I SA/Bk 169/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 września 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi V. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej jako byłego członka zarządu Sp. z o.o. oddala skargę Decyzją z [...] października 2021 r., nr [...], sprostowaną postanowieniem z [...]stycznia 2022 r., nr [...], Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej V. S. (dalej jako: "skarżąca") jako byłego członka zarządu A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej jako: "Spółka") za: 1) zaległość podatkową z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2016 r. w kwocie 206.066,78 zł, 2) przypadające odsetki za zwłokę od tej zaległości, naliczone od następnego dnia po upływie terminu płatności podatku do dnia wpłaty włącznie, których wysokość na dzień wydania decyzji, tj. 21 października 2021 r., wyniosła 131.567 zł. Przedmiotową decyzję doręczono 25 października 2021 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż ww. korespondencję doręczono H. K. (dalej jako: "H. K."), tj. pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, zarządcy domu (budynku) lub dozorcy, który podjął się oddania pisma adresatowi. Termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upłynął 8 listopada 2021 r. Pismem z 28 stycznia 2022 r. (nadanie w urzędzie pocztowym 28 stycznia 2022 r.) pełnomocnik skarżącej zaskarżył decyzję Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z [...] października 2021 r., nr [...], w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej jako byłego członka zarządu Spółki. Postanowieniem z [...] marca 2022 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. stwierdził, że odwołanie z 28 stycznia 2022 r. od decyzji Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z [...] października 2021 r., nr [...], zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Organ odwoławczy wskazał, że z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż 20 kwietnia 2021 r. Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. wystąpił z wnioskiem do Urzędu do Spraw Cudzoziemców Wydziału Archiwum i Ewidencji Cudzoziemców w W. o udostępnienie danych przetwarzanych w Krajowym Zbiorze Rejestrów, Ewidencji i Wykazu w Sprawach Cudzoziemców dotyczących skarżącej. Pismem z 25 maja 2021 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców poinformował, iż w 2021 r. skarżąca deklarowała adres pobytu: [...] N., ul. W. W związku z powyższym, Naczelnik PUS w B. przesyłał korespondencję, począwszy od postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako byłego członka zarządu Spółki, a skończywszy na decyzji z [...] października 2021 r., nr [...], na adres wskazany przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, strona reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając ją, podniosła zarzuty naruszenia prawa mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.: - art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej jako: "o.p."), poprzez uznanie, że 25 października 2021 r. nastąpiło skuteczne doręczenie korespondencji na adres H. K., w związku z czym odwołanie strony z 28 stycznia 2022 r. należało uznać za wniesione po terminie, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż H. K., pomimo że zdaniem organu podjęła się doręczenia pisma na ręce uczestniczki postępowania, w istocie nigdy nie poinformowała skarżącej o tym, że otrzymała pismo od organu podatkowego, a ponadto doręczenie pisma nastąpiło na adres tymczasowy, pod którym uczestniczka postępowania nie przebywała w dacie doręczenia korespondencji - co prowadzi do wniosku, że skuteczne doręczenie decyzji Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. nastąpiło dopiero 14 stycznia 2022 r. Mając na uwadze przedstawione wyżej zarzuty, autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie do rozpoznania Dyrektorowi IAS w B. odwołania z 28 stycznia 2022 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Przedmiotem oceny sądu jest postanowienie, w którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 o.p. Z przepisów tych wynika, że organ odwoławczy stwierdza w formie ostatecznego postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Termin na złożenie odwołania od decyzji wynosi natomiast 14 dni od dnia jej doręczenia. Przepis art. 228 § 1 pkt 2 o.p. nakłada na organ odwoławczy obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Norma ta ma charakter bezwzględnie obowiązujący, albowiem z jej dyspozycji wynika, że wydanie takiego postanowienia nie zależy od uznania organu i jest on zobligowany do jego wydania w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do jego wniesienia (zob. np. wyrok WSA w Białymstoku z 23 listopada 2016 r., I SA/Bk 593/16 i przywołane tam orzecznictwo; powoływane orzeczenia dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie sądu organ odwoławczy prawidłowo ustalił dzień skutecznego doręczenia stronie decyzji Naczelnika PUS w B. oraz dzień wniesienia odwołania przez skarżącą i w rezultacie trafnie ocenił, że strona uchybiła czternastodniowemu terminowi do wniesienia odwołania, słusznie orzekając o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Organ drugiej instancji nie miał innej możliwości, niż wydać postanowienie tej treści. Skład orzekający nie ma wątpliwości, że organ dysponował prawidłowym adresem skarżącej (przy czym nie ma znaczenia, że był to adres tymczasowy). Z akt administracyjnych (k. 25) wynika, że pismem z 25 maja 2021 r., w odpowiedzi na wniosek organu z 20 kwietnia 2021 r., Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców poinformował, że w 2021 r. skarżąca deklarowała adres pobytu: ul. W., [...] N. Przy tym, w aktach brak informacji, by strona zgłaszała organowi zmianę adresu pobytu lub deklarowała inny adres do doręczeń. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się decyzja Naczelnika PUS w B. z [...] października 2021 r., nr [...], do której dołączono zwrotne potwierdzenie odbioru tego rozstrzygnięcia (k. 107-111). Z dokumentu z.p.o. wynika, że przesyłka została wysłana na adres: V. S., ul. W., [...] N. Została natomiast odebrana 25 października 2021 r. przez H. K. (jak wynika z adnotacji operatora pocztowego: "pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, zarządcy domu (budynku) lub dozorcy, który podjął się oddania pisma adresatowi"). W aktach figuruje również pismo pełnomocnika skarżącej z 18 listopada 2021 r. (k. 114), dotyczące jego zgłoszenia się do udziału w sprawie wraz z wnioskiem o doręczenie mu ww. decyzji. Po uzupełnieniu braków formalnych przez pełnomocnika, organ przy piśmie z 12 stycznia 2022 r. przekazał mu kopię spornej decyzji, która została mu doręczona 14 stycznia 2022 r. (k. 127). Odwołanie od decyzji Naczelnika PUS w B. z [...] października 2021 r. pełnomocnik skarżącej wniósł 28 stycznia 2022 r. (data pisma, jak też data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym; k. 148-161). Biorąc pod uwagę powyższe, nie sposób przyjąć odmiennie, niż że wniesienie odwołania nastąpiło po terminie. Czternastodniowy termin upływał bowiem 8 listopada 2021 r., zaś odwołanie złożone zostało skutecznie dopiero 28 stycznia 2022 r. W skardze złożonej do sądu strona kwestionuje głównie to, że H. K. w istocie nie przekazała skarżącej spornej decyzji. Skład orzekający zauważa jednak, że w obliczu zgromadzonego materiału dowodowego, i ze względu na charakter sprawy (stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co jest okolicznością obiektywną), nawet jeśli do przekazania przesyłki w rzeczywistości nie doszło, pozostaje to bez wpływu na rozstrzygnięcie. Z art. 149 o.p. wynika, że w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń. Z taką sytuacją mamy do czynienia w realiach rozpatrywanej sprawy, o czym była mowa już powyżej. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że jeżeli dorosły domownik nie odmawia przyjęcia przesyłki, oznacza to, że podjął się on doręczenia jej adresatowi. Odebranie przesyłki przez domownika adresata wywołuje skutek doręczenia w dacie przyjęcia przesyłki przez domownika adresata od doręczającego i złożenia pokwitowania odbioru, a nie w dacie przekazania przesyłki przez domownika adresatowi (zob. wyroki NSA: z 6 lutego 2018 r., II FSK 293/16; z 23 lutego 2018 r., II FSK 430/16; z 19 października 2021 r., III FSK 4/21). Idąc dalej, ewentualny fakt, że dorosły domownik (osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem), nie oddał tego pisma adresatowi, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia, a tym samym na bieg terminu do wniesienia odwołania (por. np. wyrok NSA z 15 października 2019 r., I OSK 281/18). Argumentacja strony, że adres, pod który została doręczona przesyłka zawierająca decyzję, był jedynie adresem tymczasowym, zaś skarżąca nie miała kontaktu z H. K., która nie oddała jej przesyłki, nie może podważyć skutecznego doręczenia decyzji 25 października 2021 r. Chybione jest również stanowisko pełnomocnika, że decyzja została doręczona 14 stycznia 2022 r. Jest to bowiem jedynie data doręczenia – co należy podkreślić - kopii tej decyzji pełnomocnikowi skarżącej. Obiektywny stan doręczenia został potwierdzony informacjami znajdującymi się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Danych zawartych w tym dokumencie strona skutecznie nie podważyła. Sąd zauważa, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone, korzystając z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone (por. np. postanowienie NSA z 16 grudnia 2011 r., I FSK 1861/11). Strona może oczywiście kwestionować autentyczność treści dokumentu, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, niemniej jednak powinna taką okoliczność udowodnić, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Na marginesie jedynie sąd zauważa, że ewentualne okoliczności związane z przyczynami niedochowania terminu zostałyby przeanalizowane w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania od spornej decyzji. Z akt administracyjnych nie wynika jednak, by taki wniosek został złożony. Skład orzekający nie znalazł zatem podstaw do uwzględnienia podniesionych w skardze zarzutów naruszenia art. 149 o.p., jak też nie odnalazł innych naruszeń, które mogłyby skutkować wyeliminowaniem zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł o oddaleniu skargi w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.).