I SA/Gl 534/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2022 r. sprawy ze skargi R. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 7 marca 2022 r. nr 2401-IEE.711.125.2022.3 UNP: 2401-22-051902 w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 marca 2022 r., nr 2401-IEE.711.125.2022.3 UNP: 2401-22-051902, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "DIAS", "organ II instancji"), po rozpatrzeniu zażalenia R. L. (dalej: "Skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (dalej: "organ I instancji") z dnia 12 stycznia 2022 r., nr [...], o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 13 lipca 2012 r. nr SM6/4052-4054/12 oraz z dnia 28 sierpnia 2012 r. nr SM6/5035-5039/12 wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C., prowadzone było postępowanie egzekucyjne z majątku Skarżącego, obejmujące zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okres: maj, lipiec i sierpień 2007 r. oraz styczeń, kwiecień i maj 2006 r. Pismem z 10 grudnia 2021 r. Skarżący zwrócił się o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawach wznowionych na jego wniosek przez DIAS. 2. Po przeanalizowaniu złożonego wniosku postanowieniem z 12 stycznia 2022 r. organ I instancji odmówił Skarżącemu zawieszenia postępowania egzekucyjnego. 3. Zażalenie na przedmiotowe rozstrzygnięcie złożył Skarżący, domagając się uchylenia kwestionowanego postanowienia i orzeczenia zawieszenia postępowania egzekucyjnego do dnia zakończenia postępowania wznowieniowego, prowadzonego przez DIAS. Termin zakończenia sprawy prowadzonej w trybie nadzwyczajnym został wówczas wyznaczony na dzień 31 marca 2022 r. Stąd też w ocenie Skarżącego konieczne było czasowe wstrzymanie egzekucji z uwagi na niebezpieczeństwo utraty majątku i przedstawione w toku postępowania dowody, które w jego przekonaniu świadczyły o braku obowiązku zapłaty zaległości podatkowych wobec Skarbu Państwa. 4. Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia DIAS postanowieniem z 7 marca 2022 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C.. W uzasadnieniu wskazał, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego w całości lub w części następuje wyłącznie w przypadkach określonych w ustawie egzekucyjnej. Brak wystąpienia którejkolwiek z tych przesłanek uniemożliwia organowi podjęcie pozytywnej decyzji i zawieszenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z żądaniem wnioskodawcy. Przeszkody w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego zostały wymienione w ustawie ze wskazaniem, że organ egzekucyjny w przypadku ich wystąpienia zawiesza w całości lub w części postępowanie. Zdaniem DIAS w niniejszej sprawie takie warunki nie zaistniały, stąd w oparciu o art. 56 u.p.e.a. nie znalazł on podstaw do wydania innego rozstrzygnięcia niż podjęte przez organ I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że postanowienie o wznowieniu postępowania na wniosek Skarżącego stanowi podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Samo prowadzenie postępowania w tym przedmiocie nie przesądza o konieczności zawieszenia przez organ postępowania egzekucyjnego. Ponadto organ podatkowy właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzymuje z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania (art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej). Takie orzeczenie organu podatkowego stanowi wówczas podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na gruncie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W przedmiotowej sprawie okoliczność taka nie zaistniała, dlatego w braku wystąpienia również innych ustawowych przesłanek czasowego zaprzestania prowadzenia postępowania egzekucyjnego, organy nie mają prawnych możliwości do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. 5. Skargę na postanowienie DIAS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł R. L., domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu stwierdził, że organ nie może czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. Dodał, że postępowanie wznowieniowe nie zostało zakończone, a jego termin jest kolejno przedłużany, co w jego ocenie ma prowadzić jedynie do pozbawienia go majątku. 6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Kwestią sporną w niniejszej sprawie było odmówienie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. zawieszenia postępowania egzekucyjnego, pomimo wznowienia przez organ podatkowy, na skutek wniosku Skarżącego, postępowania podatkowego. Na gruncie art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego, dotyczącego obowiązku o charakterze niepieniężnym, z przyczyny określonej w § 1 pkt 2 i 3 może nastąpić tylko w przypadkach, gdy nie zagraża to interesowi społecznemu (§ 2 omawianego przepisu). W myśl art. 56 § 3 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Na postanowienie organu egzekucyjnego o zawieszeniu postępowania lub o odmowie zawieszenia tego postępowania służy zażalenie (§ 4). Z powyższego przepisu wynika, że organ egzekucyjny jest zobligowany do zawieszenia postępowania w sytuacji pojawienia się którejkolwiek z podstaw zawieszenia postępowania. Ocena istnienia tych przesłanek jest dokonywana z uwzględnieniem stanu rzeczy z chwili rozpatrywania wniosku przez organ egzekucyjny. Z wnioskiem o zawieszenie postępowania może wystąpić wierzyciel. Zobowiązany, wnosząc o zawieszenie postępowania, jest zobligowany do wskazania istnienia jednej z okoliczności, o których mowa w art. 56 § 1 pkt 1–3 i 5 u.p.e.a. (por. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 56). Równocześnie w judykaturze ugruntował się pogląd, zgodnie z którym fakt uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszeń decyzji podatkowej nie daje podstawy do przerwania postępowania egzekucyjnego, albowiem nie mieści się to w zamkniętym katalogu przesłanek wymienionych w art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej (por. wyrok NSA z 6 marca 2001 r., sygn. akt III SA 47/00, LEX nr 50361). Sam bowiem fakt podejmowania działań w celu wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji w trybie nadzwyczajnym, przykładowo wznowienia postępowania administracyjnego, nie powoduje konieczności zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, ani także innego rodzaju przeszkody uniemożliwiającej jego kontynuowanie (por. wyrok NSA z 21 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 385/17, LEX nr 2399917). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wyjaśnić, że w ocenie Skarżącego okolicznością warunkującą zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego było wznowienie postępowania podatkowego. Niewątpliwie okoliczność ta nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania określonej w art. 56 § 1 pkt 1 - 4 u.p.e.a. Zdaniem Sądu okoliczność wskazana przez Skarżącego we wniosku o zawieszenie nie stanowi również "innego przypadku" przewidzianego w ustawach, o którym mowa jest w pkt 5 ww. przepisu. W art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. nie wskazano bezpośrednio kolejnej podstawy zawieszenia postępowania, a ustawa odwołuje się tu do "innych przypadków przewidzianych w ustawach". Dotyczy to jednak takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. Zatem tylko ustawa może określać inne niż zawarte w art. 56 § 1 pkt 1 – 4 u.p.e.a. podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Z powyższego względu przesłanka wymieniona w punkcie 5 art. 56 § 1 u.p.e.a. również nie znalazła zastosowania w przedmiotowej sprawie. Stąd też należy uznać, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. prawidłowo odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wziął on bowiem pod uwagę każdą z przesłanek zawieszenia postępowania określonych w art. 56 § 1 u.p.e.a. i stwierdził ich brak w niniejszej sprawie. Stanowisko to prawidłowo podzielił DIAS utrzymując w mocy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd nie stwierdził, aby organy naruszyły w niniejszej sprawie przepisy prawa materialnego, bądź procesowego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.