II OZ 48/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1728/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi D.D. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 31 maja 2023 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1728/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę D. D. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 31 maja 2023 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że zarządzeniem z 18 października 2023 r. Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącego D. D. do uiszczenia wpisu sądowego od jego skargi na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 31 maja 2023 r. znak [...], w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie do uiszczenia wpisu doręczono skarżącemu 14 listopada 2023 r. (w postanowieniu omyłkowo oznaczono rok 2022 r. – wskazanie NSA) w trybie art. 73 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Pomimo upływu siedmiodniowego terminu w dniu 21 listopada 2023 r. (w postanowieniu omyłkowo oznaczono rok 2022 r. – wskazanie NSA) skarżący nie uiścił go w sposób wskazany w wezwaniu, co potwierdza informacja z Rejestru Opłat Sądowych, że do dnia 28 listopada 2023 r. nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy. Skoro natomiast skarżący nie uzupełnił braku fiskalnego skargi, Sąd pierwszej instancji odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zażaleniem D. D. zaskarżył powyższe postanowienie wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że do dnia 7 listopada 2023 r. skarżący był w Niemczech w pracy. W tym samym dniu uległ wypadkowi i do 8 listopada 2023 r. był w niemieckim szpitalu a później przewieziono go do Polski do Wrocławia. Do dnia 21 listopada 2023 r. skarżący nie był w stanie poruszać się o własnych siłach więc nie mógł odebrać żadnej korespondencji z Poczty Polskiej. Nie otrzymał też awiza z Poczty Polskiej. Ponadto w dniu 22 listopada 2023 r. lekarz rodzinny przedłużył skarżącemu zwolnienie z pracy do 21 grudnia 2023 r. Wobec powyższego skarżący stwierdził, że trudno jest uznać, że mógł odebrać korespondencję z Sądu w wskazywanym przez Sąd terminie a już zupełnie niewiarygodne jest to, że korespondencje doręczono skarżącemu 14 listopada 2022 r. w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 230 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (por. § 2). W myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W takim przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia stosownego wpisu sądowego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy rzeczony brak fiskalny dotyczy skargi, bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu powoduje odrzucenie środka zaskarżenia. Z uwagi na fakt, że skarżący wystąpił ze skargą na ww. postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego bez uiszczenia należnej opłaty, zasadnie został on wezwany do jej uiszczenia w trybie art. 220 § 1 p.p.s.a. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy korespondencja sądowa zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi została skarżącemu doręczona w trybie tzw. doręczenia zastępczego (art. 73 p.p.s.a.) z upływem 14 dnia liczonego od pierwszej awizacji, która miała miejsce 31 października 2023 r. (k. 18 akt sądowych). Wezwanie do uzupełnienia braku fiskalnego skargi skutecznie doręczono zatem skarżącemu 14 listopada 2023 r. Z okoliczności sprawy wynika natomiast, że w zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnili tego braku, co obligowało Sąd pierwszej instancji do odrzucenia skargi, stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a. Przy czym zwrócenia uwagi wymaga, że jakkolwiek wadliwe było wskazanie w zaskarżonym postanowieniu jako podstawy odrzucenia skargi przepisu art. 58 § 1 pkt 3 zamiast art. 220 § 3 p.p.s.a. to jednak mimo tego błędu w uzasadnieniu, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Odnośnie natomiast podnoszonych z zażaleniu okoliczności wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy, z uwagi na niemożność doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej ww. wezwanie w sposób bezpośredni, przesyłka ta została pozostawiona we wskazanej na potwierdzeniu odbioru placówce pocztowej, o czym w dniu 31 października 2023 r. umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącego (k. 18 akt sądowych). Kolejne zawiadomienie o możliwości odebrania przesyłki – jak wynika z adnotacji na kopercie - zostało pozostawione w dniu 8 listopada 2023 r., a zwrot nastąpił w dniu 16 listopada 2023 r. z uwagi na niepodjęcie przesyłki z placówki pocztowej. Przepis art. 73 p.p.s.a. dla przyjęcia tzw. "fikcji doręczenia" wymaga, by w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo złożyć na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2, zgodnie z którym "Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe". W przypadku niepodjęcia pisma w terminie o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4 omawianego przepisu). Wobec zatem dopełnienia wymogów z art. 73 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że przedmiotowa korespondencja została doręczona skarżącemu w trybie ww. przepisu w dniu 14 listopada 2023 r. Zwrócenia uwagi wymaga przy tym, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Samo wskazanie przez skarżącego, że zawiadomienia (tzw. awiza) mogły nie być w przedmiotowej sprawie pozostawione w jego oddawczej skrzynce pocztowej, nie mogło skutecznie obalić tego domniemania. Podnoszone natomiast w zażaleniu okoliczności mające świadczyć o braku winy po stronie skarżącego w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków fiskalnych skargi, pozostają bez wpływu na wynik niniejszej sprawy, albowiem nie mogą uzasadniać odstąpienia przez Sąd od zastosowania przewidzianego w ustawie skutku w postaci odrzucenia skargi z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie jej braków fiskalnych. Brak winy w uchybieniu terminu będzie podlegał badaniu w postępowaniu wywołanym wnioskiem skarżącego o jego przywrócenie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.