II SA/Rz 851/23
WyrokWSA w Rzeszowie2023-10-24
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Paweł Zaborniak, Karina Gniewek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę pozostałości po budynku inwentarsko-składowym na podstawie art. 67 Prawa budowlanego, jeśli jeden ze współwłaścicieli wyraża chęć jego remontu, a inny chce rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów nadzoru budowlanego. Stwierdzono, że pozostałości po budynku inwentarsko-składowym, pozbawione dachu i ze zniszczonymi ścianami, nie nadają się do remontu, odbudowy lub wykończenia, co uzasadnia zastosowanie art. 67 Prawa budowlanego i nakazanie rozbiórki. Wola jednego ze współwłaścicieli remontu nie może zmienić rozstrzygnięcia, gdy technicznie jest to niemożliwe, a spory między współwłaścicielami nie blokują działań organów nadzoru budowlanego w celu usunięcia zagrożeń.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej współwłaścicielom rozbiórkę pozostałości po budynku inwentarsko-składowym. Organ I instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, którą organ II instancji uchylił i wydał własną decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżąca, jedna ze współwłaścicielek, wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów i błędne ustalenia faktyczne, twierdząc, że chce remontować budynek. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2023 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 17 marca 2023 r. nr OA.7721.18.2.2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki - skargę oddala -
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: "PWINB", "Organ II instancji", "Organ odwoławczy") z 17 marca 2023 r, nr OA.7721.18.2.2023 uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB", "Organ I instancji") z 5 grudnia 2022 r. nr PINB.5162.5.1.2022 i jednocześnie nakazująca J. I., Z. Z. i Z. Z1. rozbiórkę pozostałości po budynku inwentarsko-składowym.
W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.; dalej: "P.b.").
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] prowadził postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku inwentarsko- składowego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości B. W wyniku dokonanych czynności kontrolnych oraz rozprawy administracyjnej ustalono, że działka nr [...] położona w B. jest nieogrodzona, a na jej terenie, oprócz budynku mieszkalnego, znajdują się pozostałości po budynku inwentarsko-składowym. Dokonane pomiary istniejących elementów budynku (murowanych ścian oraz słupów) wskazują, że wymiary zewnętrzne obiektu wynosiły około 13 m x 5 m. Na wykonanej dokumentacji fotograficznej widoczny jest całkowity brak dachu na obiekcie, a także brak drewnianych elementów ścian wykonanych w części składowej. Stwierdzono ponadto, że do budynku nie doprowadzono żadnych przyłączy.
Z wyjaśnień obecnych współwłaścicieli nieruchomości wynika, że na mocy wyroku sądowego z 2005 r. współwłaścicielami działki nr [...] w B. zostali: J. Z., Z. Z., Z. Z1. i K. G., która przekazała swoja część Z. Z. W 2020 r. J. Z. zmarł i jego udział we współwłasności nieruchomości objął J. I.
Na podstawie zeznań poszczególnych współwłaścicieli ustalono, że zarówno J. I. jak i Z. Z. nie chcą remontować budynku. Z kolei Z. Z1. stwierdziła, że chciałaby przywrócić budynek inwentarsko-składowy do takiego stanu jaki był poprzednio i nie wyraża zgody na dokonanie jego rozbiórki. Z. Z1. wyjaśniła, że nie pamięta od kiedy stan techniczny przedmiotowego budynku uległ pogorszeniu. Natomiast J. I. wskazał, że w momencie, w którym został współwłaścicielem działki nr [...] budynek ten wyglądał tak, jak w chwili obecnej. Dodatkowo wyjaśnił, że nie zamierza remontować budynku i chce go rozebrać. Z kolei Z. Z. wyjaśnił, że stan techniczny budynku zaczął się pogarszać około 10 lat temu. Dodał również, że nie remontował wcześniej budynku i w dalszym ciągu nie zamierza go remontować.
W trakcie postępowania administracyjnego PINB w [...] ustalił także, że w sądzie cywilnym toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości, które do dnia dzisiejszego nie zostało zakończone. W chwili obecnej udział we współwłasności wynosi: J. I. posiada 7/10, Z. Z. 2/10 i Z. Z1. 1/10.
Po tak przeprowadzonym postępowaniu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z 5 grudnia 2022 r. nr PINB.5162.5.1.2022 nakazał współwłaścicielom działki nr [...] położonej w miejscowości B. – J. I., Z. Z. i Z. Z1. dokonać rozbiórki budynku inwentarsko-składowego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości B. Wskazał, że roboty rozbiórkowe należy rozpocząć po dniu 31 stycznia 2023 r. a przewidywany termin zakończenia robót rozbiórkowych i uporządkowania ustalił na dzień 31 grudnia 2023 r. Jednocześnie zobowiązał właścicieli nieruchomości do prowadzenia robót rozbiórkowych pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności i będącej członkiem właściwej izby samorządu zawodowego.
Od powyższej decyzji Z. Z1. (dalej: "Skarżąca") złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz błędne ustalenia faktyczne, które miały wpływ na wydanie decyzji.
Skarżąca wyjaśniła, że budynek inwentarsko-składowy został wybudowany w tym samym okresie co budynek mieszkalny, tj. ok. II Wojny Światowej. Początkowo pokryty był eternitem, natomiast w latach 70-tych został zmieniony na dachówkę, a przybudówka od strony zachodniej na papę. W ocenie Skarżącej dach budynku nie mógł się w tak krótkim czasie zniszczyć. Ściany budynku od strony południowej i częściowo wschodniej są z pustaków żwirowych, natomiast ściana od strony zachodniej tej części budynku jest z desek. W części okalającej oborę ściany zbudowane są z cegły i są otynkowane. W dwóch pomieszczeniach była instalacja elektryczna, jak również lampa oświetlająca podwórze. Instalacja nie mogła zniknąć samoistnie, jak też dach budynku w tak krótkim czasie.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, Organ odwoławczy opisaną na wstępie decyzją z 17 marca 2023 r. nr OA.7721.18.2.2023 uchylił zaskarżoną decyzję i jednocześnie nakazał współwłaścicielom działki nr [...] położonej w miejscowości B. – J. I., Z. Z. i Z. Z1. dokonać rozbiórki pozostałości po budynku inwentarsko-składowym zlokalizowanych na działce nr [...] położonej w miejscowości B., określając termin rozpoczęcia rozbiórki pozostałości budynku na dzień 1 czerwca 2023 r. a jej zakończenia do dnia 31 grudnia 2023 r.
W uzasadnieniu decyzji Organ odwoławczy stwierdził, że Organ I instancji słusznie uznał, że w obecnej chwili na działce nr [...] w B. znajdują się pozostałości po budynku inwentarsko-składowym. W wyniku przeprowadzonych oględzin oraz rozprawy administracyjnej PINB ustalił, że obiekt pozbawiony jest całkowicie dachu, istnieją wyłącznie murowane elementy ścian, które uległy częściowemu zniszczeniu. Natomiast głównymi przyczynami powstałych uszkodzeń i zniszczeń obiektu były upływ czasu, brak bieżącej konserwacji i remontów oraz wpływ czynników atmosferycznych.
W ocenie Organu II instancji, PINB w [...] prawidłowo zastosował tryb postępowania określony w art. 67 ust. 1 P.b., który obliguje organ do wydania decyzji nakazującej właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę obiektu i uporządkowanie terenu, wraz z określeniem terminów przystąpienia do tych robót i ich zakończenia, w przypadku stwierdzenia, że nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu odbudowy lub kończenia.
W niniejszej sprawie współwłaścicielami ww. działki, na której znajduje się przedmiot postępowania są: J. I., Z. Z. oraz Z. Z1. J. I. oraz Z. Z. nie chcą remontować budynku, natomiast Z. Z1. wykazuje chęć przywrócenia budynku inwentarsko-składowego do takiego stanu jaki był poprzednio i nie wyraża zgody na dokonanie jego rozbiórki. Zdaniem PWINB o zamiarze przywrócenia stanu poprzedniego nie mogą świadczyć jedynie gołosłowne stwierdzenia jednego z współwłaścicieli, ale zamiar ten powinien zostać w wystarczający sposób uzewnętrzniony.
Zdaniem Organu odwoławczego w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania są pozostałości po budynku inwentarsko-składowym, których nie można nazwać budynkiem, gdyż nie posiadają dachu, a ściany są wybrakowane i zniszczone. Zatem zakres robót budowlanych, które przywróciłyby pozostałości tego budynku do użytkowania, przekracza kompetencje orzecznicze organu. Do wykonania robót budowlanych przy istniejących pozostałościach budynku inwentarsko-składowym, których skutkiem byłoby przywrócenie temu obiektowi pełnej sprawności technicznej i możliwości użytkowania, niezbędne byłoby uzyskanie tzw. zgody budowlanej. Działania mające na celu uzyskanie takiej zgody i zainicjowanie stosownej procedury przed organem administracji architektoniczno-budowlanej, leżą po stronie właściciela obiektu budowlanego. Przez czas istnienia obiektu jak również obecnie, kiedy istnieją pozostałości po budynku, żaden z współwłaścicieli, w tym Z. Z1. nie wykazał inicjatywy i nie występował do organów administracji architektoniczno-budowlanej o uzyskanie zgód na żadne roboty budowlane, nie wykonano też remontów ani bieżących konserwacji, doprowadzając obiekt do stanu katastrofalnego, a w konsekwencji do utraty funkcji budynku.
Organ II instancji końcowo wyjaśnił, że należało zreformować zaskarżoną decyzję w zakresie wyznaczenia nowego terminu rozpoczęcia robót rozbiórkowych, celem zachowania odpowiedniego terminu rozpoczęcia nakazanych robót.
Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę, zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie art. 67 P.b., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Skarżąca podniosła, że ustalenia Organu nie są prawdziwe. Wskazała, że jako współwłaściciel działki deklarowała chęć przywrócenia budynku do stanu poprzedniego, jednak Organ w żaden sposób nie zweryfikował jej twierdzeń, bezpodstawnie uznając, że jest to tylko zamiar, który nie został w żaden sposób uzewnętrzniony.
W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Po zbadaniu sprawy w opisanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd w całości podziela stanowisko Organów.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja nakazująca współwłaścicielom działki nr [...] położonej w miejscowości B.: J. I., Z. Z. oraz Z. Z1. dokonanie rozbiórki pozostałości po budynku inwentarsko - składowym zlokalizowanym na działce nr [...] położonej w miejscowości B.
Obowiązkiem właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego jest utrzymywanie i użytkowanie obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; zapewnienie przy dochowaniu należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska ( art. 61 P.b.).
Temu obowiązkowi towarzyszy obowiązek organu nadzoru budowlanego dbałości o przestrzegania przepisów Prawa budowalnego, jak też wywiązywania się przez właściciela z obowiązków o których mowa wyżej.
Zgodnie z powołanym w podstawie prawnej decyzji art. 81 P.b.:
1. Do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno- budowlanej i nadzoru budowlanego należy:
nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności:
zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska,
warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych,
zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej,
właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie,
stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych wyrobów zgodnie z art. 10.
Przy okazji powołania powyższego przepisu wskazać należy, że organy nadzoru wyposażone są w instrumenty władczego oddziaływania na podmioty kontrolowane i są uprawnione do wszczęcia postępowania w takich sprawach z urzędu, nawet na wniosek strony. W sprawie wszczętej z urzędu, wywołanej deliktem z zakresu materialnego prawa administracyjnego, dotyczącej nałożenia na podmiot obowiązku, przedmiot sprawy nie jest ustalany ostatecznie w chwili wszczęcia postępowania. Zakres rozstrzygnięcia zależy od poczynionych w trakcie postępowania ustaleń odnoszących się do popełnionego przez podmiot naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2018 r. sygn. akt I! OSK 1098/17 wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zatem nie każde postępowanie kontrolne, prowadzone przez organ nadzoru budowlanego, jest równoznaczne z wszczęciem postępowania administracyjnego.
Dopiero stwierdzenie nieprawidłowości powoduje, że organ nadzoru budowlanego uruchamia stosowne postępowanie celem ich usunięcia.
W niniejszej sprawie w dniu 25 października 2022 r. Organ nadzoru budowlanego przeprowadził czynności kontrolne, w wyniku których ustalone zostało, że na działce nr [...] położonej w miejscowości B. znajdują się pozostałości po budynku inwentarsko - składowym. Ustalone zostało, potwierdzone dołączonymi do akt zdjęciami, że jedynie w części zachowały się murowane ściany obiektu w postaci części inwentarskiej oraz murowane słupy części składowej, ściana od strony południowej oraz chlewik. Drewniane części ścian uległy zawaleniu. Stwierdzono również brak jakichkolwiek przyłączy. Oczywiste jest również to, że budynek nie jest użytkowany. Obecni podczas kontroli współwłaściciele budynku J. I. i Z. Z. oświadczyli, że nie zamierzają remontować budynku. J. I. oświadczył, że chciałby ten budynek rozebrać. Z kolei Skarżąca oświadczyła, że chciałaby przywrócić pierwotny stan obiektu celem wydzielenia jej udziału.
W wyniku tych czynności Organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku inwentarsko - składowego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości B. Do akt dołączono dokumentację zgromadzoną w trakcie przeprowadzonych czynności kontrolnych.
Przepisy prawa budowlanego w takich sytuacjach przewidują możliwość zastosowania art. 66 bądź 67 P.b.
Zgodnie z art. 66 P.b.
1. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
1a. W przypadku stwierdzenia nieuzasadnionych względami technicznymi lub użytkowymi ingerencji lub naruszenia wymagań dotyczących obiektu budowlanego, których charakter uniemożliwia lub znacznie utrudnia użytkowanie go do celów mieszkalnych, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie skutków ingerencji lub naruszeń lub przywrócenie stanu poprzedniego. Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.
2. W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.
Z kolei zgodnie z art. 67 P.b.:
1. Jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.
Różnica w zastosowaniu powołanych przepisów polega między innymi na tym, że pierwszy z nich ma zastosowanie do obiektów użytkowanych, drugi do obiektów nieużytkowanych, które w ogóle nie są wykorzystywane. Celem art. 66 P.b. jest to, aby jego stosowanie prowadziło do zapewnienia właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym dobrom chronionym, ale i w tym przypadku niedopuszczalne jest wydanie w oparciu o ten przepis nakazu budowy obiektu budowlanego, jak również decyzji nakazujących: wyłączenie obiektu z użytkowania, rozbiórkę obiektu lub jego części, jak też dokonanie czynności zmierzających do uzyskania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego (zob. wyroki NSA: z 13.01.2000 r., SA/Sz 1653/98, z 6.02.2001 r., II SA/Łd 412/99, wyrok WSA w Gliwicach z 16.02.2006 r., II SA/G1184/05). W przypadku art. 67 P.b. jedynym rozwiązaniem dla usunięcia stanu zagrożenia jest rozbiórka.
Organ nadzoru budowlanego podejmuje czynności adekwatne do istniejącego stanu faktycznego nie oceniając przyczyn zaistniałego stanu rzeczy. Ma obowiązek w ramach swoich kompetencji rozstrzygnąć o nakazie usunięcia nieprawidłowości w trybie art. 66 Prawa budowlanego lub nakazie rozbiórki na podstawie art. 67 Prawa budowlanego, adekwatnie do okoliczności konkretnej sprawy.
W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wyczerpujący i może stanowić podstawę od zastosowania przepisów.
Sąd w pełni podziela stanowiska obu Organów, że będący przedmiotem postępowania budynek inwentarsko - składowy znajdujący się na działce nr [...] w B. nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Aby móc mówić o tego rodzaju czynnościach musielibyśmy mieć do czynienia z budynkiem, podczas gdy w niniejszej sprawie istnieją zgliszcza budynku, które w żaden sposób nie nadają się do przeprowadzenia procesów reanimacyjnych, w ramach procedury o jakiej mowa w art. 66 P.b., a co także istotne z punktu widzenia tego przepisu, budynek nie jest z oczywistych względów użytkowany.
Do stwierdzenia powyższych okoliczności nie są wymagane wiadomości specjalne. Stan techniczny pozostałości po budynku jest widoczny gołym okiem, a jego ocena dokonana przez Organ nadzoru budowalnego a więc Organ wyposażony w fachową wiedzę z zakresu prawa budowlanego jest adekwatna do okoliczności.
W świetle tak stwierdzonego stanu technicznego pozostałości po budynku inwentatrsko-składowym wola Skarżącej jego odbudowy nie może zmienić wydanego rozstrzygnięcia. Jak wykazało postępowanie dowodowe nie jest to bowiem technicznie możliwe. Nie ma bowiem czego remontować, ani odbudowywać by rozważać w ogóle tą kwestię. Przedstawione zdjęcia wskazują na daleko posunięty proces zniszczeń, który pogłębiał się na przestrzeni lat i brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że zostały podjęte działania mające na celu odwrócenie tego pogłębiającego się procesu degradacji budynku.
Prawidłowo twierdzi Organ, że w sprawie może dojść, jeśli taka będzie wola współwłaścicieli, do budowy nowego obiektu w miejsce pozostałości tego co kiedyś stanowiło budynek inwentarsko -składowy, ale do tego nie może prowadzić procedura ani z art. 66 P.b., a tym bardziej procedura z art. 67 P.b.
Podkreślić przy tym należy, że rozbiórce przedmiotowych pozostałości po budynku inwentarsko -składowym sprzeciwia się wyłącznie Skarżąca posiadająca 1/10 udziału we współwłasności.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje kwestia konfliktu współwłaścicielskiego, a także toczącego się przed sądem cywilnym postępowanie o zniesienie współwłasności.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie jest uzależnione od zakończenia postępowania cywilnego. Rozliczenia pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości nie należą do sfery spraw administracyjnych, jak też w tym przypadku nie mają wpływu na orzeczenie administracyjne. W szczególności trzeba zauważyć, że przepis art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego nie uzależnia wydania nakazu rozbiórki od zgody wszystkich współwłaścicieli. Rzeczą organu jest więc ocena jakie znaczenie ma brak porozumienia współwłaścicieli budynku w kontekście okoliczności objętych hipotezą art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego.
Jeszcze raz podkreślić należy, że przepisy rozdziału 6 Prawa budowlanego mają na celu zapewnienie należytego stanu technicznego obiektów budowlanych, a zatem w razie wystąpienia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, zwłaszcza mogącego zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi bądź bezpieczeństwu mienia lub środowiska, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zastosować środki w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości bez względu na to, jakie stanowisko zajmują poszczególni współwłaściciele danego obiektu budowlanego. W przeciwnym razie spory cywilne współwłaścicieli hamowałyby działania organów nadzoru budowlanego, co byłoby sprzeczne z przepisami określającymi ich kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach określonych ustawą (art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2 Prawa budowlanego). Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2023 r. II OSK 1286/20.
Ewentualny sprzeciw któregokolwiek ze współwłaścicieli w realizacji nałożonego obowiązku rozbiórki będzie mógł być egzekwowany środkami przymusu.
Wskazać również należy, że istniejący konflikt nie uniemożliwiał podjęcia działań mających na celu zachowanie obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 209 k.c.: każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa. Takie czynności nie zostały podjęte. Z informacji uzyskanych podczas rozprawy sądowej wiadomo, że Skarżącą buduje się niedaleko od miejsca, w którym znajdują się pozostałości po budynku. Nie może w związku z powyższym powoływać się na to, że nie miała wiedzy na temat postępującej degradacji budynku. Odpowiadając również na zarzuty Skarżącej stwierdzić należy, że na zapadłe rozstrzygnięcie nie może mieć wpływu ustalenie co było przyczyną jego zniszczenia, tj., czy było wyłącznie efektem upływu czasu i braku jakichkolwiek działań, czy też wpływ na to miały czynniki zewnętrzne.
Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło