.p.a. (stroną jest każdy, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny). Jednak w sprawach budowlanych (pozwoleń na budowę) podstawowym źródłem interesu prawnego jednostki jest art. 28 ust. 2 p.b. (stronami są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się
w obszarze oddziaływania obiektu) w związku z art. 3 pkt 20 p.b. (teren wyznaczony
w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu). Ten ostatni przepis swoim zakresem obejmuje także ogólną normę z art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., nakazującą poszanowanie w obszarach oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Źródłem interesu prawnego w tego rodzaju sprawach mogą być też przepisy ustawy Prawo wodne, przepisy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i akty wykonawcze do tych ustaw.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że przepisy u.i.e.w. również mogą być źródłem interesu prawnego jednostki w sprawach o pozwolenie na budowę (por. np. wyroki NSA z: 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1697/17, z 26 września 2018 r., sygn. akt II OSK 106/18, z 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1923/18, z 15 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 1409/18, II OSK 682/18, II OSK 888/18, wszystkie publ. cbosa). Wprawdzie w postępowaniu nieważnościowym organ dokonuje oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania, to jednak kwestię interesu prawnego należy badać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku i orzekania przez organ nadzoru. Z chwilą wejścia w życie przepisów u.i.e.w. (16 lipca 2016 r.) mogły zaktualizować się bowiem przewidziane w tych przepisach ograniczenia w zagospodarowaniu (zabudowie) nieruchomości. Przykładowo nie można z góry wykluczyć wystąpienia zjawiska kumulacji wzajemnego oddziaływania projektowanej elektrowni z już istniejącą elektrownią wiatrową, o czym podnosi w zażaleniu wnioskodawca (por. wyroki NSA
z 11 kwietnia 2018 r., II OSK 1697/17, z 25 lipca 2019 r., II OSK 1923/18, oba publ. cbosa).
Kontrolowana decyzja została wydana [...] stycznia 2010 r., a wnioskodawca złożył wniosek o stwierdzenie jej nieważności w dniu [...] sierpnia 2018 r. Sąd nie podziela stanowiska autora skargi, jakoby oceny interesu prawnego wnioskodawcy
w postępowaniu o stwierdzenie nieważności należało dokonać wyłącznie w kontekście stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji kontrolowanej, a więc [...] stycznia 2010 r. Uwzględniając powyższą uwagę co do aktualności interesu prawnego oraz uznanie, że postępowanie nieważnościowe jest nowym postępowaniem administracyjnym, należy uznać zasadność stanowiska organu odwoławczego, że przepisy u.i.e.w. mają zastosowanie przy ustalaniu kręgu stron postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej wydanej przed wejściem w życie ww. ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, lecz taka decyzja o pozwoleniu na budowę nie może być weryfikowana pod kątem zgodności z przepisami tejże ustawy, nie może mieć zastosowania do oceny kwestii merytorycznych.
Niezasadny jest więc zarzut skargi, że zastosowanie przepisów u.i.e.w. do ustalania interesu prawnego wnioskodawcy w niniejszym postępowaniu prowadzi na naruszenia zakazu retroakcji. Wprawdzie pogląd prawny skarżącej w tym zakresie był prezentowany w orzecznictwie sądowym, czego dowodem jest wskazanie w skardze licznych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które uchylały rozstrzygnięcia GINB, jednak należy zauważyć, że najnowsze wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 stycznia i 15 stycznia 2020 r. zmieniły linię orzeczniczą sądu
I instancji, skutkującą uchyleniem zaskarżonych wyroków WSA i oddaleniem skarg (por. wyroki NSA wydane w sprawach: II OSK 434/18, II OSK 421/18, II OSK 682/18, II OSK 1045/18, II OSK 1450/18, II OSK 1031/18, II OSK 853/18, II OSK 722/18, II OSK 700/18, II OSK 1732/18, II OSK 805/18, II OSK 1008/18, II OSK 1879/19, II OSK, 1077/18, II OSK 1134/18, II OSK 1185/18, II OSK 625/18, II OSK 604/18, II OSK 1409/18, wszystkie publ. cbosa).
Zdaniem Sądu GINB prawidłowo ocenił w zaskarżonej decyzji, że w przypadku elektrowni wiatrowych obszar oddziaływania, o którym mowa w art. 3 pkt 20 p.b. będzie, co do zasady, wyznaczany w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 2 u.i.e.w. Zgodnie
z tym przepisem odległość, w której mogą być lokalizowane i budowane budynki mieszkalne albo budynki o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa - od elektrowni wiatrowej - jest równa lub większa od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej).
Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, przez odległość, o której mowa w art. 4 ust. 1, rozumie się najkrótszy odcinek pomiędzy:
1) rzutem poziomym istniejącego budynku mieszkalnego albo istniejącego budynku
o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, albo
2) granicą terenu objętego decyzją o warunkach zabudowy, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 2 i w art. 59 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i
zagospodarowaniu przestrzennym, zwaną dalej "decyzją WZ", dotyczącą inwestycji,
o której mowa w pkt 1, na którym możliwa jest lokalizacja tej inwestycji, albo
3) linią rozgraniczającą teren, którego sposób zagospodarowania określony w planie miejscowym dopuszcza realizację inwestycji, o której mowa w pkt 1,
a:
4) okręgiem, którego promień jest równy połowie średnicy wirnika wraz z łopatami,
a środek jest środkiem okręgu opisanego na obrysie wieży istniejącej elektrowni wiatrowej, albo
5) linią rozgraniczającą teren, którego sposób zagospodarowania określony w planie miejscowym dopuszcza budowę elektrowni wiatrowej.
GINB dokładnie przeanalizował stan faktyczny w przedmiotowej sprawie, zbadał projekt budowlany przedmiotowej inwestycji oraz projekt zagospodarowania terenu. Ustalił, że całkowita wysokość projektowanej elektrowni wiatrowej wynosi 150 m, natomiast promień równy połowie średnicy wirnika wraz z łopatami wynosi 45 m.
W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo odniósł się do art. 4 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 4 u.i.e.w. w kontekście ustalenia, że wnioskodawca ma interes prawny
w kwestionowaniu kontrolowanej decyzji, ponieważ w odległości mniejszej niż 1500 m od projektowanej elektrowni wiatrowej znajdują się jego działki nr [...] (w odległości około 210 m), nr [...] (w odległości około 700 m), nr [...] (w odległości około 170 m). Natomiast działki o numerach: [...] oraz [...] znajdują się w odległości od około 900 do 1 km od elektrowni wiatrowej.
Niezasadny jest więc zarzut skargi naruszenia przez GINB przepisów art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 p.b., art. 4 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 u.i.e.w. i art. 157 § 2 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia art. 170 i art. 171 p.p.s.a. w związku z art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 28 ust 2 i art. 3 pkt 20 p.b. Sąd wskazuje, że rzeczywiście w obrocie prawnym znajduje się prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 292/13, oddalający skargę na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania
o stwierdzenie nieważności decyzji kontrolowanej z uwagi na brak interesu prawnego wnioskodawcy. Jednak w okolicznościach tej sprawy, w ocenie Sądu, nie wystąpiła przeszkoda w postaci powagi rzeczy osądzonej.
Z treści art. 171 p.p.s.a. wynika, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. W przedmiotowym postępowaniu istotą sporu jest, czy wnioskodawca ma przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji kontrolowanej na podstawie przepisów u.i.e.w., która weszła w życie 16 lipca 2016 r. Ta ustawa nie była więc podstawą rozstrzygnięcia prawomocnego wyroku NSA z 11 lipca 2014 r. Tym samym zaskarżone postanowienie GINB zostało wydane w odmiennym stanie prawnym.
Co do zarzutu skargi naruszenia przez GINB przepisów intertemporalnych u.i.e.w. poprzez ich pominięcie, tj. art. 14 ust. 1-3, art. 15 ust. 2, ust. 4, ust. 7 pkt 1 i ust. 8, przez co – w ocenie skarżącej – przez okres 3 lat od daty wejścia w życie u.i.e.w. nie można prawnie skutecznie twierdzić, że obszarem oddziaływania elektrowni wiatrowej w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. jest obszar w odległości równej lub większej od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu od najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami, to Sąd zwraca uwagę, że zarówno art. 14 jak i art. 15 u.i.e.w. dotyczą przepisów przejściowych w postępowaniach o wydanie decyzji o warunkach zabudowy oraz przy uchwalaniu studiów uwarunkowań i planów miejscowych. Wskazane w tym zakresie w skardze (str. 17) orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest już aktualne, bowiem zostało zmienione przez wyroki NSA z dnia 15 stycznia 2020 r. (por. wyroki w sprawach: II OSK 701/18, II OSK 683/18, II OSK 869/18, 854/18, II OSK 750/18, II OSK 888/18, II OSK 1409/18, II OSK 671/18, II OSK 1007/18, II OSK 1076, wszystkie publ. cbosa).
Z treści art. 13 ust. 3 u.i.e.w. wynika zaś, że postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Pod pojęciem "przepisów dotychczasowych" należy rozumieć te przepisy, które dotychczas, czyli do dnia wejścia w życie u.i.e.w., normowały materię podlegającą następnie unormowaniu w przepisach tej ustawy. Chodzi tu o zagadnienia stricte merytoryczne, podlegające dotychczas regulacjom ustawy Prawo budowlane, np. warunki i tryb lokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych czy warunki lokalizacji elektrowni wiatrowych w sąsiedztwie istniejącej albo planowanej zabudowy mieszkaniowej. Natomiast omawiana u.i.e.w. nie normuje problematyki ustalania kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę takiej elektrowni. Stąd stosuje się w tym zakresie art. 28 ust. 2 p.b. przy uwzględnieniu, że przepisy u.i.e.w. są przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organ odwoławczy nie naruszył art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 144 i art. 61a § 1 k.p.a., gdyż prawidłowo uznał, że stanowisko organu I instancji o odmowie przyznania wnioskodawcy statusu strony jest błędne. Dlatego, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło