III SA/Wa 749/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Cichoń (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Konrad Aromiński, asesor WSA Agnieszka Sułkowska, Protokolant referent Maria Pawlik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za marzec 2023 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w W. kwotę 4 017 zł (słownie: cztery tysiące siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej jako: "SKO" , "organ odwoławczy", "organ II instancji") z [...] stycznia 2024 r. znak [...] w której to decyzji SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. (dalej jako: "Prezydent", "organ I instancji") z dnia [...] października 2023 r. nr [...] o określeniu wysokości opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi pochodzącymi z nieruchomości przy [...] w wysokości 11.050,00 zł za okres od 1 marca 2023 r. do 31 marca 2023 r. Z akt sprawy wynikało, że w dniu 9 marca 2023 r. operator odbierający odpady komunalne z posesji [...] stwierdził nieprawidłową segregację w pojemniku przeznaczonym do gromadzenia odpadów ze szkła tj. w pojemniku na szkło umieszczone zostały inne rodzajowo odpady (m.in. folia aluminiowa, plastikowe butelki, papier i inne odpady). Do zgłoszenia załączono dokumentację zdjęciową. Operator powiadomił o tym fakcie Prezydenta W. a także umieścił na klapie pojemnika naklejkę o treści "Uwaga nie odebrano z powodu zmieszania różnych frakcji odpadów". Odpady z oznaczonego pojemnika zostały odebrane jako odpady zmieszane. Fakt ten potwierdzono poprzez załączenie odpowiedniego zdjęcia. Strona nie zgodziła się z ustaleniami organów wskazała, że pojemnik w kolorze zielonym przeznaczony na odpady zmieszane został oklejony naklejkami odpady zmieszane w części mniejszej niż 30% zewnętrznej powierzchni pojemnika widocznej dla korzystających z niego a zatem niezgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz. U. z 2021 r., poz. 906; dalej zwane "Rozporządzeniem"). Jej zdaniem umieszczenie pojemnika koloru zielonego z nalepką "Odpady zmieszane" wprowadzało mieszkańców nieruchomości przy [...] w błąd, co mogło powodować nieprawidłowości w segregacji. Pismem z dn. 19 lutego 2024 r. Spółdzielnia reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wywiodła skargę do tut. Sądu zaskarżając w całości ww. decyzję SKO z [...] stycznia 2024 i zarzuciła : - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 121 § 1, 122, 187 § 1 i § 210 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 2383, ze zm., dalej: "O.p.") w zw. z § 2 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów. - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) § 2 ust. 3 i 6 w zw. z § 4 Rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez pozostawienie w pomieszczeniu zsypowym w budynku przy [...] klatka I pojemnika na odpady zmieszane koloru zielonego z nalepką "Odpady zmieszane" i wprowadzanie mieszkańców nieruchomości przy [...] w błąd, podczas gdy Miasto [...] miało obowiązek (którego nie wypełniło) wymiany pojemnika na zgodny z § 2 w/w Rozporządzenia w terminie wskazanym w § 4 w/w Rozporządzenia, b) § 2 ust. 4 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 3 Załącznika do Uchwały nr LXV/2148/2022 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 czerwca 2022 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie m.st. Warszawy oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez wyposażenie przez W. nieruchomości przy [...] klatka I w pojemnik na odpady zmieszane sprzeczny z przepisami w/w Regulaminu, co wprowadza mieszkańców nieruchomości przy [...] w błąd, c) art. 6ka ust. 1 ustawy z dnia 13.09.1996 r. ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2023 r., poz. 1469; dalej zwana "u.c.p.g.") poprzez brak właściwego powiadomienia Skarżącej o naruszeniu obowiązku segregacji. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz uznając zarzuty skargi za niezasadne. Według organu II instancji przyklejenie naklejki na pojemniku jest wystarczającym sposobem powiadomienia właściciela nieruchomości o nieodebraniu odpadów a powiadomienie takie spełnia dyspozycję art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że Prezydent prawidłowo wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z uwagi na niedopełnienie przez Spółdzielnię obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwanej dalej: "ppsa"), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ppsa). Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008r., sygn. akt II FSK 1665/06). Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ppsa (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że decyzja ta narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Spór w niniejszej sprawie dotyczy zasadności określenia skarżącej spółdzielni opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za marzec 2023 roku na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. W ocenie organów zostały spełnione wszelkie przewidziane prawem przesłanki określenia tej opłaty. Odmiennego zdania jest skarżąca spółdzielnia. W ocenie Sądu rację w przedmiotowym sporze należy przyznać skarżącej spółdzielni. Zgodnie z treścią art. 6ka ust. 1 u.c.p.g, w razie stwierdzenia niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. W myśl ust. 2 omawianego przepisu ustawy, wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3 (ust 3). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 marca 2022 roku (III FSK 4846/21), przepis art. 6ka u.c.p.g. określa konsekwencje prawne naruszenia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek selektywnej zbiórki odpadów komunalnych jest obowiązkiem o charakterze powszechnym, gdyż ciąży na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których te odpady powstały. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1. W art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Po pierwsze podmiot odbierający odpady komunalne musi stwierdzić, że nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Po drugie, że obowiązku tego nie dopełnił właściciel nieruchomości. Po trzecie, ww. podmiot musi zawiadomić władze gminy oraz właściciela nieruchomości o wspomnianej nieprawidłowości. Przeprowadzenie postępowania poprzedzającego wydanie decyzji na podstawie art. 6ka u.c.p.g. winno spełniać wymogi określone w powołanym przepisie. W sprawie niniejszej w pełni aktualne jest stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 lipca 2023 roku (III FSK 1496/22) gdzie stwierdzono, że dokonanie powiadomienia, o którym mowa w ustępie 1 art. 6ka u.c.p.g. jest koniecznym warunkiem wszczęcia postępowania administracyjnego. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, które ma na celu zbadanie przesłanek określonych w art. 6ka u.c.p.g., organ określa w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za wskazane w tym przepisie okresy, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej. Omawiane powiadomienie pełni funkcję informacyjno-prewencyjną. Właściciel nieruchomości otrzymuje bowiem w ten sposób informację o stwierdzeniu nieprawidłowej segregacji odpadów i odbiorze tych odpadów jako zmieszanych. Dzięki temu ma możliwość podjęcia działań mających na celu wyeliminowanie w przyszłości ewentualnych uchybień w tym zakresie. Jednocześnie dokonanie powiadomienia stanowi przesłankę do wszczęcia postępowania w przedmiocie określenia podwyższonej opłaty. Tym samym – wskazał NSA - powiadomienie przez podmiot odbierający odpady komunalne właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnej zbiórki odpadów i przyjęcia tych odpadów jako niesegregowalne (zmieszane) odpady komunalne - jest jednym z warunków wszczęcia postępowania w przedmiocie nałożenia opłaty podwyższonej. Obowiązujące przepisy nie określają formy i terminu powiadomienia przez podmiot odbierający odpady organu i właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnej zbiórki odpadów. Ustawodawca jednocześnie nie różnicuje tych powiadomień. Biorąc jednak pod uwagę ich rolę, należy przyjąć, że powiadomienia powinny zostać dokonane w sposób, który pozwala na weryfikację wypełnienia tego warunku przez organ administracji, jak i w dalszej kolejności przez sąd administracyjny. W zakresie terminu, obowiązek dokonania powiadomienia powinien zostać wykonany niezwłocznie po stwierdzeniu faktu niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych i przyjęciu ich jako niesegregowanych (zmieszanych), przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Nie ma jednak podstaw uzasadniających twierdzenie organów, że obowiązek poinformowania właściciela nieruchomości o odbiorze odpadów zmieszanych wynikający z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. został spełniony poprzez naklejki informacyjne o wadliwej segregacji na pojemnikach. W konsekwencji, uznać należy, że w sprawie niniejszej nie doszło do zawiadomienia skarżącej spółdzielni w trybie art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów. Skoro z art. 6ka ust. 2 u.c.p.g. wynika, że warunkiem wszczęcia przez organ postępowania, a następnie wydania decyzji, o której mowa w art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. jest m.in. spełnienie przesłanki powiadomienia przez podmiot dokonujący odbioru odpadów komunalnych, zarówno organu, jak i właściciela nieruchomości, o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, to należy uznać, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie doszło do spełnienia warunku powiadomienia właściciela. W konsekwencji należy stwierdzić, że w sprawie doszło do przedwczesnego wszczęcia postępowania. Rozpoznając ponownie sprawę organy będą zobowiązane zawiadomić w sposób prawidłowy Skarżącą o niewłaściwej selektywnej zbiórce odpadów komunalnych we wskazanym zakresie. Za przedwczesne zatem należy uznać ustosunkowywanie się do pozostałych materialnoprawnych zarzutów skargi. Rozpoznanie tych zarzutów będzie ewentualnie możliwe po prawidłowym wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania w tej sprawie. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ppsa. O kosztach orzeczono w pkt 2, w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.sa. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Na kwotę kosztów składa się wpis sądowy w wysokości 400,00 zł, opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz kwota wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 3.600,00 zł. Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.