III OSK 1153/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M.C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego w sprawie ze skarg kasacyjnych M.C. i Gminy N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1302/23 w sprawie ze skarg M.C. i Gminy N. na zarządzenie zastępcze Wojewody Małopolskiego z dnia 4 sierpnia 2021 r. nr WN-II.4102.3.2021 w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia umorzyć postępowanie z wniosku M.C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego. Wojewoda Małopolski zarządzeniem zastępczym z dnia 4 sierpnia 2021 r. nr WN-II.4102.3.2021 stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w N. – M.C. z powodu naruszenia art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1372 ze zm., dalej w skrócie "u.s.g."), tj. naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy, w której radny uzyskał mandat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 10 października 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1302/23 oddalił skargi M.C. i Gminy N. na w/w zarządzenie zastępcze. M.C. oraz Gmina N. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi kasacyjne od powyższego wyroku. Jednocześnie M.C. w skardze kasacyjnej wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zarządzenia zastępczego należy uznać za bezprzedmiotowy. Stosownie do treści art. 98 ust. 5 u.s.g., rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi albo z dniem oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd. Odpowiednie stosowanie tego przepisu do zarządzeń zastępczych przewiduje art. 98a ust. 3 u.s.g. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądów administracyjnych, prawomocność zarządzenia zastępczego należy łączyć z jego wykonalnością. Oznacza to, że zarządzenie zastępcze wojewody staje się wykonalne dopiero z chwilą uzyskania prawomocności, czyli z momentem rozpoznania przez sąd administracyjny skargi wniesionej na to zarządzenie lub z momentem bezskutecznego upływu terminu do wniesienia skargi (por. np. postanowienia NSA z dnia: 4 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2609/18; 26 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 4686/21 oraz 5 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 2804/22). Powyższy pogląd w odniesieniu do zarządzeń zastępczych o stwierdzeniu wygaśnięciu mandatu radnego jest ponadto uzasadniony treścią art. 384 § 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1319 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że wygaśnięcie mandatu radnego, w przypadku, gdy o jego wygaśnięciu orzekła uchwałą rada gminy, następuje z dniem uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na taką uchwałę. Istotne jest przy tym, że dotyczy to między innymi takiej sytuacji, jaka występuje w rozpoznawanej sprawie, a więc wówczas, gdy powodem stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego jest naruszenie zakazu określonego w art. 24f ust. 1 u.s.g. Powyższe oznacza, że wniosek M.C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zbędny, bowiem zarządzenie zastępcze z dnia 4 sierpnia 2021 r. nie podlega wykonaniu aż do czasu uprawomocnienia się wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 10 października 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1302/23. W konsekwencji postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania tego zarządzenia jest bezprzedmiotowe. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 i art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), orzekł, jak w sentencji postanowienia.