III SA/Gl 264/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska, Protokolant Referent-stażysta Magdalena Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 21 lutego 2023 r. nr 154/K/23 w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę. Raportem z dnia 17 stycznia 2023 roku sierż. szt. M. S. (dalej: skarżący) zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w P. (dalej organ I instancji) z prośbą o zwolnienie ze służby w Policji z dniem 20 lutego 2023 r. Komendant Miejski Policji działając na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. 2021 r. poz. 1882 ze zm., dalej: ustawa o Policji), w dniu 27 stycznia 2023 r. wydał rozkaz personalny nr [...] o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem 28 lutego 2023 r. W uzasadnieniu ww. rozkazu organ I instancji m.in. wskazał, że przełożony w sprawach osobowych ma możliwość, kierując się przede wszystkim dobrem służby, określenia daty w jakiej nastąpi zwolnienie policjanta i musi zamykać się ona w okresie 3 miesięcy od złożenia wniosku. Wskazał, że skarżący przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim od dnia 29 lipca 2022 r., i ma zwolnienie lekarskie do dnia 8 lutego 2023 r. W celu umożliwienia policjantowi rozliczenia się z posiadanego sprzętu, broni i wyposażenia, a nadto z uwagi na fakt, że zostało wypłacone funkcjonariuszowi uposażenie za cały miesiąc luty, jako datę zwolnienia, organ ustalił dzień 28 lutego 2023 roku. W dniu 14 lutego 2023 r. skarżący wniósł odwołanie od ww. rozkazu personalnego nr [...] o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem 28 lutego 2023 r. z uwagi na fakt, że jest już po leczeniu szpitalnym i załatwił już sprawy ze swoim odejściem ze służby. Nadto chce przystąpić do Partii politycznej, dlatego też wnosi o zwolnienie go ze służby w Policji z dniem 28 lutego 2023 r. W uzasadnieniu odwołania wskazał też, że rozliczył się już z wyposażenia. Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach (dalej organ II instancji, organ odwoławczy) decyzją (rozkazem personalnym) z dnia 21 lutego 2023 r. Nr [....] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2022 roku, poz. 2000 ze zm. dalej: kpa), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy ww. rozkaz personalny organu I instancji. Organ odwoławczy podał, że zwolnienie skarżącego ze służby w Policji nastąpiło na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Zatem w przypadku złożenia przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby, obowiązkiem organu jest wydanie wyłącznie decyzji w przedmiocie jego zwolnienia, nie później jednak niż w terminie do 3 miesięcy od daty złożenia wniosku. Wskazał, że, powołany przepis nie nakłada na organ obowiązku badania motywów wystąpienia policjanta z wnioskiem o zwolnienie, jak również nie nakłada na policjanta obowiązku wskazania powodów wystąpienia ze służby. Kwestia zatem, z jakich powodów funkcjonariusz składa raport o zwolnienie go ze służby nie ma żadnego znaczenia w postępowaniu wywołanym jego wnioskiem. Zdaniem organu z powołanej regulacji wynika wprost i w sposób niewymagający jakiejkolwiek interpretacji, że w przypadku złożenia przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby, obowiązkiem organu jest rozwiązanie stosunku służbowego z funkcjonariuszem, nie później niż w terminie do 3 miesięcy od daty złożenia wniosku. Powołany przepis ustawy o Policji stanowi wyłącznie o prawie policjanta do zgłoszenia pisemnego wystąpienia ze służby i skorelowanym z nim obowiązku przełożonego w sprawach osobowych rozwiązania stosunku służbowego, nie traktuje natomiast o możliwości wskazania przez policjanta terminu zwolnienia ze służby, ani tym bardziej o obowiązku przełożonego uwzględnienia tego terminu. Powyższe oznacza, że organowi administracji pozostawiono swobodę w zakresie określenia daty, w jakiej nastąpi zwolnienie policjanta, z tym jedynie zastrzeżeniem, że dzień zwolnienia ze służby nie może nastąpić po upływie 3 miesięcy od daty złożenia wniosku. W sytuacji zatem, w której policjant składa raport o zwolnienie ze służby w Policji z podaniem konkretnej daty zwolnienia, to data ta nie jest wiążąca dla organu, który ma swobodę w jej określeniu pod warunkiem, że zawiera się ona w granicach 3 miesięcy od daty złożenia wniosku. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący nie pełnił służby nieprzerwanie od dnia 29 lipca 2022 r., jednak przeprowadzona przez organ II instancji analiza absencji chorobowej funkcjonariusza wskazała, że w praktyce nie pełnił on służby już od dnia 4 sierpnia 2021 r., z wyjątkiem 4 dni od 25 do 28 lipca 2022 r., kiedy wrócił do służby tuż przed upływem 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby. Skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim 186 dni w roku 2021, 361 dni w roku 2022 oraz przez 59 dni, a zatem cały okres do wyznaczonej na dzień 28 lutego daty zwolnienia, w roku 2023. W sumie daje to 606 dni w ciągu 2 lat. Postępowanie policjanta od roku 2021 wyraźnie wskazywało na to, że zamierzał on uzyskać minimalny staż służby uprawniający do świadczenia emerytalnego nie pełniąc faktycznie służby. Wskazał, że skarżący został przyjęty do służby w dniu 18 stycznia 2008 r., a zatem dopiero w dniu 17 stycznia 2023 r. uzyskał 15-letni staż służby uprawniający go do uzyskania emerytury policyjnej. Skarżący powrócił do służby w dniu 25 lipca 2022 r. po trwającej od dnia 4 sierpnia 2021 r. absencji i - po pełnieniu służby przez zaledwie 4 dni - od dnia 29 lipca 2022 r. rozpoczął kolejne zwolnienie lekarskie. Ostatnie przedłożone przez policjanta zwolnienie lekarskie obejmuje okres od 8 lutego do 9 marca 2023 r. Zdaniem organu odwoławczego, że postępowanie skarżącego miało na celu unikanie pełnienia służby i jednocześnie obejście zapisu art; 41 ust. 2 pkt 7, ustawy o Policji, umożliwiającego zwolnienie go ze służby po upływie 12 miesięcy zaprzestania jej pełnienia z powodu choroby. W ocenie organu odwoławczego długotrwała nieobecność policjanta w służbie - w kontekście nałożonych na Policję ustawowych zadań - dezorganizuje pracę komórki, w której pełnił on służbę, natomiast powierzone mu do realizacji zadania muszą być wykonywane przez innych funkcjonariuszy w czasie przeznaczonym na realizację ich własnych obowiązków, a niejednokrotnie także w czasie wolnym od służby. Wpływa to negatywnie na jakość i terminowość realizowanych przez zespół czynności. Taki stan rzeczy wymusza również określone działania od przełożonych, którzy zmuszeni są do dokonywania między innymi stałych zmian grafików służby pełnionej przez podwładnych oraz innych czynności kadrowo - organizacyjnych. Specyfika zadań realizowanych przez Policję, do których należy m. in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym czy wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców wymaga od każdego funkcjonariusza przede wszystkim wzmożonej dyspozycyjności. W interesie służby - rozumianym jako pełna i kompetentna obsada komórek organizacyjnych - leży skuteczna i bezbłędna służba wszystkich policjantów. W związku z powyższym skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję z dnia 21 lutego 2023 r. Nr [....] (rozkaz personalny) Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, domagając się jej uchylenia. Z treści skargi można wywnioskować, że zarzucił naruszenie: ̶ art. 30 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie skarżącego przez przełożonych; ̶ zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta", poprzez naruszenie dóbr osobistych skarżącego. W uzasadnieniu skargi m.in. wskazał, że nabył on już prawa emerytalne, a stan jego zdrowia psychicznego oraz takie okoliczności jak nieodpowiednie zachowanie współpracowników do jego osoby na które przełożeni nie reagowali. Nie pozwalają mu powrócić do KMP w P.. i innych jednostek organizacyjnych Policji. Powodem, dla którego skarżący domaga się zwolnienia ze służby w Policji z dniem 28 lutego 2023 r., jest fakt, iż zwolnienie skarżącego ze służby w Policji z dniem 28 lutego 2023 r., spowoduje, że nie nabędzie prawa do waloryzacji emerytury. Zdaniem skarżącego negatywny stosunek przełożonych do jego osoby jest związany ze zdarzeniem z 4 sierpnia 2021 r., które polegało na przewróceniu jego szafy z umundurowaniem i innymi rzeczami potrzebnymi do pełnienia służby, co wywołało u skarżącego atak chorobowy, w wyniku którego znalazł się na oddziale psychiatrycznym Szpitala Specjalistycznego nr [...] w B. Powyższe zdarzenie wywołało jego długotrwałe leczenie. Skarżący wskazał, że po powrocie do służby w dniu 25 lipca 2022 r. wspomniana szafa był dalej odwrócona, a w środku znajdowała się atrapa trupiej główki i karabinu maszynowego, co uświadomiło skarżącego, że nie życzą sobie współpracownicy aby on przystąpił do służby. Skarżący podniósł także, że dyskryminujące odnoszenie do jego osoby odbiło się na jego zdrowiu psychicznym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: ppsa), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialną zakwestionowanego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 41 ust. 3 ustawy o Policji., zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w przypadku złożenia przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia policjanta, nie później niż w terminie do 3 miesięcy od daty złożenia wniosku. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie tego przepisu, organ nie ma zatem możliwości wydania innego rozstrzygnięcia. Rozwiązanie takie ma na celu ochronę niekwestionowanego prawa policjanta do wystąpienia ze służby bez konieczności wyjaśniania z jakiego powodu to następuje. Uznanie organu ogranicza się przy tym jedynie do kwestii wskazania konkretnej daty zwolnienia, która jednakże zawsze winna przypadać w trzymiesięcznym okresie od moment złożenia rezygnacji (por. wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 1866/01 oraz z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2759/15 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl. W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości, że skarżący w dniu 17 stycznia 2023 r. złożył oświadczenie o wystąpieniu ze służby z dniem 20 lutego 2023 r., i w związku z czym organ miał obowiązek zwolnić go z tej służby. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że decyzja organu podjęta została w zgodzie z obowiązującymi przepisami. Data zwolnienia ze służby została bowiem określona na dzień 28 lutego 2023 r, czyli mieściła się w ustawowym terminie 3 miesięcy od daty pisemnego zgłoszenia przez policjanta wystąpienia ze służby. W zakresie określenia terminu zwolnienia decyzja organu ma charakter uznaniowy. Uznaniowość nie może jednak oznaczać dowolności, dlatego też organ I instancji był zobowiązany do uzasadnienia faktycznego decyzji i wskazania w nim motywów podjętego rozstrzygnięcia. Z powinności tej organ się wywiązał, wyjaśniając powody swojej decyzji. Organ wskazał, że skarżący z uwagi na przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie pełnił służby nieprzerwanie od 29 lipca 2022 r., na dzień wydania decyzji w przedmiocie rozwiązania stosunku służbowego do dnia 8 lutego 2023 r. Dalej Komendant Miejski Policji P. podał, że wyznaczając datę zwolnienia na dzień 28 lutego 2023 r. miał na celu umożliwienie policjantowi rozliczenia się ze sprzętu i wyposażenia, jak również uwzględnił fakt, iż funkcjonariusze Policji otrzymują uposażenie "z góry", a zatem, skoro skarżący otrzymał uposażenie za miesiąc luty, to zasadnym było zwolnienie go z końcem tego "opłaconego" już miesiąca. W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że działania skarżącego nie przesądzają o terminie zwolnienia ze służby wskazanym przez niego. Trzeba bowiem zauważyć, że pisemne zgłoszenie o wystąpieniu ze służby w Policji, o którym mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. – jak zasadnie przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 3014/15 oraz z dnia 23 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1214/14, a także uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. akt I OPS 4/11 podjęta w sprawie dotyczącej funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego) – jest oświadczeniem woli, do którego ma zastosowanie art. 61 KC W myśl zaś § 1 zd. 2 wskazanego przepisu, odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. W niniejszej sprawie skarżący nie podważa skuteczności złożenia oświadczenia woli o wystąpieniu ze służby w Policji, lecz podważa skuteczność przyjęcia terminu tegoż wystąpienia ze służby w Policji niezgodnego z jego żądaniem tj. nie 20 lutego 2023r., a 28 lutego 2023r., czyli w jego przekonaniu dowolnego terminu. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przez organ odwoławczy art. 30 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie skarżącego przez przełożonych, należy zauważyć, że ten zarzut nie znalazł odzwierciedlenia w aktach sprawy i skarżący nie wykazał naruszenia prawa przez organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Podobnie przedstawia się kwestia zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta", gdzie Sąd nie dopatrzył się naruszenie dóbr osobistych skarżącego, które miałoby wpływ na zaskarżoną decyzję. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z przesłanką wygaśnięcia stosunku służbowego policjanta, wynikającą z przysługującego mu uprawnienia do wystąpienia ze służby, które organ zobowiązany jest zrealizować w ściśle określonym terminie, o którym mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Należy przy tym zauważyć, na co trafnie zwrócił uwagę organ, że zgłoszenie wystąpienia ze służby nie ma wyłącznie charakteru procesowego, ale wywołuje również skutki materialne. Do nich zaś – zdaniem Sądu – zalicza się właśnie termin w jakim stosunek służbowy powinien zostać zakończony. Obowiązkiem organu wynikającym z art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, wiążącym się z materialnoprawną istotą stosunku służbowego policjanta, jest przyjęcie takiej daty zwolnienia go ze służby, która mieściłaby się w trzymiesięcznym okresie, przypadającym po zgłoszeniu wystąpienia ze służby. W powyższym świetle należało uznać za dopuszczalne i mieszczące się w graniach dozwolonego uznania administracyjnego, dokonanie przez organy przyjęcia, że stosunek służbowy skarżącego wygasa w dniu 28 lutego 2023 r. Materialny skutek wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza nie wynikał bowiem wyłącznie z wydanej w tym przedmiocie decyzji, ale wiązał się przede wszystkim z podjętą przez niego rezygnacją z dalszego pełnienia służby. To z kolei obligowało organ do wydania stosownego rozstrzygnięcia w terminie do 3 miesięcy od tego momentu, niezależnie od tego, czy skarżący zażąda przyjęcia przez organy innego terminu zwolnienia go ze służby. Reasumując, należało stwierdzić, że pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby, dokonane przez skarżącego w dniu 17 stycznia 2023 r. pociągało za sobą doniosłe skutki materialne i obligowało organ do zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji w terminie wynikającym z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Dlatego też – w ocenie Sądu – zaskarżona decyzja, wydana po wyczerpującym rozważeniu wszelkich istotnych okoliczności sprawy oraz podniesionych przez skarżącego zarzutów, jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Mając na uwadze powyższe Sąd, nie podzielając zarzutów skargi oraz nie stwierdzając naruszeń prawa materialnego i naruszeń przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151ppsa skargę oddalił.