II SA/Gl 563/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Asesor WSA Aneta Majowska, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2022 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 3 stycznia 2022 r. nr WINB.WOA.7722.259.2021.SS w przedmiocie grzywny za bezzasadną odmowę udostępnienia przedmiotu oględzin w sprawie legalności obiektu budowlanego oddala skargę. Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2022 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez skarżącego P.S. utrzymał w mocy postanowienie nr [...] z dnia 9 listopada 2021 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. nakładające na wyżej wymienionego grzywnę w wysokości 50 zł za bezzasadne nieudostępnienie przedmiotu oględzin w sprawie legalności budowy budynku garażowego, zlokalizowanego w miejscowości L. przy ul. [...], działka nr ewidencyjny 1.. W uzasadnieniu organ wskazał, że zawiadomieniem z dnia 13 września 2021 r. poinformowano skarżącego o przeprowadzeniu w dniu 11 października 2021 r. dowodu z oględzin przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie wezwano stronę do przygotowania i przedstawienia podczas dokonywania czynności dokumentacji potwierdzającej legalność budowy budynku garażowego (tj. pozwolenie na budowę, ewentualnie zgłoszenie budowy, projekt budowlany, dziennik budowy). Wyżej opisane zawiadomienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 30 września 2021 r., o czym świadczy zwrotnie potwierdzenie odbioru. Zaplanowane oględziny nie odbyły się z uwagi na niestawiennictwo skarżącego. Organ podniósł, że podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 88 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Jak wynika z jego treści, muszą zaistnieć przesłanki przewidziane w tym przepisie, aby można było nałożyć grzywnę. Wskazał, że w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na krąg podmiotów, na które może być nałożona grzywna. Podmiotem takim może być między innym strona postępowania (vide: wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 681/08). Kolejnym zaś warunkiem nałożenia grzywny jest zaistnienie określonego zachowania (bądź zaniechania) przewidzianego w dyspozycji tego przepisu. Uprawnionym do nałożenia grzywny jest przeprowadzający dowód, zatem zarówno organ prowadzący postępowanie w sprawie, jak i organ przeprowadzający dowód w ramach pomocy prawnej. Komentowany przepis wprowadza więc możliwość ukarania osoby, która nie zastosuje się do danego żądania organu. Sankcja ta nie jest obligatoryjna, jednakże istnieją sytuacje, kiedy organ administracji publicznej powinien nałożyć karę grzywny. Przepis określa maksymalną wysokość grzywny - do 50 zł przy pierwszym naruszeniu oraz do 200 zł w przypadku ponownego niezastosowania się do wezwania. Grzywna ta pełni przede wszystkim funkcję dyscyplinującą. Warunkiem jej wymierzenia jest pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie ustalenia poczynione w toku oględzin, stanowić mają dowód niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy. Na skutek nieudostępnienia przez skarżącego przedmiotu oględzin, nie doszło do przeprowadzenia tej czynności dowodowej. Wskazał, że organ pierwszej instancji dla właściwego ustalenia stanu faktycznego w przedmiotowym postępowaniu był nie tyle uprawniony, co obowiązany do przeprowadzenia oględzin. Ziściły się przesłanki wynikające z art. 79 k.p.a., tj. dokonano skutecznego zawiadomienia strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin tj. przynajmniej na siedem dni przed wyznaczonym terminem. Mając więc powyższe na uwadze, PINB w C. zobowiązał skarżącego jako właściciela, do okazania przedmiotu oględzin celem ustalenia legalności budowy budynku garażowego, zlokalizowanego w miejscowości L., przy ul. [...], działka nr ewidencyjny 1.. Organ I instancji pouczył stronę o skutkach niezastosowania się do wezwania. Trafnie więc, organ pierwszej instancji, w sytuacji nieokazania przedmiotu oględzin skutkującego niemożnością prawidłowego przeprowadzenia postępowania administracyjnego oraz w celu skłonienia skarżącego do okazania przedmiotu oględzin, zastosował art. 88 § 1 k.p.a., nakładając na stronę grzywnę w wysokości 50 zł. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący podniósł zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 88 § 1 K.p.a, w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nierzetelny i sprzeczny z zasadą praworządności. Wskazał, że organ I instancji nie powinien ukarać go karą grzywny za nieudostępnienie przedmiotu oględzin, tj. budynku garażowego bowiem uprzednio w dniu 11 czerwca 2021 r. organ powinien przeprowadzić oględziny, na które stawił się skarżący udostępniając całą nieruchomość. Podniósł, że organ zmienił przedmiot oględzin z dwóch budynków gospodarczych na jeden budynek garażowy (bez dokonania oględzin) oraz że organ I instancji nie powinien wyznaczać następnego terminu oględzin całkowicie innego przedmiotu w tej samej sprawie i pod tym samym numerem sprawy bowiem w takim przypadku powinien wszcząć nowe postępowanie. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C.z dnia 9 listopada 2021 r. oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz.329 ), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. nakładające na skarżącego grzywnę w wysokości 50 zł za bezzasadne nieudostępnienie przedmiotu oględzin w sprawie legalności budowy budynku garażowego, określonego w tym postanowieniu. Podstawę prawną wymienionego rozstrzygnięcia stanowił art. 88 § 1 K.p.a., według którego - kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł. W przedmiotowej sprawie – jak wynika z akt administracyjnych – zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w cytowanym art. 88 § 1 k.p.a. Organ I instancji pouczył skarżącego o treści art. 88 K.p.a. Pomimo tego, skarżący nie stawił się w dniu 11 października 2021 r. w wyznaczonym w zawiadomieniu z dnia 13 września 2021 r., miejscu i czasie. Wyżej opisane zawiadomienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 30 września 2021 r., jak wynika ze znajdującego się w aktach, zwrotnego potwierdzenia odbioru. Wobec tego spełnione zostały przesłanki określone w art. 79 K.p.a., tj. dokonano skutecznego zawiadomienia strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin przynajmniej na siedem dni przed wyznaczonym terminem. Ponadto organ I instancji pouczył stronę o skutkach niezastosowania się do wezwania. Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji nakładające na skarżącego wymienioną grzywnę, zostało wydane w wyniku prawidłowego zastosowania przepisów postępowania i w konsekwencji spełnienia wszystkich przesłanek, od których zaistnienia, uzależnione jest ukaranie grzywną. Nie zasługiwały natomiast na uwzględnienie argumenty zawarte w skardze, według których organ nie powinien ukarać skarżącego grzywną za nieudostępnienie przedmiotu oględzin, tj. budynku garażowego bowiem uprzednio w dniu 11 czerwca 2021 r. miał przeprowadzić oględziny dwóch budynków gospodarczych i wobec tego – w ocenie skarżącego - nie powinien wyznaczać następnego terminu oględzin całkowicie innego przedmiotu pod tym samym numerem sprawy. W tym zakresie podkreślenia bowiem wymagało, że przesłanki nałożenia grzywny za bezzasadne nieudostępnienie przedmiotu oględzin, zostały określone w wymienionych wyżej przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego i zostały one zrealizowane w niniejszej sprawie. Nie ma zaś przeszkód, aby w ramach jednego postępowania, organ podejmował działania zmierzające do przeprowadzenia dowodu z oględzin, a następnie zmienił przedmiot oględzin i zawiadomił stronę o kolejnym miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin. Bezpodstawne były zatem zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania tj. art. 88 § 1 K.p.a. w związku z art. 6 K.p.a. Wobec tego, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić