I OZ 575/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 21 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 270/23 w sprawie ze skargi B. J. na postępowanie Starosty [...] z dnia 17 stycznia 2023 r. nr SGG.683.8.1.2019.ADR w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 270/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: Sąd I instancji), na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") odrzucił skargę B. J. (dalej: Skarżąca) na postępowanie Starosty [...] z 17 stycznia 2023 r. nr SGG.683.8.1.2019.ADR w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Na powyższe postanowienie Skarżąca (zgodnie z pouczeniem Sądu I instancji) wniosła zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 21 lipca 2023 r. - Sąd I instancji, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. odrzucił wniesione zażalenie jako niedopuszczalne. Pismem z 18 sierpnia 2023 r., Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 173 § 1 p.p.s.a. od postanowienia Sądu I instancji odrzucającego skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, przysługuje do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna, a nie zażalenie. Jednym z warunków skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej jest sporządzenie jej przez profesjonalnego pełnomocnika, z zastrzeżeniem § 2 i 3 art. 175 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie niespornym jest, że na skutek błędnego pouczenia przez Sąd I instancji - Skarżąca wniosła zażalenie, a nie skargę kasacyjną. Niesporne jest również, że zażalenie to zostało sporządzone przez stronę samodzielnie, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika. Tym samym nie mogło być ono uznane jako skarga kasacyjna, albowiem wniesione zażalenie nie spełnia wymogów niezbędnych do skutecznego zakwestionowania postanowienia o odrzuceniu skargi. W piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się (zob. B. Gruszczyński w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz", Wydawnictwo Zakamycze, 2005 r., str. 438 i 495 oraz powołane tam orzecznictwo), że wniesienie skargi kasacyjnej od orzeczenia, na które służy zażalenie, nie powinno spowodować jej odrzucenia na podstawie art. 178 p.p.s.a., lecz powinno zostać potraktowane jako wniesienie w istocie zażalenia, błędnie nazwanego skargą kasacyjną. Z kolei w sytuacji odwrotnej (t.j. gdy wniesiono zażalenie zamiast skargi kasacyjnej) zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Dla zagadnienia charakteru i możliwości odrzucenia wniesionego zażalenia nie ma znaczenia fakt wadliwego pouczenia Skarżącej o przysługującym jej środku zaskarżenia. Nieprawidłowe pouczenie w tym zakresie nie powoduje bowiem, że wniesiony środek jest skuteczny, a jedynie może stanowić to podstawę do przywrócenia stronie terminu do wniesienia wymaganego przez prawo środka odwoławczego, w sytuacji, gdy termin do jego złożenia już upłynął, a strona uchybiła temu terminowi stosując się do wadliwego pouczenia sądu (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 maja 2006 r., sygn. akt I OZ 1052/09, z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 392/12, dostępne w Internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach - https://cbois.nsa.gov.pl). Ponadto zauważyć należy, że błędne pouczenie Skarżącej o przysługującym jej zażaleniu od postanowienia z 28 kwietnia 2023 r. odrzucającego skargę, od którego w rzeczywistości przysługiwała skarga kasacyjna, nie stanowi działania, które można by zakwalifikować jako naruszające prawo Skarżącej do sądu lub dyskryminujące Skarżącą. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu postanowienia z 21 lipca 2023 r. błędne pouczenie miało charakter omyłki. Wskazano również, że wobec jej zaistnienia Skarżąca nadal mogła wnieść skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarżącej nie zamknięto zatem drogi do sądu, lecz klarownie wyjaśniono jej zaistniałą omyłkę oraz możliwość i sposób wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z 28 kwietnia 2023 r. Z przedstawionych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie, jako pozbawione uzasadnionych podstaw.