II SA/Sz 882/23

PostanowienieWSA w Szczecinie2023-12-07

Skład orzekający: Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie burmistrza określające stawki czynszu za dzierżawę/najem nieruchomości komunalnych, które nie zostało ogłoszone w wojewódzkim dzienniku urzędowym, stanowi akt prawa miejscowego podlegający kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.?
Ratio decidendi
Zaskarżone zarządzenie burmistrza, jako akt wewnętrzny dotyczący gospodarowania mieniem komunalnym, nie stanowi aktu prawa miejscowego, ponieważ nie jest uchwałą rady gminy ani zarządzeniem porządkowym. W związku z tym nie podlega ono obowiązkowi publikacji w dzienniku urzędowym województwa. Skoro zarządzenie nie jest aktem prawa miejscowego, skarżąca spółka nie posiada interesu prawnego do jego zaskarżenia na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., a spory cywilnoprawne z nim związane należą do właściwości sądów powszechnych.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy określające stawki czynszu za dzierżawę/najem nieruchomości komunalnych, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych oraz brak publikacji zarządzenia w dzienniku urzędowym. Spółka upatrywała interesu prawnego w prowadzonych negocjacjach dotyczących dzierżawy oraz w żądaniu zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, twierdząc, że stawki są zawyżone. Organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na cywilnoprawny charakter sporu i brak interesu prawnego spółki.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i orzeczono zwrot uiszczonego wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na zarządzenie Burmistrza Mirosławca w przedmiocie określenia stawek czynszu za dzierżawę/najem nieruchomości stanowiących mienie komunalne Gminy i Miasta Mirosławiec p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić [...] spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. kwotę 300 (trzystu) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi; A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. (dalej "spółka", "skarżąca") złożyła skargę na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 14 grudnia 2021 r. nr [...] w sprawie określenia stawek czynszu za dzierżawę/najem nieruchomości stanowiących mienie komunalne gminy i miasta M. i wniosła o stwierdzenie jego nieważności. Spółka zarzuciła organowi naruszenie: 1. art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40, dalej "u.s.g."), przez jego błędną wykładnię i zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że w ramach uprawnienia do gospodarowania mieniem komunalnym organ jest uprawniony do jednostronnego kształtowania stawek czynszów za dzierżawę i najem mienia komunalnego stanowiącego własność gminy oraz wysokości wynagrodzenia za korzystanie mienia komunalnego bez podstawy prawnej w formie aktu prawa miejscowego, podczas gdy zobowiązania te mają charakter cywilnoprawny i kształtowane muszą być z uwzględnieniem przepisów k.c.; 2. art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461; dalej "u.o.a.p."), przez jego niezastosowanie i nieogłoszenie zaskarżonego zarządzenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym, podczas gdy zarządzenia te mają charakter generalny i abstrakcyjny, co oznacza, że mają cechy pozwalające zaliczyć je do aktów prawa miejscowego, które podlegają obligatoryjnemu ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym, co będąc naruszeniem prawa w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g., powinno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonego zarządzenia w całości. Spółka zaskarżyła ponadto zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 25 marca 2020 r. nr [...] w sprawie określenia stawek czynszu za dzierżawę/najem nieruchomości stanowiących mienie komunalne gminy i miasta M., które zostało objęto sygn. akt II SA/Sz 881/23 i zarządzenie nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 27 lipca 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia stawek czynszu za dzierżawę/najem nieruchomości stanowiących mienie komunalne gminy i miasta M., które objęto sygn. akt II SA/Sz 883/23. Spółka podała, że do złożenia skargi uprawnia ją art. 101 ust.1 u.s.g., a swój interes prawny w zaskarżeniu zarządzenia upatruje na dwóch płaszczyznach, tj.: 1. w związku z prowadzonymi negocjacjami dotyczącymi zawarcia umowy dzierżawy działek o numerach [...],[...],[...],[...] oraz [...], gdyż organ domaga się od spółki zapłaty czynszu dzierżawnego w wysokości określonej w zarządzeniu nr [...], twierdząc, że ma charakter wiążący, 2. w związku ze skierowaniem do spółki żądania zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z działek [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], ponieważ wysokość tego wynagrodzenia została wyliczona przez organ w oparciu o stawki przewidziane zarówno w [...], zarządzeniu nr [...], jak i zarządzeniu nr [...]. W ocenie spółki, zarządzenie z góry narzuca wysokość czynszu dzierżawnego, jaki ma obowiązywać spółkę w przypadku zawarcia umowy dzierżawy, jak i stanowi dla organu podstawę do określenia wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z działek, które znajdują się w posiadaniu spółki po wygaśnięciu umowy o usługę z dnia 1 lipca 2008 r. Realizacja postanowień zarządzenia oznacza, według spółki, konieczność zapłaty zawyżonych stawek czynszu oraz wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z działek, które przełoży się na pogorszenie sytuacji spółki. Spółka uważa, że stawki czynszu zawarte w zarządzeniu są rażąco zawyżone w stosunku do stawek rynkowych. Spółka wskazała, że spór ma charakter cywilnoprawny, gdyż do niej kierowane są przez organ roszczenia pieniężne, obejmujące wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy cudzej bez tytułu prawnego, jak i o czynsz dzierżawny. Spółka podała, że celem zaskarżonego zarządzenia było ustalenie minimalnych stawek czynszu dzierżawy i najmu nieruchomości gruntowych oraz lokali użytkowych, garaży i innych budynków oraz pomieszczeń stanowiących własność gminy. Zarządzenie zostało opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) Urzędu Miejskiego w M., lecz nie zostało ogłoszone w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Zdaniem spółki, przedmiotowe zarządzenie stanowi akt prawa miejscowego, który powinien zostać opublikowany w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Jednocześnie spółka uważa, że organ przekroczył swoje kompetencje, wydając akt o charakterze generalnym. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Organ wyjaśnił, że spółka wygrała przetarg na prowadzenie usługi zarządzania składowiskiem odpadów komunalnych w M. i została z nią zawarta umowa o świadczenie ww. usługi w dniu 1 lipca 2008 r. na określony czas, tj. do 30 czerwca 2023 r. Organ wskazał, że między stronami zaistniał spór o wydanie części nieruchomości, stanowiących własność gminy, który jest przedmiotem postępowania przed Sądem Rejonowym Wydział I Cywilny w W. o sygn. akt I C [...]. Pismem z 6 grudnia 2022 r. organ wezwał spółkę do dobrowolnej zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres od marca 2021 r. do listopada 2022 r. Według organu, spółka nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia ww. zarządzenia. Przedmiotowe zarządzenie nie powoduje odebrania, ani ograniczenia przysługujących skarżącej uprawnień, ani nie nakłada na nią nowych obowiązków, czy też nie zmienia obowiązków dotychczas ciążących na spółce. Organ zgodził się ze spółką, że relację między nim a spółką mają charakter cywilnoprawny i na gruncie przepisów prawa cywilnego będą rozpoznawane przez sąd cywilny. Organ wskazał, że posiadał kompetencje do wydania ww. zarządzenia, gdyż jest to akt o charakterze wewnętrznym i nie jest to akt prawa miejscowego. Organ stwierdził, że nie stosował, ani nie będzie stosował w stosunku do spółki podwyższonej stawki za bezumowne korzystanie z nieruchomości, będącej własnością gminy. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, organ pismem z dnia 20 listopada 2023 r. poinformował, że spółka zobowiązana była do zapłaty na rzecz gminy wynagrodzenia na zasadach określonych w § 6 umowy z dnia 1 lipca 2008 r. o świadczenie usług zarządzania składowiskiem odpadów komunalnych. Umowa zawarta została z podmiotem, działającym w innej formie organizacyjno-prawnej niż obecnie istniejąca spółka. Wobec czego skarżąca nie uiszczała czynszu za dzierżawę nieruchomości, stanowiących mienie komunalne i nie były do niej stosowane stawki czynszu, wynikające ze skarżonego zarządzenia. Organ podał, że w dniu 17 listopada 2023 r. odbyło się spotkanie z przedstawicielem spółki w sprawie ustalenia zasad korzystania przez skarżącą z mienia komunalnego, elementów ewentualnej umowy dzierżawy i wysokości czynszu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. W niniejszej sprawie skarga dotyczyła zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 14 grudnia 2021 r. nr [...] w sprawie określenia stawek czynszu za dzierżawę/najem nieruchomości stanowiących mienie komunalne gminy i miasta M. wydanego na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 u.s.g. W zarządzeniu ustalono minimalne stawki czynszu dzierżawy i najmu nieruchomości gruntowych oraz lokali użytkowych, garaży i innych budynków oraz pomieszczeń stanowiących własność gminy (§ 1), mających zastosowanie w trybie przetargowym, jak i bezprzetargowym (§ 3). W szczególnych przypadkach, uzasadnionych społecznie, na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, organ przewidział możliwość zastosowania innej stawki, niż wynikająca z ww. zarządzenia (§ 5). Z § 11 zarządzenia wynikało, że skierowane jest ono do pracowników ds. nieruchomości i planowania przestrzennego. Według skarżącej, wydane zarządzenie stanowi akt prawa miejscowego z uwagi na jego generalny charakter, skierowany do nieoznaczonej liczby osób, który powinien został opublikowany w dzienniku urzędowym województwa. Organ uważa zaś ww. zarządzenie za akt prawa wewnętrznego związany z wykonywaniem zarządu mieniem komunalnym. W ocenie Sądu, należy na wstępie poczynić ogólne uwagi na temat aktów prawa miejscowego. Zgodnie z art. 40 ust. 1 i 2 u.s.g., na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Na podstawie niniejszej ustawy organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie: 1) wewnętrznego ustroju gminy oraz jednostek pomocniczych; 2) organizacji urzędów i instytucji gminnych; 3) zasad zarządu mieniem gminy; 4) zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. W zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego (art. 40 ust. 3 u.s.g.). Na podstawie art. 41 ust. 1 i 2 u.s.g., akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy w formie uchwały. W przypadku niecierpiącym zwłoki przepisy porządkowe może wydać wójt (przez którego należy również rozumieć, burmistrza), w formie zarządzenia. Zarządzenie, o którym mowa w ust. 2, podlega zatwierdzeniu na najbliższej sesji rady gminy. Traci ono moc w razie odmowy zatwierdzenia bądź nieprzedstawienia do zatwierdzenia na najbliższej sesji rady. W razie nieprzedstawienia do zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia zarządzenia rada gminy określa termin utraty jego mocy obowiązującej. Wójt przesyła przepisy porządkowe do wiadomości wójtom sąsiednich gmin i staroście powiatu, w którym leży gmina, następnego dnia po ich ustanowieniu (art. 41 ust. 3-5 u.s.g.). Zasady i tryb ogłaszania aktów prawa miejscowego określają przepisy u.o.a.p. (art. 42 u.s.g.). W ocenie Sądu, zaskarżone zarządzenie nie jest aktem prawa miejscowego, gdyż wynika to wprost z ww. przepisów, tj. nie jest to uchwała podjęta przez radę gminy, ani zarządzenie porządkowe. Zatem skoro ww. zarządzenie nie jest aktem prawa miejscowego, nie podlega publikacji w dzienniku urzędowym województwa. U podstaw wydania zaskarżone zarządzenie nie leżało władcze ustalenie stawek za dzierżawę/najem nieruchomości komunalnych, lecz próba ich ujednolicenia. Mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin (art. 43 u.s.g.). Gminie przysługują uprawnienia właściciela, co do majątku do niej należącego, do których należy m.in. dzierżawa czy najem nieruchomości, wchodzących w skład mienia komunalnego. Gmina jest wówczas podmiotem stosunku cywilnoprawnego, którego przedmiotem jest dzierżawa/najem nieruchomości. Do wyłącznej właściwości rady gminy należy m.in. podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość; do czasu określenia zasad wójt może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy (art. 18 ust. 2 pkt 9 lit.a u.s.g.). Oświadczenie woli w imieniu gminy w zakresie zarządu mieniem składa jednoosobowo wójt albo działający na podstawie jego upoważnienia zastępca wójta samodzielnie albo wraz z inną upoważnioną przez wójta osobą (art. 46 ust. 1 u.s.g.). Dochody z zawartych umów dzierżawy/najmu są dochodami gminy (art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego – Dz. U. z 2022 r. poz. 2267). Gospodarka finansowa jest jawna i odpowiada za nią wójt (art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 u.s.g.). Wójt wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa (art. 30 ust. 1 u.s.g.). Na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 4 u.s.g., do zadań wójta należy gospodarowanie mieniem komunalnym. Zasady gospodarowania nieruchomościami należącymi do gminy określają przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344; dalej "u.g.n."). Do gminnego zasobu nieruchomości należą nieruchomości, które stanowią przedmiot własności gminy i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego gminy (art. 24 ust. 1 u.g.n.). Gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 25 ust. 1 u.g.n.). Gospodarowanie zasobem polega m.in. na dzierżawie/ najmie nieruchomości gminnych (art. 25 ust. 2 w zw. z art. 23 u.s.g.). Podkreślić należy, że rada gminy w ramach swoich uprawnień, wyżej wymienionych może podejmować uchwały w zakresie określenia zasad gospodarowania mieniem komunalnym, lecz nie mieści się w nich ustalenie minimalnych stawek czynszu za dzierżawę/najem nieruchomości, gdyż należy to do organu wykonawczego gminy. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 7 października 2020 r. o sygn. akt I OSK 2141/18, "Nie są to też sprawy przekraczające zakres zwykłego zarządu mieniem gminy. Nie można więc twierdzić, że ustalanie minimalnej stawki czynszu za najem lokali użytkowych, stanowiących własność gminy, można zaliczyć do zasad wynajmowania nieruchomości (art. 18 ust. 2 pkt 9 lit.a u.s.g.) lub zasad zarządu mieniem gminy (art. 40 ust. 2 pkt 3 u.s.g.). Słusznie podnosi się bowiem w orzecznictwie, że "Rada nie może więc ze skutkiem wobec osób trzecich wiązać organu wykonawczego w zakresie spraw łączących się z zawieraniem umów [w tym najmu] przez gminę, jeżeli ustawa takich uprawnień radzie nie przyznaje" (por. wyrok NSA z 17 lipca 2014 r. I OSK 873/14)". Podobnie uznał NSA w wyroku z dnia 30 sierpnia 2000 r. o sygn. akt I SA 721/00, gdzie stwierdzono, że "Przepisy u.s.g., a w szczególności art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy, nie dają podstaw do ustalania przez radę gminy stawek czynszu najmu mienia komunalnego w formie aktu normatywnego powszechnie obowiązującego. Uprawnienie takie nie wynika również z przepisów Rozdziału 8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543). Powyższe nie wyłącza jednak dopuszczalności określenia przez radę gminy, zasad ustalania czynszu najmu przez podległe jej podmioty przy oddawaniu w najem składników mienia komunalnego, w formie aktu wewnętrznego." Zdaniem Sądu, Burmistrz Miasta i Gminy jako organ wykonawczy gminy, wydając zaskarżone zarządzenie działał w ramach swoich kompetencji związanych z gospodarowaniem mieniem komunalnym. Zarządzenie w sprawie wysokości opłat za korzystanie z nieruchomości komunalnych ma charakter aktu wewnętrznego. Uregulowania ww. zarządzenia dotyczące czynszu najmu oraz dzierżawy nieruchomości gruntowych i lokali użytkowych wiążą jednostki upoważnione do dysponowania mieniem komunalnym, choć pośrednio wpływają na treść zawieranych umów, czy wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości gminnych (por. Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany. Ewa Bończak-Kucharczyk, LEX/el. 2023, do art. 25; powołany tam wyrok SN z 1 marca 2017 r., IV CSK 287/16). Podobne stanowisko wyraził WSA w Gliwicach w wyrokach z dnia 24 lipca 2023 r. o sygn. akt III SA/Gl 377/23 i z dnia 12 września 2023 r. o sygn. akt III SA/Gl 376/23. W ocenie Sądu, przedmiotowe zarządzenie miało na celu ujednolicenie stawek czynszu, stosowanych przy zawieranych umowach przez gminę i stanowić wskazówkę dla pracowników gminy przy zawieraniu poszczególnych umów, zaś ich publikacja na BIP urzędu stanowiła wyraz jawności w zarządzaniu mieniem komunalnym. Należy podkreślić, że w zarządzeniu określono wysokość stawek minimalnych, które w zależności od okoliczności mogą być wyższe lub niższe, o czym świadczy treść § 5 zarządzenia. Stawka czynszu za dzierżawę/najem nieruchomości gminnej dla stron tej umowy wynikać będzie z zapisów zawartej umowy, a nie z wydanego zarządzenia organu. Adresatem norm zawartych w zarządzeniu są – pracownicy gminy, z zarządzenie nie płynie obowiązek dla konkretnego podmiotu do zapłaty czynszu w danej wysokości, gdyż źródłem obowiązku jest zawarta umowa pomiędzy tym podmiotem a gminą. Nawet stwierdzenie nieważności przedmiotowego zarządzenia nie spowodowałoby nieważności zawartej umowy, ani braku możliwości zmiany wysokości czynszu, wynikającego z zawartej umowy. Gmina jako właściciel nieruchomości może kształtować stosunki umowne w sposób który jest dla niej korzystny w ramach swobody umów, zaś ewentualne ograniczenia tych stosunków muszą wynikać wprost z przepisów prawa. Bezspornie spory wynikające z umowy dzierżawy/najmu nieruchomości komunalnych zawarte między gminą a innym podmiotem lub sprawy związane z wydaniem nieruchomości gminnych, czy też wynagrodzeniem za korzystanie z nich bez podstawy prawnej rozstrzyga sąd powszechny. Zarządzenie jako akt prawa wewnętrznego można zaliczyć do aktów z zakresu administracji podlegającego kontroli sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skarga ta jest środkiem ochrony realnego, własnego interesu prawnego i realnych, własnych uprawnień przed rzeczywistym nielegalnym wkroczeniem w te interesy i uprawnienia organu gminy wydającego akt generalny z zakresu administracji publicznej. Należy podkreślić, że nie jest to także rodzaj actio popularis (skargi powszechnej), środek ten bowiem wyraźnie nakierowany jest na ochronę praw podmiotowych. Nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. W doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że interes prawny ma wynikać, co do zasady z normy prawa materialnego. Interes prawny musi mieć charakter indywidualny (tzn. dotyczący konkretnej osoby), osobisty (tj. własny i zindywidualizowany), realny oraz dotyczyć wprost i bezpośrednio podmiotu kwestionującego dany akt. Bezpośredniość interesu prawnego polega na bezpośredniości związku między sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z której wywodzony jest jego interes prawny, natomiast jego realność oznacza, że nie może to być tylko interes przewidywalny w przyszłości, hipotetyczny, ale ma być to interes już rzeczywiście istniejący. Naruszenie interesu prawnego oznacza istnienie związku pomiędzy prawnie gwarantowaną, konkretną i indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżonym aktem, polegającego na tym, że zaskarżany akt narusza jego interes prawny, a więc że poprzez naruszenie prawa jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego, np. nakłada na niego pewne obowiązki lub pozbawia go pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. (Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz pod red. P. Chmielnickiego, WPK 2022; do art. 101). Wskazać należy, że skarżącą z gminą nie łączy żadna umowa dzierżawy/najmu nieruchomości komunalnych. W dniu 1 lipca 2008 r. miedzy gminą a E. spółka cywilna, J. F. i E. F. została zawarta umowa o świadczenie usług związanych z eksploatacją składowiska odpadów komunalnych w M.. Po zmianach organizacyjnych stroną ww. umowy była skarżąca, co wynika z ogólnie dostępnych informacji zawartych na stronie internetowej spółki - [...] oraz KRS [...]- spółki. Obecnie ww. umowa wygasła. Ww. umowa nie zawierała żadnych postanowień dotyczących czynszu za ewentualną dzierżawę działek, na których znajdowało się składowisko odpadów komunalnych, a jedynie zapis w § 6 odnoszący się do wysokości miesięcznego wynagrodzenia jaki ma uiszczać skarżąca gminie, tj. 10% od pobranych przez spółkę opłat za przyjmowanie odpadów na składowisko. W ocenie Sądu, po stronie skarżącej nie wystąpił zatem interes prawny w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Okoliczność, że organ wystawił spółce wezwanie do zapłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości gminnych (wezwanie przedsądowe- k.24), jak wynikało z jego treści- na podstawie zarządzenia nr [...] z dnia 25 marca 2020 r. nie oznacza dla skarżącej powstania obowiązku uiszczenia tak naliczonego wynagrodzenia. Skarżąca może zapłacić ww. kwotę dobrowolnie, zawrzeć ugodę lub nie zapłacić, a wówczas o prawidłowości żądanego wynagrodzenia orzeknie sąd powszechny. Każdy właściciel nieruchomości w przypadku bezumownego korzystania przez osoby trzecie, ma prawo domagać się jej wydania, zaniechania oraz przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Dodatkowo właścicielowi przysługuje prawo do wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości oraz z odszkodowania za jej zużycie, utratę bądź pogorszenie stanu. Rozpoznanie sporu między gminą a spółką o wydanie nieruchomości gminnych, czy spółka zajmuje je legalnie, czy też nielegalnie nie leży w kompetencjach sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. odrzucił skargę. Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie skarżącej uiszczonego wpisu sądowego. Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl. Odnośnie przytoczonych w skardze orzeczeń sądów administracyjnych, Sąd nie podziela poglądu w nich wyrażonego, że zarządzenie, takie jak zaskarżone w niniejszej sprawie stanowi akt prawa miejscowego o charakterze generalnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło