II GZ 302/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A.K. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2023 r., sygn. akt VI SAB/Wa 5/23 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A.K. na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie odmowy przyłączenia do sieci elektroenergetycznej postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem z 19 czerwca 2023 r. sygn. akt VI SAB/Wa 5/23 A.K. (dalej: skarżący) w sprawie ze skargi na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie odmowy przyłączenia do sieci elektroenergetycznej na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535 ze zm., dalej: rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r.). Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył A.K. wskazując w podstawie prawnej art. 78 Konstytucji RP w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP. Na podstawie art. 165 w zw. z art. 167 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zarządzenia oraz przekazanie sprawy (art. 59 § 1 w zw. z art. 135 w zw. z art. 165 p.p.s.a.) do właściwego sądu tj. WSA w Gdańsku lub zawieszenie postępowania do czasu: a) zakończenia postępowania wszczętego w dniu 26 maja 2023 r. - skargi na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie nieudzielenia informacji publicznej tj. wykładni autentycznej prawa, zarejestrowanej pod sygn. akt II SAB/Wa 353/23, które ma wpływ na wynik obecnego postępowanie, gdyż pełnomocnik Prezesa URE mylnie lub celowo podważa właściwość miejscową WSA w Gdańsku; b) zakończenia postępowania wszczętego w dniu 4 kwietnia 2023 r. - skargi na Prezesa URE w przedmiocie nieudzielenia informacji publicznej zarejestrowanej pod sygn. akt II SAB/Wa 237/23, które ma wpływ na obecne postępowanie z uwagi na wydanie decyzji w przedmiocie wznowienia postępowania przez nieuprawniony podmiot, a nie urzędnika (Dyrektor). Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie: - art. 220 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z § 1 pkt. 13 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości w zw. z § 2 ust. 1 pkt. 6 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r., gdyż wpis w postępowaniu od (bez)czynności organu terenowego URE z siedzibą w Gdańsku należy się WSA w Gdańsku, a WSA w Warszawie jest niewłaściwym miejscowo sądem z uwagi na treść art. 13 § 2 p.p.s.a. oraz zgodnie z treścią art. 5 ust 1 pkt 1, art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 773), w związku z czym skarżący żąda rozpoznania sprawy we właściwym (miejscowo) sądzie, bo przepisy Konstytucji można stosować bezpośrednio (art. 8 ust. 2 Konstytucji RP); - art. 1 § 1 p.u.s.a. poprzez zamiar przekroczenia prawa (sprawowania wymiaru sprawiedliwości) tj. dokonania kontroli pod względem celowościowym zamiast pod względem legalności pozostawania w bezczynności podmiotu z siedzibą w Gdańsku - konkretnie tego, którego bezczynność skarży. Tym samym nie jest celowe wystąpienie przez WSA w Warszawie z wezwaniem do uzupełnienia braku formalnego w postaci uiszczenia wpisu, gdyż wpis ten zgodnie z prawem należy się WSA w Gdańsku z uwagi na siedzibę podmiotu o nr REGON [...]; - ponadto skarżący zarzucił nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt. 2 p.p.s.a.), gdyż pełnomocnik (podmiotu z siedzibą w Gdańsku) nie był należycie umocowany, gdyż wyraźnie reprezentuje niedopuszczonego w sprawie uczestnika (procesowego) tj. inny podmiot gospodarki narodowej. Skarżący zakwestionował również legitymację procesową Prezesa URE w rozpatrywanej sprawie, wskazując, że właściwym organem jest Dyrektorowi Urzędu Regulacji Energetyki z siedzibą w Gdańsku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 214 § 1 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Ponadto w myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Z powyższych przepisów wynika zasada odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego, zaś odstępstwo od tej zasady może mieć miejsce w przypadkach określonych w ustawie (zob. M. Niezgódka-Medek [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, LEX el. 2019, komentarz do art. 214). Jednym z takich przypadków jest możliwość przyznania stronie prawa pomocy, uregulowanego w art. 243 - 262 p.p.s.a., drugim zaś zwolnienie z mocy ustawy, zgodnie z przepisami art. 239 - 242 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność organu w przedmiocie prowadzenia postępowania w sprawie bezczynności Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie rozpoznania wniosku o odmowie przyłączenia do sieci elektroenergetycznej. W tym przypadku ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje zwolnienia ustawowego od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący nie jest zatem zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Ponadto skarżącemu nie zostało przyznane prawo pomocy. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy że prawidłowo sąd pierwszej instancji wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie rozpoznania wniosku o odmowie przyłączenia do sieci elektroenergetycznej w wysokości 100 zł. Prawidłowo też sąd określił wysokość wpisu od skargi na podstawie art. § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. Powyższej oceny co do prawidłowości kwestionowanego zarządzenia nie zmieniają podniesione w zażaleniu zarzuty ani ich uzasadnienie. Sprowadzają się one w istocie do podważania posiadania przez Prezesa URE legitymacji w niniejszym postępowaniu, co przekłada się – zdaniem skarżącego – również na niewłaściwość sądu, gdyż – jak uważa skarżący – winien to być WSA w Gdańsku, a nie WSA w Warszawie, który nie mógł zatem skutecznie wezwać skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi. W związku z tak sformułowanymi zarzutami Naczelny Sąd Administracyjny przypomina, że dostrzegając wielokrotnie już ponawianą przez skarżącego argumentację na rzecz błędnego określenia organu, którego bezczynność w sprawie rozpoznania wniosku skarżącego jest przedmiotem skargi, w postanowieniu z 29 marca 2023 r. o sygn. akt II GZ 69/23 podkreślił, że wbrew stanowisku skarżącego, organem właściwym w tej sprawie jest Prezes URE, a nie Dyrektor Oddziału Terenowego w Gdańsku, gdyż oddział terenowy nie ma osobowości prawnej i stanowi jednostkę organizacyjną organu. W sprawie nie budziła również wątpliwości kwestia, że z tej przyczyny właściwym sądem dla rozpoznania wniesionej przez skarżącego skargi jest WSA w Warszawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.