IV SA/Wr 581/23

WyrokWSA we Wrocławiu2024-06-05

Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Marta Pająkiewicz-Kremis, Gabriel Węgrzyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej emeryturę przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeśli zawiesiła prawo do emerytury?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, która ma ustalone prawo do emerytury, chyba że prawo to zostanie zawieszone. Samo posiadanie prawa do emerytury, a nie jej faktyczna wypłata, stanowi negatywną przesłankę. Zawieszenie prawa do emerytury, skutkujące wstrzymaniem jej wypłaty, eliminuje tę przesłankę, umożliwiając przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek.
Stan faktyczny
Strona wnioskowała o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem legitymującym się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na fakt pobierania przez stronę emerytury. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję. Strona skarżąca domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości pomniejszonej o emeryturę netto, argumentując, że nie może zawiesić emerytury ze względu na utratę dodatku pielęgnacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 23 maja 2023 r. nr SKO 4532.38.2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi J. B. (dalej: wnioskodawczyni, strona, skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: organ drugiej instancji, SKO) z dnia 23 maja 2023 r. (nr SKO 4532.38.2023), wydana po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia 23 marca 2023 r. (nr DZSW/SP/002950/2023) odmawiającej stronie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390, dalej: u.ś.r.). Podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowiły następujące ustalenia faktyczne: Pismem z dnia 18 sierpnia 2020 r. strona wystąpiła do organu pierwszej instancji z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem – J. B., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym na stałe. Do wniosku strona dołączyła decyzję ZUS z dnia 2 marca 2020 r. o waloryzacji pobieranej emerytury. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 34/21 uchylił decyzję SKO z dnia 24 września 2020 r., nr SKO 4316/209/20 o odmowie przyznania stronie wnioskowanego prawa z uwagi na to, że strona ma ustalone prawo do emerytury. Zdaniem Sądu, w sprawie organ powinien odstąpić od literalnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. na rzecz prokonstytucyjnej wykładni tego przepisu. Decyzją z dnia 23 marca 2023 r. organ pierwszej odmówił stronie ustalenia prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. W treści tej decyzji wskazano, że w ramach ponownego rozpoznania sprawy, w dniu 21 czerwca 2022 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy, w toku którego pracownik socjalny ustalił, że wnioskodawczyni sprawuje całodobową i bezpośrednią opiekę nad synem. Powyższe potwierdził opis zakresu czynności wykonywanych w ramach opieki, jaki strona przedstawiła w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 27 czerwca 2022 r. Odmowę ustalenia stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego organ pierwszej instancji uzasadniał nieprzedstawieniem przez stronę, pomimo wezwania, decyzji o zawieszeniu prawa do emerytury. Jako podstawę prawną decyzji o odmowie przyznania stronie prawa organ przywołał art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Od tej decyzji strona wniosła odwołanie. Powołaną na wstępie decyzją z dnia 23 maja 2023 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W treści tej decyzji organ odnotował, że przy rozpoznawaniu wniosku strony związany był wykładnią przepisów art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., zaprezentowaną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 marca 2021 r. sygn. akt IV SA/Wr 34/21 i sformułowanymi w nim wytycznymi co do dalszego postępowania w sprawie. W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na możliwość dokonania przez opiekuna osoby niepełnosprawnej wyboru świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości pod warunkiem zawieszenia prawa do emerytury, jednocześnie wykluczając możliwość ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy między ustaloną przepisami wysokością tego świadczenia a pobieraną przez stronę kwotą netto emerytury. Poza tym Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organ pierwszej instancji prowadząc ponownie sprawę powinien zastosować przyjętą przez Sąd prokonstytucyjną wykładnię przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., zbadać pozostałe przesłanki warunkujące możliwość przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego i pouczyć stronę o przysługującej jej możliwości wyboru świadczenia pielęgnacyjnego, o ile podejmie kroki w kierunku zawieszenia emerytury, wstrzymania jej wypłaty i przedłoży decyzje w tej materii. Mając na uwadze powyższe, Kolegium stwierdziło, że analiza przekazanych mu akt sprawy dowodzi, że organ pierwszej instancji zastosował się do wytycznych Sądu. Przeprowadził postępowanie wyjaśniające pozwalające ocenić spełnienie przez stronę wszystkich przesłanek warunkujących nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a stwierdziwszy, że jedyną przeszkodą do przyznania tego świadczenia jest pobieranie przez stronę emerytury, poinformował o tym stronę, wskazując jej jednocześnie kroki, które musi podjąć i dowody, które musi przedstawić aby wyeliminować tę przeszkodę. Kierowane do Strony pisma wskazują zatem, że organ dopełnił powinności informacyjnych, o których mowa w art. 9 k.p.a. Jednocześnie przekazane Kolegium akta sprawy dowodzą, że strona nie zastosowała się do wskazówek organu. Jako osoba nadal pobierająca emeryturę nie może uzyskać prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przewidują jakiejkolwiek możliwości ustalania prawa do różnicy pomiędzy pobieraną; emeryturą a obowiązującą wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. W świetle regulacji prawnej art. 17 u.ś.r. organy mogą modyfikować kwotę świadczenia pielęgnacyjnego tylko w sytuacji, w której prawo do niego przysługuje za niepełny miesiąc (art. 17 ust. 3 w zw. z ust. 4). Reasumując SKO stwierdziło, że decyzja organu odmawiająca stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym synem nie jest wadliwa i nie podlega uchyleniu, czy zmianie. Decyzję SKO strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości pomniejszonej o emeryturę netto (pomniejszoną o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne. W treści skargi skarżąca podniosła, że sprawuje opiekę nad 44-letnim synem (ur. [...] r.), który jest osobą niepełnosprawną od urodzenia (urodzony w ciężkiej zamartwicy, mózgowe porażenie dziecięce), ze znacznym stopniem niepełnosprawności oraz niezdolnym do samodzielnej egzystencji. Zarzuciła, że organy orzekające w sprawie (organ pierwszej i drugiej instancji) nie zastosowały się do prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., stosując literalne brzmienie tego przepisu i wymagając od strony zawieszenia prawa do emerytury, jako warunku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Tymczasem, jak argumentowała strona, nie może ona tego uczynić albowiem dobrowolnie pozbawiałaby się świadczenia wypracowanego w wielkim trudzie. Zwróciła uwagę, e że z racji ukończenia 75 lat, wraz z emeryturą pobiera dodatek pielęgnacyjny, który strona utraci w przypadku zawieszenia prawa do świadczenia emerytalnego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przesłanki ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zostały uregulowane w treści art. 17 i n. u.ś.r. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. normuje przesłanki pozytywne ustalenia wspomnianego świadczenia i stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka, 4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego - jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przesłanki o charakterze negatywnym reguluje m.in. art. 17 ust. 5 u.ś.r. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji stanowił w szczególności (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) uś.r.), że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. Jak wynika z akt sprawy, strona występując z wnioskiem ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym od urodzenia synem wskazała na fakt pobierania świadczenia emerytalnego. Uprzednio wydana decyzja SKO z dnia 24 września 2020 r., nr SKO 4316/209/20 o odmowie przyznania stronie wnioskowanego prawa z uwagi na pobieranie przez nią emerytury została uchylona na mocy prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 34/21. Dokonując prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r. Sąd w tym wyroku orzekł, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, to jest - jak w rozpatrywanym przypadku - emerytury. Wybór ten można zrealizować poprzez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Ustawa nie ogranicza możliwości złożenia takiego wniosku. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s. skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.e.r.f.u.s.). Emerytura jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a) u.ś.r., w postaci posiadania prawa do emerytury. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a) u.ś.r., musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty organ winien stronę poinformować, co wynika z art. 9 k.p.a. w związku z art. 79a k.p.a. Stanowisko zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 34/21 podzielił Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 1074/21, oddalił skargę kasacyjną SKO. W treści tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że podziela te poglądy prawne, w których dostrzega się potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej normy z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wynikami wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej. Jak argumentował, konieczność sięgnięcia do powyższych dyrektyw wykładni uzasadnia zarówno cel świadczenia pielęgnacyjnego, którym jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jak i zmiana relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zwrócił uwagę, że intencją ustawodawcy wprowadzającego art. 17 ust.5 pkt 1 a u.ś.r. było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe. Ocenił, iż trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że emerytura jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w postaci posiadania prawa do emerytury. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., musi być bowiem interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny za trafną uznał argumentacją Sądu pierwszej instancji, że organ powinien stronę poinformować stronę o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty. Wbrew argumentacji podniesionej w skardze, stanowiąca aktualnie przedmiot zaskarżenia decyzja SKO z dnia 23 maja 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 23 marca 2023 r. przedstawia prokonstytucyjną wykładnię art. 17 ust. 5 lit. a) u.ś.r., a zarazem taką wykładnię tego przepisu, jaką nakazał stosować w sprawie Sąd pierwszej instancji w wyroku z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 34/21 (które to to stanowisko następie podzieli Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 lutego 2022 r.). Jak wynika z zaskarżonej sprawie decyzji SKO z dnia 23 maja 2023 r., podstawą odmowy ustalenia stronie prawa od świadczenia pielęgnacyjnego było to, że strona nie przedstawiła decyzji o zawieszeniu prawa do pobierania emerytury, która to okoliczność stanowiła jedyną przeszkodę do ustalenia stronie prawa do wnioskowana świadczenia. W sprawie nie było bowiem kwestionowane to, że strona spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. że opieka jaką skarżąca wykonuje nad swoim 44letnim synem ma charakter opieki stałej i długoterminowej. O tym, że pobieranie przez stronę świadczenia emerytalnego stanowi przeszkodę do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wskazywał zarówno Sąd pierwszej instancji z wyroku z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 34/21, jak i Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący skargę kasacyjną organu od tego orzeczenia. W wyrokach obu tych Sądów wskazany został jednocześnie tryb postępowania, który pozwalałby wyeliminować tę negatywna przesłankę. Tym trybem było złożenie przez stronę wniosku o zawieszeniu emerytury, przy czym organy powinny były stronę pouczyć w tym zakresie, co wynika z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 79a k.p.a. Jak wynika z analizy akt administracyjnych, organ pierwszej instancji zastosował się do wytycznych przedstawionych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 34/21, albowiem po przeprowadzeniu postępowania dowodowego ukierunkowanego na ustalenie rodzaju i charakteru czynności opiekuńczych, pismem z dnia 22 lipca 2022 r. (doręczonym 2 sierpnia 202 r.) wezwał stronę do dostarczenia, w terminie 3 dni, dokumentu mającego wpływ na prawo do świadczenia, tj. zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o niepobieraniu przez wnioskodawczynię emerytury (decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury ze wskazaniem daty od kiedy). Jakkolwiek można mieć zastrzeżenia odnośnie do spełnienia przez to wezwanie wyczerpującego wymogu informacyjnego, to jednak w kolejnym piśmie, tj. z dnia 1 września 2022 r. organ w sposób wyczerpujący poinformował stronę o okolicznościach prawnych i faktycznych mających wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Jak odnotowano w tym piśmie, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że opieka sprawowana nad J. B. jest stała, absorbująca i wymaga całodobowego zaangażowania ze strony wnioskodawczyni. Z uwagi na to, że strona spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a jedyną przeszkodą jest pobieranie emerytury, organ wystosował do strony w dniu 22 lipca 2022 r. wezwanie celem przedłożenia zaświadczenia z ZUS o zawieszeniu prawa do emerytury. Jak poinformowano stronę w rzeczonym piśmie, po dostarczeniu dokumentu w wyznaczonym terminie zostanie wydane rozstrzygnięcie w sprawie. W kolejnym piśmie, z dnia 28 września 2022 r., przy okazji poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się odnośnie do zgromadzonych przez organ dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań strona ponownie została pouczona o tym, że nie spełnia (na dzień wysłania zawiadomienia) przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci braku informacji z ZUS o zawieszeniu prawa do emerytury. W treści tego ostatniego pisma strona została poinformowana m.in. o tym, że w terminie 7 dni może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek do uwzględnienia jej żądania. W szczególności zaś, powinna przedłożyć zaświadczenie z ZUS o zawieszeniu emerytury. W okolicznościach faktycznych kontrolowanej sprawy okolicznością niesporną jest to, że strona nie przedłożyła organowi decyzji o zawieszeniu prawa do emerytury. W tej sytuacji należało przyjąć, że nie została usunięta przeszkoda prawna do ustalenia stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, co finalnie skutkowało odmową ustalenia stronie wnioskowanego świadczenia. Argumentacja przedstawiona w skardze ukierunkowana jest na żądanie ustalenia – w ramach ponownego rozpoznania sprawy – prawa do części świadczenia pielęgnacyjnego stanowiącego różnicę pomiędzy wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością pobieranej przez stronę emerytury. Warto w tym miejscu zauważyć, że do tego rodzaju żądania odniósł się Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w prawomocnym wyroku z dnia 30 stycznia 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 34/21 nie aprobując argumentacji skargi w zakresie możliwości ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy miedzy ustaloną przepisami wysokością tego świadczenia a pobieraną przez skarżącą kwotą netto emerytury. Prawomocny osąd Sądu w tej kwestii wiąże w sprawie zarówno organy administracji publicznej, jak i Sąd orzekający. Na marginesie Sąd zauważa, że w aktach sprawy brak jest dowodów wskazujących na to, że skarżąca nabyła prawo do tzw. wcześniejszej emerytury, tj. przyznawanej na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz. U. Nr 28, poz. 149). Ustawodawca dostrzegł natomiast szczególną sytuację osób uprawnionych do wcześniejszej emerytury na mocy ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki oraz potrzebę dodatkowego świadczenia wyrównującego wysokość tych emerytur do wysokości świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawą z dnia 29 października 2021 r. o świadczeniu wyrównawczym dla osób uprawnionych do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz.U. z 2021, poz. 2314) z dniem 1 stycznia 2022 r. stworzono dodatkowe wsparcie dochodowe osób pobierających wcześniejszą emeryturę z tytułu opieki nad dziećmi wymagającymi stałej opieki. W toku procesu legislacyjnego ustawodawca jednoznacznie wskazał na tożsamość wcześniejszej emerytury przyznanej na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. (którego przepisy obowiązywały do dnia 31 grudnia 1998 r.) oraz świadczenia pielęgnacyjnego podkreślając, że podstawowym celem obydwu świadczeń jest zapewnienie środków utrzymania dla osób, które opiekują się (opiekowały się) niepełnosprawnym członkiem rodziny, rezygnując z tego tytułu z zatrudnienia. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 tej ustawy, świadczenie wyrównawcze przysługuje osobie uprawnionej do wcześniejszej emerytury na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz. U. poz. 149) w kwocie niższej niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., pod warunkiem że w dalszym ciągu sprawuje opiekę nad dzieckiem, z tytułu opieki nad którym nabyła prawo do wcześniejszej emerytury. Świadczenie wyrównawcze przysługuje miesięcznie w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ww. ustawy, a kwotą pobieranego świadczenia emerytalno-rentowego. Świadczenie wyrównawcze jest przyznawane na wniosek osoby uprawnionej, składany do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub innego organu emerytalno-rentowego, który wypłaca świadczenie emerytalno-rentowe. Kierując się przedstawioną argumentacją Sąd nie stwierdził w sprawie naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. i z tego względu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) skargę w sprawie w całości oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło