II GSK 2534/24

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-06-26

Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Anna Ostrowska, Monika Krzyżaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek strony o uchylenie decyzji ostatecznej przyznającej pozwolenie na broń palną, złożony w trakcie toczącego się postępowania o cofnięcie tego pozwolenia, może zostać uwzględniony, czy też organ powinien umorzyć postępowanie w przedmiocie uchylenia decyzji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organ odwoławczy (Komendant Główny Policji) prawidłowo umorzył postępowanie w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej pozwolenie na broń. Sąd uznał, że wniosek strony o uchylenie decyzji, złożony w trakcie postępowania o cofnięcie pozwolenia, miał charakter pozorny i był próbą uniknięcia negatywnych konsekwencji prawnych. Waga społeczna i prawna posiadania broni palnej oraz interes społeczny w zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego przemawiają za tym, aby nie uwzględniać takich wniosków, zwłaszcza gdy strona nie dopełniła obowiązków wynikających z przepisów szczególnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku B.W. o uchylenie w trybie art. 155 k.p.a. decyzji przyznającej mu pozwolenie na broń sportową. Wniosek ten został złożony w trakcie toczącego się postępowania o cofnięcie tego pozwolenia, wszczętego z urzędu z powodu nieprzedstawienia przez skarżącego wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Komendant Główny Policji uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie wniosku o uchylenie, uznając je za bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B.W. na tę decyzję.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Anna Ostrowska (spr.) Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 552/24 w sprawie ze skargi B.W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 8 grudnia 2023 r. nr EA-b-1757/1667/23 w przedmiocie pozwolenia na broń palną sportową do celów sportowych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od B.W. na rzecz Komendanta Głównego Policji 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. I. Komendant Stołeczny Policji (dalej: organ I instancji) decyzją z dnia 28 września 2023 r. odmówił B.W. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) uchylenia decyzji Komendanta Stołecznego Policji z dnia 22 listopada 2022 r. przyznającej skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej do celów sportowych, działając na podstawie art. 155, art. 104, art. 268 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.). Uzasadniając decyzję organ I instancji wskazał, że z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż naruszenie obowiązku dostarczenia przez skarżącego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego uzasadnia cofnięcie mu pozwolenia na broń. Okoliczność ta nie stanowi zaś jakiegokolwiek słusznego interesu strony we wdrożeniu trybu szczególnego wzruszenia decyzji ostatecznej, o której mowa w art. 155 k.p.a. Wskazano również, że zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje na istnienie w tym zakresie interesu społecznego. Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Główny Policji (dalej: Komendant, KGP, organ II instancji) decyzją z dnia 8 grudnia 2023 r. uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w całości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 155 w zw. z art. 105 § 1 oraz art. 268a k.p.a. Komendant wskazał, iż z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 28 września 2023 r. organ cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną sportową w celu sportowym, a ta po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, została utrzymana w mocy. W konsekwencji organ II instancji stwierdził, że decyzja przyznająca pozwolenie na broń przestała obowiązywać w obrocie prawnym w związku z czym nie było przesłanek do uchylenia lub zmiany tej decyzji w trybie określonym w art. 155 k.p.a. Organ II instancji umorzył więc postępowanie wskazując na brak przedmiotu rozstrzygnięcia. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 maja 2024 r., o sygn. akt VI SA/Wa 552/24, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę B.W. W ocenie Sądu I instancji organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i zastosowały do jego oceny przepisy prawa, co wyczerpująco wyjaśniono w motywach podjętego rozstrzygnięcia. W konsekwencji Sąd stwierdził, że organy obu instancji nie naruszyły w niniejszej sprawie przepisów postępowania, które mogły by mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., jak również przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził niezasadność zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w całości, podczas gdy nie zaistniały przesłanki do jego umorzenia, a postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Wskazano, że w sytuacji równoległego prowadzenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na tożsamą broń, nie jest dopuszczalne prowadzenie sprawy administracyjnej mającej tożsame przedmiot i podmiot, czyli utratę przez skarżącego prawa do posiadania broni palnej. Z uwagi zatem na tożsamość podmiotowo-przedmiotową obu postępowań, umorzenie postępowania w niniejszej sprawie było uzasadnione. Ponadto Sąd podkreślił, że organ zasadnie przyjął pierwszeństwo postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń skarżącemu w stosunku do postępowania zainicjowanego wnioskiem strony o "oświadczeniu woli o zrzeczeniu się prawa do posiadania broni". Sąd wskazał, że za takim podejściem przemawia interes społeczny wyrażający się w ścisłej kontroli spełniania warunków posiadania broni palnej i sankcjonowaniu ich naruszenia. III. Skarżący złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie w trybie art. 188 p.p.s.a. co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie nieważności decyzji I i II instancji, a w każdym przypadku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący oświadczył, iż zrzeka się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie: 1. przepisów postępowania, w sposób mający wpływ na wynik sprawy, tj.: 1.1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez Komendanta Głównego Policji art. 138 § 1 pkt 2 zw. z art. 105 k.p.a., art. 155 art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a.; 1.2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez oparcie się na podtrzymaniu wskazanych ustaleń dokonanych przez organy administracyjne i nie zawarcie w uzasadnieniu wyroku samodzielnego stanowiska i jednoznacznych ocen w zakresie ustaleń ze sfery stanu faktycznego; 1.3. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 155, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego; 1.4. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji organów administracji I i II instancji i przyjęcie, bez należytej podstawy prawnej, że organowi administracji publicznej przysługuje kompetencja do dowolnego wyboru prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wygaszenia uprawnień nadanych decyzją administracyjną z urzędu, w sytuacji gdy de facto obywatel zrzekł się takich uprawnień a postępowanie z urzędu stało się bezprzedmiotowe. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. IV. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. V. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zawarte w niej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione. Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że skarżący składając skargę kasacyjną oświadczył, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie, a Komendant Główny Policji nie odniósł się do tego wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 182 § 3 p.p.s.a., rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. W świetle art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego, jak również nie stwierdzono przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia Sądu I instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. Kontroli instancyjnej sprawowanej w jej granicach poddany został wyrok, którym Sąd I instancji oddalił skargę B.W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z 8 grudnia 2023 r. uchylającą decyzję Komendanta Stołecznego Policji oraz umarzającą postępowanie organu w całości. Umorzone przez KGP postępowanie dotyczyło wniosku skarżącego o uchylenie w trybie art. 155 k.p.a. decyzji z dnia 22 listopada 2022 r. przyznającej skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej dla celów sportowych. Wniesiona przez B.W. od powyższego wyroku skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., w ramach której sformułowano cztery zarzuty naruszenia przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Przed odniesieniem się do zarzutów kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, iż kontrolowane w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wywołane (zainicjowane) przez skarżącego kasacyjnie w trakcie toczącego się podstawowego postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni. Postępowanie to zostało zakończone decyzją Komendanta Stołecznego Policji z 28 września 2023 r. cofającą skarżącemu kasacyjnie B.W. pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej w celu sportowym, wydanej na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 oraz art. 20 u.b.o. Po rozpatrzeniu odwołania decyzja ta została utrzymana w mocy przez Komendanta Głównego Policji. Wniesiona przez skarżącego skarga na powyższą decyzję KGP do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została oddalona. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny również oddalił wyrokiem z dnia 26 czerwca 2025 r., o sygn. akt II GSK 2448/24. Rozpatrywana sprawa pozostaje więc w ścisłym związku z powyższym postępowaniem administracyjnym dotyczącym cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni, zakończonym wyrokiem NSA z dnia 26 czerwca 2025 r., o sygn. akt II GSK 2448/24, stąd też rozważania poczynione w uzasadnieniu tego wyroku pozostają aktualne również w niniejszej sprawie. Wśród zarzutów procesowych rozpatrywanej skargi kasacyjnej sformułowano zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez oparcie się na podtrzymaniu wskazanych ustaleń dokonanych przez organy administracyjne i nie zawarcie w uzasadnieniu wyroku samodzielnego stanowiska i jednoznacznych ocen w zakresie ustaleń ze sfery stanu faktycznego (pkt 1.2. petitum skargi kasacyjnej). Zarzut powyższy należy rozpatrzyć jako pierwszy, gdyż jego zasadność wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości. W tym miejscu przypomnieć należy, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się WSA w Warszawie podejmując zaskarżone orzeczenie. Autor skargi kasacyjnej zarzuca, że Sąd I instancji oparł się wyłącznie na ustaleniach poczynionych przez organ I instancji i uznał, że zasadnie umorzone zostało postępowanie toczące się z wniosku skarżącego, zwracając uwagę, że w sytuacji równoległego prowadzenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, do oceny organu pozostaje, które z tych postępowań należy prowadzić. Następnie, uzasadniając ten zarzut, skarżący kasacyjnie podejmuje polemikę z powyższą argumentacją, wskazując, iż jest ona "zupełnie chybiona, ponieważ zgodnie z przyjętym orzecznictwem, pierwszeństwo ma to postępowanie, które jest dalej idące." NSA w niniejszym składzie wskazuje, że polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji nie może stanowić podstawy zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez ten zarzut nie można bowiem skutecznie zwalczać ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z:12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13, 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13, 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1354/21, te i kolejne orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej CBOSA). Przechodząc do rozpatrzenia pozostałych zarzutów procesowych sformułowanych w niniejszej skardze kasacyjnej, należy wskazać, że przedmiot tych zarzutów, jak i kierunek argumentacji pozostają w ścisłym związku, koncentrując się na zagadnieniu odmowy Komendanta Głównego Policji uchylenia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni, czyli odmowy zastosowania art. 155 k.p.a. regulującego instytucję odwołalności (wzruszalności) decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo. Mając zatem na względzie przesądzające znaczenie powyższego zagadnienia w pierwszej kolejności kontroli zostanie poddany zarzut naruszenia przepisów postępowania sformułowany w pkt 1.1. petitum skargi kasacyjnej, gdyż w jego treści autor skargi kasacyjnej odwołuje się do art. 155 k.p.a. Przed odniesieniem się do zasadności zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przez KGP art. 155 k.p.a., należy zwrócić uwagę na sekwencję czynności podejmowanych w niniejszej sprawie zarówno przez skarżącego kasacyjnie, jak i przez ograny administracyjne. Z akt sprawy wynika bowiem, że po powzięciu informacji o przeprowadzonej wobec skarżącego interwencji Policji oraz o jego leczeniu psychiatrycznym Komendant Stołeczny Policji, działając na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2022 r., poz. 2516 ze zm.; dalej: ustawa o broni i amunicji, u.b.a.),w dniu 20 czerwca 2023 r. wezwał skarżącego do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przedstawienia orzeczeń potwierdzających, że może on dysponować bronią oraz wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń (pismo w tej sprawie skarżący odebrał 29 czerwca 2023 r.). Następnie, w trakcie toczącego się postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, w dniu 1 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o uchylenie w trybie art. 155 k.p.a. decyzji Komendanta Stołecznego Policji o wydaniu pozwolenia na broń, a następnie wniosek o umorzenie postępowania w przedmiocie cofnięcia swojemu mocodawcy pozwolenia na broń. Po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, w trakcie którego skarżący nie przedstawił w wyznaczonym terminie orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, Komendant Stołeczny Policji decyzją z dnia 28 września 2023 r. wydanej na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 u.b.a. cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną sportową w celu sportowym. W świetle powyższego, nie ulega wątpliwości, iż skarżący złożył wspomniany wniosek o uchylenie w trybie art. 155 k.p.a. pozwolenia na broń po otrzymaniu wezwania Komendanta Stołecznego Policji do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz po wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń. Uwzględniając datę złożenia przez skarżącego wniosku o uchylenie w trybie art. 155 k.p.a. decyzji w sprawie pozwolenia na posiadanie broni (tuż po otrzymaniu powyższego wezwania od Komendanta Stołecznego Policji) czynności tej jednoznacznie można przypisać intencję uniknięcia przez skarżącego wydania wobec niego decyzji cofającej pozwolenie na broń. Wprawdzie uzasadniając swój wniosek skarżący oświadczył, że "nie czuje potrzeby aby trzymać broń w miejscu zamieszkania w celach sportowych ani kolekcjonerskich" i "swoje zainteresowanie sportem strzeleckim realizuje w oparciu o zasoby strzelnicy sportowej a przetrzymywanie broni w domu wiąże się ze zbyt dużymi obowiązkami i odpowiedzialnością", jednakże, jak wspomniano, termin złożenia przedmiotowego wniosku nadaje tej czynności cechę pozorności. Pozorność w postępowaniu administracyjnym, podobnie jak w prawie cywilnym, oznacza sytuację, w której oświadczenie woli składane jest dla pozoru, czyli bez zamiaru wywołania skutków prawnych, lub z zamiarem wywołania skutków innych niż te, które wynikają z treści oświadczenia. Czynność w postaci złożenia wniosku o uchylenie w trybie art. 155 k.p.a. decyzji administracyjnej przyznającej pozwolenie na posiadanie broni palnej w istocie wypełnia znamiona złożenia oświadczenia woli o zrzeczeniu się uprawnienia do posiadania broni palnej (tak też nazywa ją sam skarżący kasacyjnie w uzasadnieniu rozpatrywanej skargi, stwierdzając, iż "skarżący de facto zrzekł się uprawnienia w postaci pozwolenia na broń"). Rozpatrując niniejszą skargę kasacyjną, należy w tym zakresie przywołać argumentację sformułowaną w uzasadnieniu wspomnianego wyroku NSA z dnia 26 czerwca 2025 r., o sygn. akt II GSK 2448/24 dotyczącego decyzji cofającej skarżącemu kasacyjnie pozwolenie na posiadanie broni. Jakkolwiek przepisy k.p.a. nie zawierają regulacji prawnych dotyczących oceny oświadczeń dotkniętych tzw. wadami woli (m.in. pozorność, błąd, groźba bezprawna), to z uwagi na poważną wagę oświadczenia woli (tutaj: oświadczenia dotyczącego pozwolenia na posiadanie broni palnej), organ administracji prowadzący postępowanie może (a nawet jest zobowiązany) taką ocenę przeprowadzić, posiłkowo posługując się przepisami art. 61 i art. 82-83 Kodeksu cywilnego (por. wyroki NSA z: 21 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 880/13, 8 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 401/12, 10 lipca 2025 r., sygn. akt III OSK 2507/24). Artykuł 83 § 1 k.c. stanowi, że nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. W doktrynie podkreśla się że, jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności. Wyróżnia się dwie postacie pozorności: pozorność czystą (która charakteryzuje się brakiem zamiaru wywołania jakichkolwiek skutków prawnych) oraz pozorność względną (która występuje, gdy strony dokonują czynności prawnej pozornej w celu ukrycia innej czynności prawnej) [K. Lasiński-Sulecki, Pozorność czynności w Ordynacji podatkowej. Uwagi na tle wyroków NSA z dnia 3 lutego 2021 r. (II FSK 1274/20) oraz WSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2021 r. (III SA/WA 745/21), "Prawo i Więź" 2021, nr 4 (38), s. 543]. Stan faktyczny rozpatrywanej sprawy pozwala na przyjęcie oceny czynności złożenia wniosku o uchylenie w trybie art. 155 k.p.a. pozwolenia na broń (które sam skarżący określa jako "oświadczenie woli o zrzeczeniu się prawa do posiadania broni") w trakcie toczącego się postępowania w sprawie cofnięcia tego pozwolenia jako czynność dotkniętą pozornością względną. Należy dodatkowo zauważyć, iż tak jak postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na broń jest postępowaniem sformalizowanym i wieloetapowym, tak również postępowanie w sprawie uchylenia tego pozwolenia nie może być swobodne i automatyczne, zaś organ je prowadzący musi uwzględniać wszystkie okoliczności mu towarzyszące. W rozpatrywanym przypadku okolicznością tą był fakt złożenia wniosku o uchylenie pozwolenia na broń w trakcie toczącego się już postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia tego pozwolenia, który to fakt organ odwoławczy (KGP) słusznie uwzględnił wydając 8 grudnia 2023 r. przedmiotową decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku skarżącego o uchylenie pozwolenia na broń. Za uznaniem jako bezzasadny zarzutu skarżącego kasacyjnie naruszenia przez KGP art. 155 k.p.a. przemawia także waga społeczna i prawna posiadanego przez skarżącego uprawnienia. Jakkolwiek, przepis art. 155 k.p.a. wywodzi się z koncepcji ochrony praw nabytych przez jednostkę na mocy decyzji ostatecznej, to w przypadku prawa do posiadania broni nie mamy do czynienia z ochroną praw nabytych w pełnym wymiarze, obejmującym także prawo zrzeczenia się z tego prawa w każdym (dowolnym) momencie. Nie jest to bowiem klasyczne (pozytywne) prawo nabyte, gdyż z jego posiadaniem wiąże się zagrożenie zaistnienia negatywnych konsekwencji wywołanych nieprzestrzeganiem przepisów regulujących posiadanie broni palnej. Właśnie z powodu różnego charakteru praw nabytych na mocy decyzji ostatecznej ustawodawca w art. 155 k.p.a. uwarunkował odwołalność (wzruszenie) tej decyzji od zaistnienia szczególnych przesłanek – "jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu takiej decyzji i przemawia za tym słuszny interes społeczny lub słuszny interes strony". W doktrynie prawa administracyjnego i w orzecznictwie podkreśla się, że podstawowym warunkiem uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w omawianym trybie "jest to, aby przepisy szczególne nie sprzeciwiały się takiemu rozstrzygnięciu. Zastosowanie art. 155 k.p.a. bowiem nie może naruszać innych przepisów ani też nie może stanowić gratyfikacji za łamanie prawa (zob.: wyrok NSA z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3160/14; Z. Kmieciak, w: J. Wegner, M. Wojtuń, Z. Kmieciak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2023, art. 155. W rozpatrywanej sprawie skarżący kasacyjnie nie dopełnił obowiązku przedstawienia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego wymaganego przepisami u.b.a., stąd też KGP wydając decyzję w trybie art. 155 k.p.a. zgodnie z wnioskiem skarżącego, wydałby ją z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, należy podkreślić, iż zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. "może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy «pierwotnej», przy uwzględnieniu normy prawa materialnego, w oparciu o którą tę decyzję «pierwotną» wydano" (zob. wyrok NSA z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3160/14). W niniejszym przypadku granice stanu faktycznego sprawy pierwotnej uległy istotnej zmianie w wyniku ujawnionych okoliczności (t.j. interwencja Policji, uzyskana informacja o leczeniu psychiatrycznym skarżącego), a więc również z tego powodu KGP nie mógł rozpatrzyć pozytywnie wniosku skarżącego o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. Uwzględniając powyższe, zarzut kasacyjny naruszenia przez KGP art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 k.p.a. oraz naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. (sformułowany w pkt 1.1. petitum skargi kasacyjnej) nie jest uzasadniony, gdyż Komendant Główny Policji rozpatrując wniosek skarżącego o uchylenie pozwolenia na broń (złożony w trakcie toczącego się postępowania w sprawie cofnięcia tego pozwolenia) zobowiązany był postępowanie w sprawie tego wniosku umorzyć w całości, co też uczynił skontrolowaną przez Sąd I instancji decyzją z dnia 8 grudnia 2023 r. W niniejszej sprawie, słusznie więc organ odwoławczy (KGP) oraz Sąd I instancji stwierdzili, iż z uwagi na tożsamość podmiotowo-przedmiotową obu postępowań (w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń oraz w sprawie uchylenia pozwolenia na broń), umorzenie postępowania w niniejszej sprawie – postępowania w sprawie uchylenia pozwolenia na broń - było uzasadnione. Przemawiał za tym także interes społeczny (o którym mowa w art. 155 k.p.a.), przejawiający się w ścisłej kontroli spełniania warunków posiadania broni palnej i sankcjonowaniu ich naruszenia. Interes społeczny, który należy wiązać z potrzebą zapewnienia porządku i bezpieczeństwa publicznego, wymaga, aby broń posiadały tylko osoby dające rękojmię właściwego jej używania (zob. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2024 r., sygn. akt II GSK 594/21). Powyższe negatywne rozpatrzenie sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania (z pkt 1.1. petitum skargi kasacyjnej), przemawia także za uznaniem jako niezasadnych zarzutów procesowych sformułowanych w pkt 1.3. i 1.4. petitum skargi kasacyjnej, gdyż Sąd I instancji w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, a także nie miał podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych I i II instancji wydanych w rozpatrywanej sprawie. Reasumując wszystkie przedstawione argumenty należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło