II OSK 1713/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon (spr.), Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła, sędzia WSA (del.) Piotr Broda, , po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 814/23 w sprawie ze skarg A. B. oraz A. C. i E. C. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 1 sierpnia 2023 r. nr ... w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 814/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi A. B. oraz A. C. i E. C. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 1 sierpnia 2023 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. A. B. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.: naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 141 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, przez jego nieprawidłowe zastosowanie i poczynienie rozważań w przedmiocie dopuszczalności (na gruncie wskazań dla organu) stosowania środków naprawczych o których mowa w tych przepisach, podczas gdy powinno się stosować wyłącznie do budów trwających i nie powinny one znaleźć się w kręgu rozważań organu administracji budowlanej w procesie naprawczym Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zawarty w niej zarzut okazał się niezasadny. Wbrew sformułowanemu zarzutowi, wyraźnie z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego wynika, że przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Mylnie zatem podniesiono w skardze kasacyjnej, że środki przewidziane w postępowaniu naprawczym (art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego) "powinno się stosować wyłącznie do budów trwających". Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, wszczęcie postępowania naprawczego w niniejszej sprawie nastąpiło wskutek stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu Koszalińskiego z dnia 19 lipca 1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku garażowo-gospodarczego (na działce ew. nr ... przy granicy z działką ew. nr ...), jako wydanej z rażącym naruszeniem § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zaistniały w sprawie przypadek odpowiada zatem dyspozycji art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, stosowanego odpowiednio na mocy art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Przypomnieć również warto, że w poprzednim wyroku z 1 grudnia 2022 r. II SA/Sz 573/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na wybudowanie przedmiotowego budynku z naruszeniem wymogów zachowania odległości od granicy z działką sąsiednią, określonych w przepisach (§ 12 i § 270) ww. Rozporządzenia z 14 grudnia 1994 r. oraz przepisach (§ 12 ust. 1, 4, 5 i 6) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jednocześnie Sąd Wojewódzki zaznaczył, że zgodnie ze stanowiskiem judykatury, naruszenia prawa budowlanego powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy. Istotne jest bowiem rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od jej likwidacji (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1974/10). Konsekwentnie także w zaskarżonym wyroku, Sąd Wojewódzki przyjął, że doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem wymagało zbadania zgodności usytuowania tego budynku z przepisami ww. Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., czego organ odwoławczy nie uczynił. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, organ nadzoru może zastosować przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jedynie w sytuacji, gdy wykonanie obowiązków nałożonych na jego podstawie spowoduje, że budynek będzie spełniał normy i warunki przewidziane obecnie obowiązującym prawem. Wobec braku w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego, a konkretnie przepisów Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, powyższa ocena Sądu Wojewódzkiego nie została podważona. Tym samym za prawidłowe należało uznać wytyczne Sądu Wojewódzkiego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Skoro Sąd Wojewódzki stwierdził, że organ odwoławczy nałożył określone w decyzji obowiązki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego bez wyjaśnienia istotnych okoliczności związanych z usytuowanie przedmiotowego budynku, to w efekcie prawidłowe było wskazanie, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ rozważył, czy możliwe jest doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego i Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z zastrzeżeniem ewentualnego zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Jeszcze raz podkreślić należy, że uczynione przez Sąd Wojewódzki wytyczne – co do kierunku dalszego postępowania naprawczego – są konsekwencją wykładni i zastosowania w sprawie powołanych wyżej przepisów prawa materialnego. W takim stanie sprawy oparcie skargi kasacyjnej wyłącznie na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie mogło skutecznie podważyć wytycznych Sądu sformułowanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Z tych wszystkich względów orzeczono o oddaleniu skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 184 p.p.s.a. ----------------------- 4