III FZ 567/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Pruszyński, , po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 października 2024 r. sygn. akt I SA/Rz 711/23 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 25 października 2023 r. nr 18-IOD.4104.23.2023 w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 17 października 2024 r., sygn. akt I SA/Rz 711/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę kasacyjną A. K. (dalej: skarżąca) od wyroku tut. Sądu w sprawie ze skargi skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 25 października 2023 r., nr 1801-IOD.4104.23.2023 w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie zaświadczenia. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt III FSK 860/24 zwrócił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącą w celu usunięcia dostrzeżonych braków, na podstawie art. 180 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.). W reakcji na powyższe, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I tut. Sądu, adw. L. S. został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez przedłożenie pełnomocnictwa, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie zostało doręczone adw. L. S. w dniu 9 października 2024 r. Termin do wykonania ww. wezwania upłynął bezskutecznie z dniem 16 października 2024 r. W piśmie z 15 października 2024 r. adw. L. S. poinformował, że skarżąca nie udzieliła mu pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej. Zaznaczył, że skarga kasacyjna dla skarżącej została sporządzona przez niego na podstawie wymagań art. 175 § 1 p.p.s.a., który nie przewiduje, nie żąda i nie warunkuje dla skuteczności i ważności skargi kasacyjnej, aby sporządzający ją adwokat musiał do jej sporządzenia posiadać pełnomocnictwo od strony wnoszącej skargę kasacyjną. Wystarczające jest pod względem prawnym jedynie by skarga kasacyjna została sporządzona przez adwokata. Taki pogląd został wyrażony w postanowieniu NSA z 1 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 1191/05. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, warte w tej sytuacji jest rozważenie możliwości skierowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego celem podjęcia uchwały rozstrzygającej zagadnienie, czy adwokat do skuteczności i ważności sporządzenia skargi kasacyjnej w świetle art. 175 § 1 p.p.s.a. powinien posiadać od strony wnoszącej skargę kasacyjną formalne pełnomocnictwo procesowe. Z przedstawionych względów, Sąd pierwszej instancji zobligowany był do odrzucenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 p.p.s.a. Za nieuzasadniony Sąd uznał wniosek o skierowanie sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego celem podjęcia uchwały, gdyż w okolicznościach sprawy nie występowały przesłanki wskazane w art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyła skarżąca reprezentowana przez adw. L. S., który zaskarżył postanowienie w całości zarzucając naruszenie art. 175 § 1 p.p.s.a., poprzez niezasadne żądanie przedłożenia pełnomocnictwa do reprezentowania strony (choćby w jednej czynności procesowej - sporządzenia skargi kasacyjnej) w postępowaniu ze skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy ww. przepis nie nakłada takiego obowiązku, a wymaga jedynie, by skarga kasacyjna została sporządzona przez adwokata, ale nie wymaga by ten był pełnomocnikiem. Wobec powyższego wniósł o uchylenie w całości zaskarżanego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (z zastrzeżeniem § 2 - 3 tego przepisu, nieznajdujących zastosowania w sprawie). Według art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. W myśl art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej na wezwanie Sądu pierwszej instancji do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej w zakresie przedłożenia pełnomocnictwa, w zakreślonym terminie (tj. do 16 października 2024 r.) nie uzupełnił braków formalnych, natomiast w piśmie z 15 października 2024 r. poinformował, że skarżąca nie udzieliła mu pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej. Z argumentacji przedstawionej zarówno ww. piśmie, jak i w zażaleniu wynika, że w ocenie pełnomocnika skarżącej, art. 175 § 1 p.p.s.a. nie przewiduje dla skuteczności złożenia skargi kasacyjnej, aby sporządzający ją adwokat musiał do jej sporządzenia posiadać pełnomocnictwo od strony wnoszącej skargę kasacyjną. W tym zakresie wskazano na postanowienie NSA z 1 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 1191/05. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro pełnomocnik skarżącej w wyznaczonym terminie nie uzupełnił stwierdzonego braku formalnego skargi kasacyjnej, to Sąd pierwszej instancji zobligowany był do jej odrzucenia na podstawie art. 178 p.p.s.a. Należy wskazać, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd o niemożności utożsamiania pojęć "sporządzenie" i "wniesienie" (por. np. postanowienia NSA: z 24 października 2011 r., I FSK 1448/11, z 25 września 2008 r., I OZ 727/08 i powołane tam orzecznictwo, czy z 16 grudnia 2004 r., OSK 816/04). Skoro zatem z art. 175 § 1 p.p.s.a. wynika, że to właśnie w zakresie "sporządzenia skargi kasacyjnej", a nie jej wniesienia, obowiązuje tzw. przymus radcowsko-adwokacki, osoba dokonująca tej czynności procesowej powinna posiadać umocowanie ją obejmujące. Naczelny Sąd Administracyjny podziela to stanowisko, tym samym nie zgadza się z poglądem wyrażonym w sprawie I OZ 1191/05. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił oddalić zażalenie. ----------------------- 1