II SA/Bd 1085/23
WyrokWSA w Bydgoszczy2024-03-06
Skład orzekający: Joanna Janiszewska-Ziołek, Katarzyna Korycka, Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w obecnym stanie prawnym, po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, możliwe jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz osoby sprawującej opiekę nad pełnoletnią osobą niepełnosprawną, jeśli wniosek został złożony przed 1 stycznia 2024 r.?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo naruszeń proceduralnych popełnionych przez organy administracji, zmiana stanu prawnego od 1 stycznia 2024 r. wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz osoby sprawującej opiekę nad pełnoletnim mężem. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jedynie w związku z opieką nad osobą poniżej 18. roku życia. Przepis intertemporalny (art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym) nie pozwala na zastosowanie przepisów dotychczasowych, gdyż prawo do świadczenia nie powstało do 31 grudnia 2023 r.Stan faktyczny
Skarżąca M. F. domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym mężem, jednak organ odmówił jej przyznania z uwagi na posiadanie przez nią prawa do emerytury. Po uchyleniu przez WSA wcześniejszych decyzji, organ ponownie odmówił przyznania świadczenia, powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że skarżąca nie zawiesiła emerytury. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów KPA i brak należytego poinformowania o możliwości zawieszenia emerytury.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Wyrokiem z dnia [...] września 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 712/22 WSA w Bydgoszczy uchylił uprzednio wydaną w sprawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w T. z dnia [...] maja 2022 r. nr [...], którą to organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Wójta [...] B. z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] o odmowie przyznania skarżącej M. F. wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem M. F. z uwagi na posiadanie przez wnioskodawczynię prawa do emerytury.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w następstwie ww. wyroku oraz decyzji SKO uchylających wydane w sprawie przez Wójta [...] B. decyzje odmawiające przyznania przedmiotowego świadczenia pielęgnacyjnego tj. ww. decyzję z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] i decyzję z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...], Wójt [...] B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] ponownie odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na wystąpienie przesłanki negatywnej wymienionej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 615 ze zm., prawidłowo: t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm., dalej powoływanej jako "uśr") tj. posiadanie przez skarżącą prawa do emerytury. Organ I instancji podkreślił, że ustawodawca nie przewidział możliwości wyboru przez stronę świadczenia pielęgnacyjnego i zrezygnowania z posiadanego prawa do emerytury.
W następstwie rozpatrzenia odwołania skarżącej od powyższej decyzji, w którym skarżąca zakwestionowała zasadność odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia w oparciu o wskazaną przez organ I instancji podstawę oraz zarzuciła brak poinformowania jej o konieczności zawieszenia pobieranej emerytury jako jedynej negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, SKO decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO stwierdziło, że organ I instancji w dniu [...] czerwca 2023 r. przeprowadził (w ramach zleconego przez SKO uzupełniającego postępowania wyjaśniającego) wywiad środowiskowy podczas którego pouczył M. F. o możliwości zawieszenia emerytury i odebrał od niej oświadczenie, z treści którego jednoznacznie wynika, że skarżąca nie zawiesiła emerytury i deklaruje jedynie, że dokona zawieszenia emerytury wówczas, gdy zostanie jej przyznane świadczenie pielęgnacyjne. W związku z tą deklaracją, jak stwierdziło SKO, skarżąca posiada prawo do emerytury, a zatem w sprawie występuje przesłanka negatywna z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a uśr, która uniemożliwia uwzględnienie wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy przez błędną wykładnię, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77, art. 79a ustawy Kodeks postępowania administracyjnego ("kpa") w związku z niepoinformowaniem przez organ skarżącej przed wydaniem decyzji o konieczności zawieszenia pobieranej przez nią emerytury jako jedynej negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że wyraża gotowość do zawieszenia pobieranej emerytury jako jedynej negatywnej przesłanki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, zaznaczając przy tym, że spełnia wszystkie przesłanki do przyznania jej wnioskowanego świadczenia, tj. jest osobą na której ciąży obowiązek alimentacyjny oraz nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Kontrola zaskarżonej decyzji wymaga uwzględnienia kryterium legalności jako wyznacznika sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o którym mowa w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa").
Dokonując zatem oceny zaskarżonej decyzji w oparciu o kryterium legalności należy wskazać na wynikającą z treści art. 153 ppsa moc wiążącą oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, jako że o sprawie wypowiedział się już WSA w Bydgoszczy w prawomocnym wyroku z dnia 28 września 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 712/22 uchylającym wydaną w sprawie decyzję SKO z dnia [...] maja 2022 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta [...] B. z dnia [...] kwietnia 2022 r. o odmowie przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.
W tym kontekście wskazać należy, że w przedmiotowym wyroku z dnia z dnia 28 września 2022 r. WSA w Bydgoszczy stwierdził, w ramach wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a uśr, że posiadanie prawa do emerytury nie stanowi bezwarunkowej przesłanki do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Akcentując istotną zmianę relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do tego świadczenia, Sąd podkreślił, że w obecnych realiach pozbawienie świadczenia pielęgnacyjnego opiekuna otrzymującemu świadczenie niższe nie znajduje uzasadnienia w dyrektywach wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej i narusza konstytucyjną zasadę równości. Sąd wskazał, że osoba pobierająca emeryturę może zrealizować uprawnienie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego poprzez dokonanie wyboru, któregoś z konkurencyjnych świadczeń. Sąd nie podzielił zatem stanowiska SKO, jakoby wnioskodawca nie miał możliwości wyboru pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym a pobieraną emeryturą, podkreślając że prawidłowa, prokonstytucyjna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a uśr, dokonywana w kontekście art. 17 ust. 1 i art. 27 ust. 5 uśr oraz art. 134 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1251 ze zm.) prowadzi do wniosku odmiennego. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji skarżącej co do zasady jest zatem możliwe, jeżeli dokona ona wyboru jednego konkurencyjnego świadczenia kosztem drugiego, co może zrealizować poprzez złożenie do organu emerytalnego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ww. ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o emeryturach i rentach z FUS skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Emerytura jest prawem niezbywalnym, ale zawieszenie tego prawa i wstrzymanie jej wypłaty skutkuje, jak stwierdził Sąd, odpadnięciem negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a uśr, tj. posiadania prawa do emerytury, które w tym wypadku wiązane być musi nie tylko z samym prawem, ale i z realizacją tego prawa w postaci wypłaty emerytury. Jednocześnie WSA w Bydgoszczy, wskazując na zasady ogólne postępowania administracyjnego wynikające z treści art. 9 i art. 79a kpa, pokreślił że na organie administracji publicznej ciąży obowiązek poinformowania strony o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty oraz obowiązek wezwania do złożenia wymaganych dokumentów, wynikający z odpowiedniego stosowania art. 24a ust. 1-3 uśr. Dlatego też WSA w Bydgoszczy zarzucił SKO, że zaniechało poinformowania skarżącej, że ma ona możliwość wyboru świadczenia, i w konsekwencji, że w sprawie nie poinformowano jej o prawie do zawieszenia emerytury, wstrzymania jej wypłaty i przedłożenia decyzji w tym zakresie, oraz że nie wezwano jej do złożenia brakujących dokumentów, co umożliwiłoby wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazał jednak przy tym, że dla opiekunów pobierających emerytury złożenie wniosku o ich zawieszenie i wstrzymanie wypłaty wiązać się może z obawą pozostania przez pewien okres bez środków do życia, bądź z obawą, czy świadczenie w ogóle zostanie przyznane, dlatego też zaznaczył, że na organach przed wezwaniem do złożenia wymaganej decyzji o wstrzymaniu wypłaty ciąży obowiązek ustalenia, czy w realiach danej sprawy wezwanie jest celowe. WSA w Bydgoszczy podkreślił więc, że organ musi w pierwszej kolejności ustalić, że wnioskodawca, poza tylko wykazaniem okoliczności związanej z prawem do emerytury, spełnia wszystkie przesłanki do przyznania mu świadczenia z art. 17 uśr, i że w przypadku uznania, że przesłanek tych nie spełnia z innych przyczyn niż wskazane w art. 17 ust. 5 uśr (przede wszystkim tych dotyczących zakresu sprawowanej opieki i ewentualnego braku możliwości podjęcia zatrudnienia) wezwanie nie powinno być do strony kierowane. Dlatego też, faktyczne sprawowanie opieki oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki a niepodejmowaniem zatrudnienia są zasadniczymi okolicznościami, którą należy ustalić w sprawie. Po ewentualnie pozytywnym zweryfikowaniu powyższych kwestii i wobec bezspornej okoliczności uprawnienia skarżącej do emerytury, jak wskazał Sąd, organ winien wezwać skarżącą do złożenia stosownych dokumentów (decyzja ZUS) umożliwiających wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości, wraz z odpowiednim pouczeniem.
W realiach niniejszej sprawy nie został zrealizowany w sposób prawidłowy ww. obowiązek informacyjny. W aktach sprawy wprawdzie znajduje się oświadczenie skarżącej złożone podczas przeprowadzonego w dniu [...] czerwca 2023 r. wywiadu środowiskowego (w ramach zleconego przez SKO uzupełniającego postępowania wyjaśniającego), że nie zgadza się ona na zawieszenie emerytury, że została pouczona o takiej możliwości i że zawiesi emeryturę dopiero jak zostanie jej przyznane świadczenie pielęgnacyjne, niemniej jednak na podstawie informacji zawartych w ww. wywiadzie środowiskowym, nie można uznać, że skarżącej została udzielona należyta i szczegółowa informację o wszelkich aspektach sprawy. Przede wszystkim z akt sprawy i treści zaskarżonej decyzji nie wynika, że organ stwierdził, że skarżąca spełnia wszystkie przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, poza okolicznością posiadania prawa do emerytury. Skarżąca nie została również poinformowana o spełnieniu wszystkich pozostałych przesłanek warunkujących prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wraz ze wskazaniem, że jedyną przeszkodą uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest tylko posiadanie prawa do emerytury, i związku z tym, jeżeli skarżąca doprowadzi do zawieszenia prawa do emerytury, zostanie jej przyznane świadczenie pielęgnacyjnej. Takiej informacji skarżąca nie uzyskała od organu. Zatem w takich okolicznościach nie można wykluczyć, że to obawa przed utratą dochodu z emerytury i pozostaniem bez środków do życia spowodowała, iż skarżąca oświadczyła, że nie zgadza się na zawieszenie emerytury i, że zawiesi emeryturę dopiero jak zostanie jej przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Skarżącej bowiem nie wyjaśniono, iż tylko i wyłącznie w przypadku zawieszenia prawa do emerytury i przedłożenia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty możliwe jest przyznanie wnioskowanego świadczenia, a nadto nie stwierdzono i nie wskazano skarżącej, że spełnia ona wszystkie przesłanki do uzyskania wnioskowanego świadczenia, a jedyną przeszkodą do jego przyznania pozostaje tylko posiadane prawo do emerytury, wobec czego, jeżeli zawiesi ona emeryturę zostanie jej przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Należy podkreślić, że w wyroku z dnia 28 września 2022 r., WSA w Bydgoszczy wyraźnie wskazując na obowiązek organu poinformowania strony o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty oraz na obowiązek wezwania do złożenia wymaganych dokumentów, jednoznacznie pokreślił, że dla opiekunów pobierających emerytury złożenie wniosku o ich zawieszenie i wstrzymanie wypłaty wiązać się może z obawą pozostania przez pewien okres bez środków do życia, bądź z obawą, czy świadczenie w ogóle zostanie przyznane, i że dlatego też na organach przed wezwaniem do złożenia decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury ciąży obowiązek ustalenia, czy w realiach danej sprawy wezwanie jest celowe, co wiąże się w pierwszej kolejności z koniecznością ustalenia, że wnioskodawca spełnia wszystkie pozostałe przesłanki do przyznania mu świadczenia z art. 17 uśr, w związku z czym w przypadku uznania, że przesłanek tych wnioskodawca nie spełnia z innych przyczyn niż wskazane w art. 17 ust. 5 uśr wezwanie nie powinno być do niego kierowane. Z powyższego wskazania WSA w Bydgoszczy wynika, zdaniem Sądu orzekającego w obecnym składzie, nie tylko wymóg wykonania obowiązku informacyjnego celem umożliwienia skarżącej dokonania wyboru świadczenia (tj. poinformowania jej o prawie do zawieszenia emerytury, wstrzymania jej wypłaty i przedłożenia decyzji w tym zakresie oraz wezwania do złożenia brakujących dokumentów), ale także wykonania go w sposób i w okolicznościach, w których złożenie przez opiekuna pobierającego emeryturę wniosku o jej zawieszenie i wstrzymanie wypłaty nie będzie wiązało się z obawą pozostania przez pewien okres bez środków do życia, bądź z obawą, czy świadczenie w ogóle zostanie przyznane. Oznacza to, że w sprawie należało po pierwsze ustalić czy skarżąca spełnia wszystkie przesłanki do przyznania jej świadczenia z art. 17 uśr, poza okolicznością posiadania prawa do emerytury, a po drugie należało wykonać ww. obowiązek informacyjny jedynie w sytuacji pozytywnego zweryfikowania wszystkich pozostałych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o której to pozytywnej weryfikacji należało skarżącą poinformować celem wyeliminowania obawy pozostania przez pewien okres bez środków do życia, czy też obawy czy świadczenie w ogóle zostanie przyznane. Zauważyć należy, że w toku przeprowadzonego w dniu [...] czerwca 2023 r. wywiadu środowiskowego pouczono skarżącą o możliwości zawieszenie emerytury, a jednocześnie we wnioskach pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad wskazane zostało, że w ocenie pracownika socjalnego nie widać potrzeby przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto w zaskarżonej decyzji, wbrew wskazaniom zawartym w wyroku z dnia 28 września 2022 r., nie ma ustaleń odnośnie kwestii spełnienia przez skarżącą wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, poza okolicznością posiadania prawa do emerytury. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że w sprawie nie zorganizowano toku postępowania w sposób wskazany w wyroku z dnia 28 września 2022 r., i że skarżąca nie została należycie i szczegółowo poinformowany o wszelkich aspektach sprawy. Dlatego też nie zasługuje na akceptację stanowisko SKO, że w sprawie należało odmówić przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia w związku z tym, iż oświadczyła ona, iż nie zawiesi posiadanego prawa do emerytury. W sprawie nie udzielano bowiem skarżącej należytej informacji we wskazanym wyżej zakresie. Stąd też należało uznać za zasadny zarzut skargi dotyczący niepoinformowania przez organ skarżącej przed wydaniem decyzji o konieczności zawieszenia pobieranej emerytury jako jedynej negatywnej przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Natomiast decyzja organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2023 r. obarczona jest dodatkowo wadą zignorowania wskazania zawartego w wyroku z dnia [...] września 2022 r., iż uprawnienie do emerytury nie jest bezwarunkową przesłanką do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, i że w związku z tym osoba uprawniona może dokonać wyboru pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym a pobieraną emeryturą. W tych okolicznościach nie może budzić wątpliwości, że w sprawie orzekające organy naruszyły art. 153 ppsa w zw. z art. 7, art. 9 i art. 79a kpa poprzez nieustalenie czy jedyną przeszkodą do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego jest posiadanie przez nią prawa do emerytury i niepoinformowanie należycie skarżącej o wszystkich aspektach sprawy związanych z możliwością wyeliminowania w sprawie negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a uśr. Natomiast organ I instancji dodatkowo na skutek naruszenia art. 153 ppsa w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a uśr wadliwie przyjął, że sama okoliczność posiadania prawa do emerytury wyklucza bezwarunkowo możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Zgodnie z przywołanym na wstępie art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W sprawie wskazana w art. 153 pps zmiana stanu prawnego nastąpiła i z uwagi na jej zakres determinowała ona rozstrzygnięcie Sądu w przedmiotowej sprawie.
Z dniem 1 stycznia 2024 r. nastąpiła bowiem istotna zmiana stanu prawnego w zakresie zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Na mocy art. 43 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429, dalej powoływanej jako "uśw") zmieniano treść m.in. art. 17 ust. 1 uśr, w ten sposób, że określono, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w związku z opieką sprawowaną nad osobą w wieku do ukończenia 18 roku życia. W obecnym stanie prawnym ustawodawca przewidział zatem, że o świadczenie pielęgnacyjne można ubiegać się w związku z opieką jedynie nad osobą niepełnosprawną, która nie ukończyła 18 roku życia. Tym samym wyraźnie zawężono krąg uprawnionych. Wcześniej wiek osoby wymagającej opieki nie warunkował uprawnienia do świadczenia.
W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym mężem, który urodził się [...] grudnia 1952 r. Nie ulega wątpliwości zatem, że z racji na wiek osoby wymagającej opieki, świadczenie to w obecnym stanie prawnym nie mogłoby być przyznane wnioskodawczyni.
Ponieważ jednak wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wpłynął do organu I instancji w poprzednim stanie prawnym koniecznym jest wyjaśnienie relacji pomiędzy tą okolicznością a wprowadzonym nowym brzmieniem art. 17 ust. 1 uśr. W tym celu sięgnąć należy do przepisów intertemporalnych, tj. w szczególności do art. 63 ust. 1 uśw. Przepis ten stanowi, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Z regulacji tej wynika, że przepisy dotychczasowe należy stosować jedynie do spraw, w których do dnia 31 grudnia 2023 r. powstało prawo do świadczenia.
W niniejszej sprawie do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało, gdyż ani do tej daty organ w drodze decyzji nie przyznał skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jako że w sprawie wydawane były jedynie negatywne rozstrzygnięcia, tj. odmawiające przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1469/23 - dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query), ani też na dzień 31 grudnia 2023 r. - biorąc pod uwagę jednoznaczne oświadczenie złożone w skardze odnośnie jedynie gotowości do zawieszenia pobieranej emerytury i to jako jedynej negatywnej przesłanki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego - nie mogły zostać spełnione warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż nawet w przypadku ponownego procedowania wniosku i ustalenia przez organy, że skarżąca spełnia wszystkie przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z wyłączaniem posiadanego prawa do emerytury i przedłożenia organowi przez skarżącą decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytur, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego mogłoby być ustalone począwszy od miesiąca w którym strona przedstawi organowi taką decyzję (zob. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2813/20 – dostępny jw.), co w sposób oczywisty musiałoby nastąpić po 31 grudnia 2023 r. (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 913/23).
W tych okolicznościach stwierdzić należy, że do przedmiotowej sprawy nie mogłyby znaleźć zastosowania dotychczasowe przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. w brzmieniu sprzed nowelizacji, lecz uregulowania obowiązujące od dnia 1 stycznia 2024 r. W ich świetle, okoliczność, że osoba niepełnosprawna wymagająca opieki jest osobą pełnoletnią, stanowi przesłankę negatywną dla pozyskania świadczenia pielęgnacyjnego.
Wobec powyższego Sąd zobligowany był do uwzględnienia wskazanej zmiany stanu prawego w zakresie zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, która nastąpiła od dnia 1 stycznia 2024 r. oraz w konsekwencji poczynionych uwag do wzięcia pod uwagę braku możliwości zastosowania w sprawie art. 63 ust. 1 uśw. W tym stanie rzeczy wykazane przez Sąd naruszenie przepisów prawa przez organy nie mogło mieć wpływu na ostateczny wynik sprawy, gdyż skarżącej wobec zmiany stanu prawnego nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.
Dlatego też Sąd, działając na podstawie art. 151 ppsa, orzekł o oddalaniu wniesionej w sprawie skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło