I OZ 294/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 667/23 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Z.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 18 kwietnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2023 r., odrzucił skargę Z.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 18 kwietnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 19 czerwca 2023 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez podanie numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka sądowa zawierająca to wezwanie wraz ze stosownym pouczeniem o rygorze odrzucenia skargi nie została odebrana przez stronę skarżącą mimo pozostawienia zawiadomienia w drzwiach adresata i dwukrotnego awizowania. Tym samym korespondencja ta została doręczona skarżącej w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako "p.p.s.a.") i uznana za doręczoną w dniu 12 lipca 2023 r. W związku z powyższym, Sąd I instancji wskazał, że weryfikacja trybu doręczenia przeprowadzona na podstawie udokumentowanych na kopercie czynności operatora pocztowego nie budziła wątpliwości. W tej sytuacji siedmiodniowy termin do wykonania zobowiązania Sądu upłynął z dniem 19 lipca 2023 r. (który to dzień nie był sobotą ani dniem wolnym od pracy). Skarżąca nie uzupełniła jednak braku formalnego skargi, co skutkowało jej odrzuceniem. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Z.C., wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia podnosiła, że nie otrzymała z Sądu żadnego wezwania, zaś o braku formalnym skargi dowiedziała się dopiero z treści postanowienia o odrzuceniu skargi, które odebrała w dniu 14 sierpnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 57 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma sądowego, a ponadto zawierać inne elementy, wskazane w ustawie. Jednym z wymogów formalnych, jakie ustawa stawia pierwszemu w sprawie pismu procesowemu, jest konieczność wskazania w nim numeru PESEL osoby wnoszącej pismo (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). W sytuacji zaś, gdy nie uzupełniono braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd skargę odrzuca (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, zarządzeniem z 19 czerwca 2023 r., skarżąca została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie numeru PESEL. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca powyższe wezwanie, skierowana na adres skarżącej, była dwukrotnie awizowana: 28 czerwca 2023 r. i 6 lipca 2023 r., co potwierdzają adnotacje na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wobec bezskutecznego upływu terminu na odbiór przesyłki, zwrócono ją do nadawcy, tj. WSA w Bydgoszczy. Potwierdza to adnotacja na kopercie "Zwrot nie podjęto w terminie" z datą 14 lipca 2023 r. Wobec tego, zarządzeniem z dnia 19 lipca 2023 r. Sąd uznał przesyłkę za doręczoną z dniem 12 lipca 2023 r., stosownie do treści art. 73 § 4 p.p.s.a. Termin na uzupełnienie braku bezskutecznie upłynął więc w dniu 19 lipca 2023 r. Do dnia wydania zaskarżonego postanowienia skarżąca nie wykonała zaś wezwania Sądu, czego de facto sama nie kwestionuje. W zażaleniu skarżąca wywodzi natomiast, iż niedochowanie terminu było skutkiem nieotrzymania awiza (tak pierwszego, jak i powtórnego). Zwrócić należy jednak uwagę, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Domniemanie to może być obalone, jednakże podejmując taką próbę należy mieć na względzie, że na stronie spoczywa obowiązek przedstawienia wiarygodnych środków dowodowych. W praktyce orzeczniczej nie budzi wątpliwości, że ciężar obalenia domniemania doręczenia przesyłki przez awizo ciąży na stronie skarżącej. Jednym ze sposobów obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego. W niniejszej sprawie zawiadomienie o przesyłce adresowanej do skarżącej, a pozostawione w placówce pocztowej, zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej, co zostało prawidłowo odnotowane przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru (k.8 akt sądowych). W aktach sprawy znajduje się prawidłowo awizowana przesyłka, zaś skarżąca nie wszczęła postępowania reklamacyjnego. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia strony, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez złożenie zwykłego oświadczenia, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło (por. postanowienie NSA z 24 września 2015 r., II OZ 863/15, z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OZ 183/22). Mając powyższe na uwadze, wobec stwierdzenia, że skarżąca nie usunęła braku formalnego skargi, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasadnie Sąd I instancji skargę tę odrzucił. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.