I FZ 58/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. sp. z o.o. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Lu 747/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. w L. na decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia 30 października 2023 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2017 r. p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Lu 747/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił M. sp. z o.o. w L. (dalej: Spółka lub Skarżąca) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia 30 października 2023 r., wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2017 r. Wydając takie rozstrzygnięcie Sąd ocenił, że Spółka we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała w pełni swojej rzeczywistej kondycji finansowej. W konsekwencji Sąd nie miał podstaw do dokonania oceny czy ewentualna zapłata kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji jest w stanie zagrozić sytuacji finansowej Spółki. Gdyby jednak dać wiarę oświadczeniom zawartym we wniosku to - jak podał Sąd - deklarowane wyniki finansowe, wbrew stanowisku Spółki, pozwalałyby uznać, że sprostanie obowiązkom fiskalnym wynikającym z zaskarżonej decyzji pozostaje w zasięgu jej możliwości. Mając na uwadze tę zasadniczą ocenę Sąd - wskazując w podstawie rozstrzygnięcia przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: P.p.s.a.) - nie uwzględnił wniosku Skarżącej. 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła naruszenie art. 61 § 2 P.p.s.a. przez przyjęcie, że "wniosek nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie, gdyż przedstawione we wniosku dane finansowe nie zostały poparte stosownymi uwiarygadniającymi je dokumentami źródłowymi, a Skarżąca nie przedstawiła okoliczności faktycznych uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji oraz poprzez przeprowadzenie błędnej analizy stanu faktycznego opartej na danych, nie mających znaczenia w stanie faktycznym sprawy." W oparciu o wskazany zarzut Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 3.2. W odniesieniu do motywów wyrażonych w zażaleniu przypomnienia wymagało, że zasadą jest wykonalność decyzji. Dopiero na wniosek skarżącego, w przypadku wykazania przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu objętego skargą. W realiach niniejszej sprawy rolą Spółki było zatem przedstawienie Sądowi przejrzystej i pełnej informacji o jej aktualnej kondycji finansowej w zestawieniu z argumentacją wykazującą możliwość ziszczenia się jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Dane takie wraz ze stosownymi do nich motywami pozwoliłyby na dokonanie odpowiedniej oceny co do trafności zawartych we wniosku przypuszczeń Spółki o płynących dla niej zagrożeniach, w sytuacji wykonania zaskarżonej decyzji. Jak podnosi się w orzecznictwie: aby w danym przypadku udzielić podatnikowi ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania skarżonej decyzji, powinien on przekonać Sąd, że w odniesieniu do jego sytuacji istnieje prawdopodobieństwo ziszczenia się ww. ryzyka (zob. postanowienie NSA z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt I FZ 289/18). 3.3. Argumentacja Skarżącej, mająca stanowić uzasadnienie rzeczonego wniosku, nawiązała do jej wyników finansowych (obejmujących przychody, koszty i dochody) za lata 2018-2023 r., liczby zatrudnianych pracowników, liczby posiadanej floty transportowej, planowanego przedsięwzięcia w zakresie rozbudowy infrastruktury, wskazania na jej największych kontrahentów oraz wydatków dotyczących opłat za winiety i paliwo. Do wniosku załączono dokumenty w postaci wydruków z kont: - zapłaty w okresie 20.11-24.11 należności związanych z winietami brytyjskimi; - płatności 24.11.2023 r. tytułem za karty paliwowe; - płatności w okresie 13.11-22.11.2023 r. dot. przepraw promowych. Zobrazowane dane w zestawieniu z kwotą objętą potencjalną egzekucją, tj. 5.495.938 zł nie pozwalały jednak same w sobie uznać, aby kwota podlegająca egzekucji mogła realnie zachwiać płynnością finansową Spółki i jednocześnie skutkować utratą kontrahentów, a następnie doprowadzić do "likwidacji firmy". Skoro Spółka podnosiła, że w jej przypadku mogą powstać trudne do odwrócenia skutki, a osiągnięte przychody na dzień 31 października 2023 r. wyniosły 38.780.612,19, zaś za 2022 r. 54.949.169,73 zł, to dla oceny, czy rzeczywiście w okolicznościach tej sprawy są wysoce prawdopodobne sugerowane przez nią negatywne następstwa, konieczne było przede wszystkim wyjaśnienie dlaczego kwota objęta ewentualną egzekucją może zachwiać jej sytuacją finansową i z jakich względów byłby to stan, którego przy obrazowanych wynikach finansowych nie można uniknąć. O ile Skarżąca, co zostało wyżej przywołane, odwołała się do kilku okoliczności w obszarze prowadzonej działalności, na które często zwraca się uwagę w orzecznictwie sadowym jako niezbędne dla realnej oceny wniosku złożonego na zasadzie art. 61 § 3 P.p.s.a. przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, to w niniejszej sprawie okoliczności te były niewystarczające. Zważyć tu bowiem należało, że Skarżąca jest podmiotem prawa handlowego i oczekiwała na zastosowanie wobec niej odstępstwa od zasady wykonalności decyzji określającej zobowiązania podatkowe na ponad 5 mln zł. Dla rzeczywistej oceny przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. w kontekście prowadzonej aktywności gospodarczej w dużych rozmiarach należało więc przedstawić kondycję finansowo – materialną w sposób transparentny. Tego w sprawie zabrakło, nie wiadomo bowiem jaki Spółka posiada majątek ruchomy (Spółka we wniosku odwoływała się jedynie ogólnikowo do floty transportowej), jakie ma nieruchomości, o jakiej wartości, czy posiada kredyty. Wreszcie jakie są jej miesięczne obroty, posiadane zobowiązania i wierzytelności, jakimi wolnymi środkami dysponuje w okresie krótkoterminowym/długoterminowym, jakie posiada zdolności kredytowe - te elementy nie sposób uznać za nieistotne w odniesieniu do przewidywanego przez Spółkę ryzyka braku środków na bieżące opłaty za winiety czy paliwo. Brak takich informacji, wraz z dokumentacją źródłową, uprawniał do wniosku, że Spółka nie wykazała nakreślonych we wniosku zagrożeń związanych z prowadzoną egzekucją. Skarżąca w zażaleniu podnosi, że "nawet załączenie kopii deklaracji CIT-8 nie zostałoby ocenione w sposób obiektywny, gdyż wykazanie wartości dochodu do opodatkowania w żaden sposób nie można utożsamiać z wolnymi środkami". Jednak dokument taki w łączności z innymi dokumentami załączonymi na poparcie motywów obrazujących sytuację Spółki których w sprawie zabrakło) w związku z przewidywanymi skutkami prowadzonej egzekucji pozwoliłby rzetelnie ocenić racje Spółki. W gestii Skarżącej było wyjaśnienie jej sytuacji majątkowej w sposób klarowny, a nie ogólnie, zasadniczo przy odwołaniu się do kategorii przychodów/dochodów/kosztów, co zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego miało miejsce we wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej. W kontekście powyższych uwag zgodzić się również należało z Sądem pierwszej instancji, że Spółka ma przecież możliwość ubiegania się o rozłożenie obciążających ją należności na raty, których ciężar byłaby w stanie ponieść. Skarżąca negując te twierdzenia podnosi w zażaleniu, że w innej sprawie otrzymała ona odmowę załatwienia wniosku o rozłożenie na raty zaległości "z uwagi na niestabilną sytuację finansową". Wskazanego postanowienia odmownego jednak nie przedstawiła. Z kolei nawet wydanie takiej odmowy w innej sprawie, nie oznacza, że również w tej sprawie dotyczącej zobowiązań podatkowych w wyższych kwotach Spółka nie mogłaby uzyskać ulgi w postaci rozłożenia na raty zapłatę zaległości podatkowej. Podobnie, w okolicznościach sprawy, nie wykazano, że Spółka nie może wesprzeć się kredytem bankowym, nawet przy przychodach (za 2022 r. - 54.949.169,73 zł, na dzień 31 października 2023 r. - 38.780.612,19). 3.4. W konsekwencji zaskarżone postanowienie sądowe o odmowie wstrzymania wykonania decyzji odpowiadało prawu. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.