I SA/Ol 298/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor sądowy WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w dniu 18 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie z dnia 12 czerwca 2023 r., nr 378000-COP1.4103.10.2023.AK.SZD, w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2020 r. postanawia: odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia R. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R., reprezentowana przez doradcę podatkowego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie z 12 czerwca 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2020 r. W wykonaniu zarządzeń Przewodniczącej Wydziału I z 11 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącej spółki został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez: podanie numeru KRS, złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz złożenie aktualnego dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (wyciągu z KRS lub innego dokumentu). Ponadto strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 26.724 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwania została doręczona pełnomocnikowi skarżącej 21 sierpnia 2023 r., co wynika z urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD - k. 38 akt sąd.). W dniu 22 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącej złożył pismo, do którego dołączył odpis pełnomocnictwa oraz aktualny odpis KRS spółki. Odpis pełnomocnictwa nie został uwierzytelniony przez pełnomocnika (k. 43 akt sąd.). Natomiast w dniu 30 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek o prawo pomocy złożono w terminie, tj. 28 sierpnia 2023 r., wskazując w formularzu wniosku właściwy WSA w Olsztynie, jednak poprzez zwykłą nieuwagę doszło do pomyłki w wysyłce i skierowano wniosek do WSA w Rzeszowie. Dopiero 30 sierpnia 2023 r. WSA w Rzeszowie poinformował pełnomocnika skarżącej o nieprawidłowym złożeniu wniosku. W ocenie pełnomocnika strony, w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 59 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej: "p.p.s.a.", czyli WSA w Rzeszowie powinien przesłać wniosek do WSA w Olsztynie, gdyż nie jest właściwy do załatwienia prawa pomocy, a termin powinien być uznany za zachowany (postanowienie NSA z 9 maja 2016 r., sygn. akt I FSK 395/16). Do wniosku dołączono wnioski o przyznanie prawa pomocy złożone do WSA w Rzeszowie wraz z UPP, a ponadto odpis postanowienia z 2 września 2021 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, wezwanie do zapłaty z 11 października 2021 r., historię operacji na rachunku bankowym za okres od 1 stycznia 2021 r. do 25 sierpnia 2023 r. oraz listę zaległości wobec ZUS na dzień 31 lipca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W myśl art. 58 § 1 pkt 3 "p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. W myśl art. 46 § 3 p.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. Dopuszczenie do działania w charakterze pełnomocnika strony osoby, która nie może być pełnomocnikiem, jest przyczyną nieważności postępowania (uchwała SN z 28 lipca 2004 r., sygn. akt III CZP 32/04, Biuletyn SN 2004 nr 7, poz. 8). Ponadto stosownie do art. 220 § 1 zd. 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez podanie numeru KRS, złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz złożenie aktualnego dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, a także wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 21 sierpnia 2023 r., a zatem termin do wykonania powyższych obowiązków upłynął 28 sierpnia 2023 r. W wyznaczonym terminie pełnomocnik skarżącej podał numer KRS oraz przedłożył odpis KRS. Natomiast w terminie tym pełnomocnik nie złożył pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz nie uiścił wpisu sądowego od skargi, co obligowało Sąd do odrzucenia skargi. Nadesłany bowiem w odpowiedzi na wezwanie Sądu drogą elektroniczną, przez platformę ePUAP, w dniu 22 sierpnia 2023 r. odpis pełnomocnictwa nie został uwierzytelniony, tj. nie został opatrzony podpisem stosownym do zastosowanej przez pełnomocnika drogi nadesłania do sądu wymaganych dokumentów. Wskazania wymaga, że kwestia wnoszenia do sądu administracyjnego pism procesowych drogą elektroniczną została uregulowana w art. 46 § 2a i § 2b p.p.s.a. Powołany przepis w § 2a określa, że w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W § 2b określono natomiast, że zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Na tle powołanych regulacji wskazania wymaga, że platforma ePUAP jest pozbawiona technicznych możliwości nadesłania samego załącznika (bez jego uprzedniego "zapakowania" do formularza pisma ogólnego), jak również podpisania załącznika do formularza pisma ogólnego. O ile formularz pisma ogólnego można podpisać zarówno podpisem zaufanym, jak i kwalifikowanym, o tyle nie ma technicznej możliwości podpisania z poziomu ePUAP załącznika. Brak technicznej możliwości podpisania załącznika z poziomu ePUAP nie wyklucza w ogóle możliwości podpisania takiego dokumentu w innym miejscu, a następnie dołączenie do korespondencji. Należy zwrócić także uwagę na to, że strona nie musi załączać żadnych dodatkowych plików - treść jej żądania może być zawarta w piśmie ogólnym, które można podpisać w wymagany sposób. Zauważyć również należy, że ustawodawca w art. 46 p.p.s.a. rozróżnił podpisywanie dwóch elementów korespondencji elektronicznej: podpisywanie pisma wnoszonego w formie dokumentu elektronicznego (§ 2a) oraz podpisywanie załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego (§ 2b), których dotyczą zasady podpisywania przewidziane w art. 46 § 2a p.p.s.a. (postanowienie NSA z 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GZ 99/21). Kwestia konieczności opatrzenia kwalifikowanym podpisem elektronicznym pism procesowych nadawanych drogą elektroniczną była również przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21, w której stwierdzono, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a., skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że przedłożony przez pełnomocnika skarżącej w wykonaniu wezwania do usunięcia braków formalnych skargi odpis pełnomocnictwa w formie elektronicznej powinien zostać opatrzony podpisem elektronicznym. Innymi słowy podpisem pełnomocnika powinno zostać opatrzone nie tylko pismo przewodnie, ale również nadesłane pełnomocnictwo. Analiza akt sprawy wskazuje natomiast, że pełnomocnik skarżącej w wykonaniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi podpisem elektronicznym opatrzył jedynie pismo przewodnie. Wymaganym, zgodnie z powołanymi regulacjami, podpisem elektronicznym nie zostało natomiast opatrzone wspomniane pełnomocnictwo, które stanowiło załącznik korespondencji elektronicznej (por. postanowienie NSA z 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II GZ 504/22). Ponadto Sąd stwierdził, że w wyznaczonym terminie pełnomocnik skarżącego nie uiścił wpisu sądowego od skargi ani nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy. Powyższego nie zmienia w żadnym razie okoliczność, że w wyznaczonym terminie pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy do WSA w Rzeszowie. Jak przyjmuje się bowiem w orzecznictwie, wniesienie pisma do innego sądu bądź do organu nie może być uznane za skuteczne, bowiem w takim przypadku o zachowaniu terminu do wniesienia pisma do sądu właściwego decyduje data jego nadania na adres właściwego sądu. Przepisy postępowania sądowoadministracyjnego nie przewidują sytuacji, w której termin do wniesienia pisma uważa się za zachowany mimo, że zostało ono skierowane do niewłaściwego sądu lub organu (por. postanowienia NSA: z 11 marca 2021 r., sygn. akt I OZ 47/21; z 26 listopada 2020 r., sygn. akt II GZ 347/20). W tym stanie sprawy Sąd stwierdził, że pełnomocnik skarżącej w zakreślonym terminie nie usunął braku formalnego skargi w zakresie pełnomocnictwa, jak również nie uiścił wpisu sądowego od skargi, co obligowało Sąd do odrzucenia skargi. W kwestii zaś wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wskazania wymaga, że dopiero stwierdzenie uchybienia terminu, które następuje w postanowieniu o odrzuceniu skargi, daje podstawę do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu (postanowienie NSA z 25 stycznia 2023 r., sygn. akt II OZ 13/23). W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd bada zatem, czy zaistniały braki skargi, czy prawidłowo wezwano do ich usunięcia i czy zostały one usunięte w sposób i w terminie do tego przewidzianym. Badanie natomiast powodów ich nieuzupełnienia ocenia się dopiero w postępowaniu wywołanym wnioskiem o przywrócenie terminu, w którym okoliczność, że doszło do uchybienia terminu, musi być bezsporna. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 p.p.s.a.