III OZ 117/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt III SO/Łd 25/23 o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie z wniosku A.M. o wymierzenie Prezesowi Sądu Okręgowego w Łodzi grzywny za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi skargi na bezczynność Wiceprezesa Sądu Okręgowego w Łodzi postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 10 stycznia 2024 r., sygn. akt III SO/Łd 25/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: Sąd I instancji, WSA) zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie wniosku A.M. o wymierzenie Sądowi Okręgowemu w Łodzi grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność Wiceprezesa Sądu Okręgowego w Łodzi. W uzasadnieniu wskazano, że Sądowi z urzędu wiadomym jest, że Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskiem z 14 grudnia 2023 r., BO.511.24.2023 na podstawie art 36 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 264 § 2 w zw. z art. 15 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wystąpił o wyjaśnienie zagadnienia prawnego, "czy dopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), w sytuacji, gdy skarga, która nie została przekazana przez organ do sądu administracyjnego, jest niedopuszczalna". Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt III OPS 1/23. W ocenie Sądu I instancji, z uwagi na rozbieżność orzecznictwa sądowoadministracyjnego w przedstawionej powyżej kwestii i wniosek Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego o wyjaśnienie wskazanego powyżej zagadnienia prawnego, z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości, oraz ekonomiki procesowej, a także mając na względzie konieczność rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, zasadne jest zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie. Rozstrzygnięcie przedstawionego powyżej zagadnienia prawnego, będzie miało istotny wpływ na wynik mniejszej sprawy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A.M., postulując jego uchylenie i wymierzenie organowi grzywny w wysokości 30 tyś zł. W odpowiedzi na zażalenie, Prezes Sądu Okręgowego w Łodzi wniósł o jego oddalenie jako bezzasadnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przewidziana w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. możliwość zawieszenia postępowania sądowego ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu, który powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy i czy nie naruszy ono praw gwarantowanych w Konstytucji RP (rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki – art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i wynikającego z art. 7 p.p.s.a. postulatu szybkości postępowania. Wyjaśnić trzeba, iż zawieszenie postępowania nie jest instytucją prawną gwarantującą szybkie załatwienie sprawy. Zestawienie przesłanek zawieszenia postępowania z nakazem wynikającym z art. 7 p.p.s.a. oznacza, że zasadność zawieszenia postępowania powinna być w każdym przypadku wnikliwie oceniona w celu ustalenia, czy w danej sprawie uzasadnione jest odstąpienie od zasady szybkiego rozpoznania sprawy. W orzecznictwie wskazuje się na funkcjonalną przesłankę zastosowania art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (vide postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 28 lutego 2012 r., sygn. akt I GZ 27/12, LEX nr 1136610; 6 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 304/12, LEX nr 1125525 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie WSA prawidłowo ocenił przesłankę zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jak słusznie bowiem wskazano w zaskarżonym postanowieniu, przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygn. akt III OPS 1/23 zawisło postępowanie z wniosku Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, który przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłaniające się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "czy dopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), w sytuacji, gdy skarga, która nie została przekazana przez organ do sądu administracyjnego, jest niedopuszczalna". Niewątpliwie zatem zagadnienie będące przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego ma wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej. Rozstrzygnięcie powyższego zagadnienia prawnego jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie i ma rzeczywisty, faktyczny i bezpośredni wpływ na jego wynik. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zawieszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postępowania w tej sprawie do czasu rozstrzygnięcia przedstawionego zagadnienia prawnego było uzasadnione z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości i ekonomiki procesowej, a zatem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.