I SA/Gd 246/24
WyrokWSA w Gdańsku2024-06-18
Skład orzekający: Marek Kraus, Sławomir Kozik, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo określił wysokość kosztów egzekucyjnych w sytuacji ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego po jego umorzeniu na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., uwzględniając koszty z umorzonego postępowania oraz koszty naliczone w nowym postępowaniu, zgodnie z przepisami obowiązującymi od 20 lutego 2021 r.? Czy sąd administracyjny w ramach kontroli postanowienia o kosztach egzekucyjnych może badać zasadność samego postępowania egzekucyjnego lub dopuszczalność zastosowanych środków egzekucyjnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo określił koszty egzekucyjne, uwzględniając zarówno koszty z umorzonego postępowania (opłatę manipulacyjną), jak i koszty naliczone w ponownie wszczętym postępowaniu (opłaty egzekucyjne), zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 r. Sąd podkreślił, że kontrola postanowienia o kosztach egzekucyjnych jest ograniczona do tej kwestii i nie obejmuje badania zasadności samego postępowania egzekucyjnego ani dopuszczalności zastosowanych środków egzekucyjnych, które powinny być badane w odrębnych postępowaniach (np. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji).Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. określające wysokość kosztów egzekucyjnych na kwotę 232,31 zł. Koszty te powstały w związku z ponownym wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z 2016 r., które wcześniej zostało umorzone. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym przepisów PPSA w związku z wyrokiem WSA w Gdańsku z 2021 r. (sygn. akt I SA/Gd 909/20), twierdząc, że postępowanie egzekucyjne było prowadzone bezprawnie i z naruszeniem jego praw.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi W.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 5 stycznia 2023 r., nr 2201-IEE.7192.2.148.2023.2.AK w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych oddala skargę.
1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 stycznia 2023 r. ( błędnie wpisany rok wydania postanowienia) nr 2201–IEE.7192.2.148.2023.2.AK, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Dyrektor IAS" "organ drugiej instancji" lub "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu zażalenia W.N. (dalej: "Skarżący" lub "Strona"), na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. (dalej: "Naczelnik US", "organ egzekucyjny", "organ pierwszej instancji") z dnia 6 listopada 2023 r. nr 2209-SEE.7113.7.13.2023.3. w sprawie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej jako "k.p.a."), art. 17, art. 18, art. 64 § 4, 5 i § 7, art. 64c § 1, 2, § 9 i § 10, art. 64ca § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.) oraz art. 7 ust. 1, art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1553 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:
2.1. Na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 r. o numerze: [...] nastąpiło ponowne wszczęcie egzekucji administracyjnej poprzez doręczenie Stronie dniu 29 czerwca 2022 r. zawiadomienia z dnia [...] czerwca 2022 r. o ponownym wszczęciu egzekucji wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia za pracę z dnia [...] czerwca 2022 r.
Poprzednio prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie wskazanego wyżej tytułu wykonawczego zostało umorzone postanowieniem z dnia 18 maja 2020 r. nr 2209-SEE.711.0855.2020.ZE1 z przyczyny określonej w art. 59 § 2 u.p.e.a.
W wyniku czynności egzekucyjnej, egzekucja prowadzona z ww. tytułu wykonawczego została zakończona. Pracodawca Skarżącego przekazał tytułem realizacji zajęcia wynagrodzenia za pracę pozostałą do spłaty kwotę, którą zaksięgowano na poczet należności objętej tym tytułem.
W związku z realizacją ww. czynności egzekucyjnych powstały koszty egzekucyjne w łącznej wysokości 232,31 zł, które obciążają zobowiązanego.
Pismem z dnia 5 października 2023 r. Skarżący złożył wniosek o wydanie postanowienia o wysokości kosztów egzekucyjnych.
Postanowieniem z dnia 6 listopada 2023 r. nr 2209-SEE.7113.7.13.2023.3 Naczelnik US określił wysokość kosztów egzekucyjnych, powstałych w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Strony na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 r. na łączną kwotę 232,31 zł, których specyfikację oraz sposób wyliczenia przedstawił w tabeli na str. 2 postanowienia.
2.2. Na postanowienie Naczelnika US Skarżący złożył zażalenie, po rozpoznaniu którego Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 5 stycznia 2024 r. nr 2201–IEE.7192.2.148.2023.2.AK utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu Dyrektor IAS na wstępie stwierdził, że będące przedmiotem kontroli postanowienie Naczelnika US z dnia 6 listopada 2023 r. zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym z ustawą z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) oraz ustawą z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.). Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia był art. 64 § 3 pkt 3, art. 64 § 4 i 5, § 7 oraz art. 64c § 1, § 2, § 9 pkt 1 lit.a. u.p.e.a.
Organ odwoławczy nadto wskazał, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 lutego 2021 r., wprowadzające nowy system naliczania, poboru i rozliczania kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego lub wierzyciela.
W zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny zawarł specyfikację powstałych kosztów egzekucyjnych i ich elementy, na które złożyła się opłata manipulacyjna w kwocie 21,57 zł oraz opłata egzekucyjna w wysokości 10% w kwocie 210,74 zł, łącznie wysokość kosztów egzekucyjnych wyniosła 232,31 zł.
Na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nastąpiło ponowne wszczęcie egzekucji administracyjnej poprzez doręczenie Stronie w dniu 29 czerwca 2022 r. zawiadomienia z [...] czerwca 2022 r. o ponownym wszczęciu egzekucji wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia za pracę.
Poprzednio prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie ww. tytułu zostało umorzone postanowieniem z 18 maja 2020 r. z przyczyny określonej w art. 59 § 2 u.p.e.a.
Organ odwoławczy przypomniał, że zgodnie z art. 61 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej wart. 59 § 2 postępowanie egzekucyjne wszczyna się ponownie z urzędu, poprzez wydanie zawiadomienia o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej, o którym mowa w § 4 - jeżeli organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem - po ujawnieniu przez wierzyciela majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne.
Dokonując oceny merytorycznej postanowienia Naczelnika US, Dyrektor IAS stwierdził, że organ egzekucyjny prawidłowo określił Stronie wysokość kosztów egzekucyjnych na podstawie ww. tytułu wykonawczego w łącznej wysokości 232,31 zł, na którą to kwotę składają się:
- koszty postępowania umorzonego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 na podstawie art. 64ca § 2 pkt 2 u.p.e.a. w wysokości 21,57 zł (opłata manipulacyjna naliczona na dzień 29 listopada 2016 r.);
- opłata egzekucyjna w wysokości 10% naliczona na podstawie art. 64 § 4 u.p.e.a tj. 188,46 zł (powstała z chwilą przekazania przez pracodawcę kwoty na realizację zajęcia z [...] lipca 2022 r.);
- oraz opłata egzekucyjna w wysokości 10% naliczona na podstawie art. 64 §4 u.p.e.a tj. 22,28 zł (powstała z chwilą przekazania przez pracodawcę kwoty na realizację zajęcia z [...] sierpnia 2023 r.).
Dyrektor IAS wyjaśnił, że w art. 64ca § 2 u.p.e.a ustawodawca wprowadził zasadę, że w ponownie wszczętej egzekucji można dochodzić kosztów egzekucyjnych, które powstały w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Koszty te dochodzone są niezależnie od kosztów egzekucyjnych powstałych w ponownie wszczętym postępowaniu egzekucyjnym. Na mocy przepisu przejściowego art. 12 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1553 ze zm.) ustawodawca wyłączył możliwość stosowania art. 64ca § 2 u.p.e.a w zakresie określonych kategorii kosztów egzekucyjnych. Wskutek tego przepisu art. 64ca § 2 u.p.e.a nie stosuje się w zakresie kosztów egzekucyjnych, które zostały naliczone na podstawie art. 64 § 1 pkt 1 – 5, 7, 11 i 12 oraz § 1a i 5 u.p.e.a. obowiązującej do 19 lutego 2021 r. Oznacza to, że w ponownie wszczętym postępowaniu egzekucyjnym brak jest podstaw do dochodzenia kosztów egzekucyjnych, naliczonych w umorzonym uprzednio postępowaniu na podanej wyżej podstawie prawnej w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 r.
W ust. 2 art. 12 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. ustawodawca wskazał natomiast, które spośród naliczonych w uprzednio umorzonym postępowaniu egzekucyjnym kosztów organ egzekucyjny może pobrać w postępowaniu ponownie wszczętym po 19 grudnia 2021 r. Na mocy tego przepisu możliwe jest dochodzenie wyłącznie: opłaty manipulacyjnej naliczonej na podstawie art. 64 § 6 u.p.e.a w brzmieniu obowiązującym do 19 lutego 2021 r. oraz ograniczonej – na podstawie art. 7 tej ustawy – do 100 zł, opłaty za czynność egzekucyjną naliczona na podstawie art. 64 § 1 pkt 12 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 19 lutego 2021 r.
Powyższe w ocenie organu odwoławczego, w ponownie wszczętym postępowaniu egzekucyjnym daje możliwość dochodzenia, jak w analizowanej sprawie, opłaty manipulacyjnej naliczonej przed dniem wejścia w życie ww. ustawy oraz opłaty egzekucyjnej naliczonej na podstawie art. 64 §4 i 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 r.
Po dokonaniu analizy prawidłowości naliczenia kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego skierowanego do majątku Strony na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], Dyrektor IAS stwierdził, że koszty te zostały określone w prawidłowej wysokości.
Odnosząc się natomiast do podniesionych w zażaleniu zarzutów dotyczących różnic pomiędzy wykazanymi w wydanym postanowieniu kosztami egzekucyjnymi a tymi doręczanymi Stronie przez Naczelnika US za okres od 1 lipca 2022 r. do 9 marca 2023 r., organ odwoławczy wyjaśnił, że zestawienie rozliczenia uzyskanych kwot w okresie w podanym wyżej okresie obejmowało jedynie częściowe rozliczenie należnych kosztów egzekucyjnych, natomiast postanowienie z 6 listopada 2023 r. określa wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Ponadto, odnosząc się do zarzutu prowadzenia przez Naczelnika US egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych, będących przedmiotem orzeczenia podjętego przez WSA w Gdańsku o sygn. akt I SA/Gd 909/20 Dyrektor IAS wskazał, iż nie podziela stanowiska Sądu zaprezentowanego w ww. wyroku, wyrazem czego była złożona przez tutejszy organ skarga kasacyjna. Natomiast co do pozostałych argumentów wskazanych przez Stronę Skarżącą podał, że były one przedmiotem m. in. zarzutów i skarg na czynności egzekucyjne oraz postanowień wydanych w trybie art. 62 Ordynacji podatkowej.
3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący zaskarżył ww. postanowienie Dyrektora IAS, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy:
1. poprzez nieuznanie i niezastosowanie się do przepisu art. 152 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), w związku z wyrokiem WSA w Gdańsku z dniu 20.04.2021 r. o sygnaturze akt I SA/Gd 909/20, poprzez nieuwzględnienie jego treści i wydanie tym samym pozwolenia na prowadzenie egzekucji administracyjnej w stosunku do jego wynagrodzenia za pracę przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. (dalej NUS), zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2022 r. - nr [...], wbrew zaleceniom Sądu w nim wskazanym, co pozostaje w bezpośrednim związku z treścią skarżonego postanowienia i przywołanym w nim tytułem wykonawczym i numerze [...];
2. poprzez nieuznanie i niezastosowanie się do przepisu art.152 § 1 p.p.s.a. w związku z wyrokiem WSA w Gdańsku z dniu 20.04.2021 r. o sygnaturze akt I SA/Gd 909/20, poprzez brak jakiejkolwiek reakcji na bezprawne zajęcie jego wynagrodzenia za pracę przez NUS, zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2022 r. - nr [...], uchylonym poprzez wydanie postanowienia DIAS z dnia 19 maja 2022 r. - nr 2201-IEE.711.91.105.2022.BT (w tym stosowanie tego zajęcia po jego wydaniu), wbrew zaleceniom Sądu w nim wskazanym, co pozostaje w bezpośrednim związku z treścią skarżonego postanowienia i przywołanym w nim tytułem wykonawczym i numerze [...];
3. poprzez nieuznanie i niezastosowanie się do przepisu art. 153 p.p.s.a. w związku z wyrokiem WSA w Gdańsku z dniu 20 kwietnia 2021 r. o sygnaturze akt I SA/Gd 909/20, poprzez nieuwzględnienie jego treści i wydanie tym samym przyzwolenia na prowadzenie egzekucji administracyjnej w stosunku do jego wynagrodzenia za pracę przez NUS, zawiadomienia dnia [...] czerwca 2022 r.- nr [...], wbrew zaleceniom Sądu w nim wskazanym, co pozostaje bezpośrednim związku z treścią skarżonego postanowienia;
4. poprzez nieuznanie i niezastosowanie się do przepisu art. 97 §1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej kodeksem lub k.p.a.) w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak podjęcia właściwego działania, wskazanego w przytoczonym przepisie prawa na bezprawne działania NUS, w związku z nieprawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2021 r. o sygnaturze akt I SA/Gd 909/20;
5. poprzez nieuznanie i niezastosowanie się przez organ egzekucyjny do przepisu art. 29 § 1 u.p.e.a. w związku z wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2021 r. o sygnaturze akt I SA/Gd 909/20 i wskazaniami wyrażonymi w art. art.152 § 1 i art. 153 p.p.s.a., poprzez nie przeprowadzenie badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej, opartej na skarżonym tytule wykonawczym;
6. naruszenie zasad legalizmu wyrażonej art. 6 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy, oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i poprzez swoje działanie wydanie przyzwolenia na łamanie przepisów prawa przez organ egzekucyjny i wadliwe tym samym określenie statusu prawnego prowadzonych postępowań egzekucyjnych i naruszenia tym samym moich praw jako osoby zobowiązanej oraz zasad państwa praworządnego;
7. naruszenie art. 7a k.p.a. w związku z art. 18 ustawy, poprzez całkowite jego zignorowanie i uznanie tym samym, że niezasadne jest wbrew woli ustawodawcy zastosowanie go w przedmiotowej sprawie, co stanowi podważenie przysługujących mi praw, jako stronie prowadzonego postępowania;
8. naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy, poprzez uznanie, że zasadnym jest stanowisko NUS, dotyczące naliczonych kosztów egzekucji;
9. naruszenie art. 9 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy, poprzez nieprawidłowe w ocenie Skarżącego rozpoznanie kwestii wskazanej w art.32aa ust.1 lit. c oraz ust. 2 u.p.e.a., w związku z art. 152 § 1 p.p.s.a. i wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2021 r. o sygnaturze akt I SA/Gd 909/20, oraz wskazanymi w jego uzasadnieniu wytycznymi co do dalszego postępowania organu administracji w sprawie;
10. nieuznawanie poprzez wydanie postanowienie prawomocnych wyroków sądów administracyjnych (I SA/Gd 676/21) a także przepisu art. 170 p.p.s.a., i niespełnienie ciążącego na organie obowiązku udzielenia pełnych i wyczerpujących odpowiedzi w stosunku do postawionych pytań i norm prawnych dotyczących rozpoznawanej sprawy (art.9 k.p.a.);
11. celowe przedkładanie uprawnień organu egzekucyjnego, ponad prawo do ochrony, co stanowi przejaw dyskryminacji prawnej, oraz zaprzecza uprawnieniom i obowiązkom nadanym DIAS przez ustawodawcę;
W związku z powyższym Skarżący wniósł o:
a) rozpatrzenie skargi na rozprawie i uchylenie zaskarżonego postanowienia DIAS oraz poprzedzającego go postanowienia NUS, w całości;
b) stwierdzenie, że doszło do obrazy przepisów: kodeksu postępowania administracyjnego (art. 6, 7, 7a, 8, 9 i art. 97 §1 pkt 4 k.p.a.), ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 29 § 1 i art. 18 u.p.e.a.) oraz ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 152 §1 p.p.s.a. oraz art. 153 p.p.s.a.), poprzez nieuwzględnienie przez DIAS, jako organu odwoławczego przy wydawaniu postanowienia, skutków prawnych wynikających z treści wyroku WSA w Gdańsku z dnia 20.04.2021 r. o sygnaturze akt I SA/Gd 909/20;
c) zasądzenie nakazu zwrotu zajętego wynagrodzenia za pracę, wraz z odsetkami ustawowymi, stosownie do treści art. 359 kodeksu cywilnego, w związku z bezprawnym prowadzeniem postępowania egzekucyjnego w stosunku do mojego wynagrodzenia za pracę;
d) zasądzenie nakazu zwrotu bezprawnie naliczonych w sprawie kosztów egzekucyjnych, wraz z odsetkami ustawowymi, stosownie do treści art. 64cd. u.p.e.a. i art. 359 kodeksu cywilnego, w związku z bezprawnym prowadzeniem postępowania egzekucyjnego w stosunku do mojego wynagrodzenia za pracę;
e) w przypadku nieuwzględnienia powyższych wniosków, wnoszę o wskazanie jednoznacznej podstawy prawnej, która wskazywałaby ponad wszelką wątpliwość, że zastosowanie w sprawie wskazanego powyżej przepisu art. 64cd u.p.e.a. nie może być zastosowany;
f) ukaranie obu organów administracji, to jest Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku oraz Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. karą grzywny, za niewłaściwe i niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa zajęcie egzekucyjne, jeżeli przepisy ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzenie takiej grzywny przewidują.
4. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
5.1. Skarga jest niezasadna.
5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postepowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowania, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3).
W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.
W związku z powyższym Sąd nie był związany zawartym w skardze wnioskiem Skarżącego o przeprowadzenie rozprawy i rozpoznał sprawę w oparciu o ww. podstawę prawną w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, co z kolei odpowiada treści art. 120 p.p.s.a.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
5.3. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora IAS utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US w sprawie określenia Skarżącemu wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie wymienionego wcześniej tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 r. w łącznej kwocie 232,31 zł.
Istota niniejszej sprawy koncentruje się zatem na kwestii prawidłowości postępowania organu w zakresie przepisów regulujących naliczenie kosztów postępowania egzekucyjnego, zakresu tego naliczenia oraz wysokości kosztów.
Sąd podzielił pogląd Dyrektora IAS wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że w rozważanej sprawie zastosowanie znajdują przepisy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 lutego 2021 r., wprowadzające nowy system naliczania, poboru oraz rozliczania kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego lub wierzyciela.
Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że Naczelnik US w oparciu o przepis art. 61 § 1 pkt 2 u.p.e.a. ponownie wszczął egzekucję administracyjną m. in. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., poprzez doręczenie Skarżącemu w dniu 29 czerwca 2022 r. zawiadomienia o ponownym wszczęciu egzekucji wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia za pracę z [...] czerwca 2022 r.
Poprzednio prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego zostało umorzone postanowieniem z dnia 18 maja 2020 r. nr 2209-SEE.711.0855.2020.ZE1 z przyczyny określonej w art. 59 § 2 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 61 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 postępowanie egzekucyjne wszczyna się ponownie z urzędu, poprzez wydanie zawiadomienia o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej, o którym mowa w § 4 - jeżeli organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem - po ujawnieniu przez wierzyciela majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne.
Z akt wynika, iż w toku ponownie prowadzonej egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny wyegzekwował z zajętego wynagrodzenia za pracę należność objętą tytułem wykonawczym.
Zobowiązany wniósł o wydanie postanowienia określającego wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w toku prowadzonego wobec niego ponownego postępowania egzekucyjnego.
Skutkiem powyższego organ wydał postanowienie o określeniu łącznej wysokości kosztów egzekucyjnych w kwocie 232,31 zł, w treści którego określił rodzaje opłat składających się na te koszty oraz ich wysokość i podstawę wyliczenia.
W ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko Dyrektora IAS, że organ egzekucyjny prawidłowo określił Stronie Skarżącej wysokość kosztów egzekucyjnych na podstawie ww. tytułu wykonawczego w łącznej wysokości 232,31 zł. Naliczone Skarżącemu koszty egzekucyjne składają się z: kosztów postępowania umorzonego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. (obejmujące opłatę manipulacyjną naliczoną na dzień 29 listopada 2016 r.) w wysokości 21,57 zł, oraz opłat egzekucyjnych w wysokości 10% tytułem realizacji zajęcia za lipiec 2022 r. – 188,46 zł i sierpień 2022 r. – 22,28 zł.
Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, niewyegzekwowaną lub niezapłaconą przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opłatę manipulacyjną naliczoną w egzekucji należności pieniężnej objętej każdym tytułem wykonawczym w wysokości wyższej niż 100 zł na podstawie art. 64 § 6 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, pobiera się w wysokości 100 zł.
Z kolei, zgodnie z art. 12 ust. 1 ww. ustawy, w postępowaniu egzekucyjnym ponownie wszczętym od dnia wejścia w życie niniejszej sprawy nie stosuje się przepisu art. 64ca § 2 ustawy zmienianej w art. 1 w zakresie kosztów egzekucyjnych naliczonych na podstawie art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11 i 12 oraz § 1a i 5 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. W postępowaniu egzekucyjnym ponownie wszczętym od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy pobiera się niewyegzekwowane lub niezapłacone:
1) opłatę manipulacyjną naliczoną na podstawie art. 64 § 6 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, zgodnie z art. 7;
2) opłatę za czynność egzekucyjną naliczoną na podstawie: a) art. 64 § 1 pkt 12 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2, b) art. 64 § 1 pkt 14 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym;
3) wydatki egzekucyjne poniesione przez organ egzekucyjny w umorzonym postępowaniu egzekucyjnym.
Zgodnie z art. 64ca § 2 u.p.e.a., w ponownie wszczętej egzekucji administracyjnej mogą być dochodzone koszty egzekucyjne powstałe w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2: 1) na wniosek wierzyciela - jeżeli zostały pokryte przez tego wierzyciela, 2) z urzędu - jeżeli nie zostały uprzednio umorzone - niezależnie od kosztów egzekucyjnych powstałych w ponownie wszczętym postępowaniu egzekucyjnym.
Według art. 64 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera w egzekucji należności pieniężnej opłatę egzekucyjną w wysokości 10% wyegzekwowanych środków pieniężnych pomniejszonych o koszty egzekucyjne, o których mowa w art. 115 § 1 pkt 1-1c. Maksymalna wysokość opłaty egzekucyjnej wynosi 10% wyegzekwowanych: należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie naliczonych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i kosztów upomnienia, nie więcej jednak niż 40.000 zł. W przypadku zapłaty należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie lub kosztów upomnienia organowi egzekucyjnemu lub wierzycielowi przez zobowiązanego lub przez podmiot wymieniony w art. 71ca § 1 pkt 3 i 5, po wszczęciu egzekucji administracyjnej, organ egzekucyjny pobiera opłatę egzekucyjną w wysokości 5% uzyskanych w ten sposób środków pieniężnych, pomniejszonych o koszty egzekucyjne, o których mowa w art. 115 § 1 pkt 1-1c. Maksymalna wysokość opłaty egzekucyjnej wynosi 5% uzyskanej w ten sposób: należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie naliczonych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i kosztów upomnienia, nie więcej jednak niż 20 000 zł.(§ 5). Obowiązek zapłaty opłaty egzekucyjnej powstaje z chwilą wyegzekwowania należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie lub kosztów upomnienia (§ 7 pkt 1).
Zgodnie z kolei z art. 64c § 1 u.p.e.a., opłata manipulacyjna, opłata egzekucyjna, opłata za czynności egzekucyjne i wydatki egzekucyjne stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego. Pokrycie przez wierzyciela kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 nie stanowi przeszkody w dochodzeniu tych kosztów od zobowiązanego, na wniosek tego wierzyciela, w ponownie wszczętej egzekucji administracyjnej. (§ 2). Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych: 1) na wniosek zobowiązanego złożony w terminie 30 dni od dnia: a) wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, a w przypadku wyegzekwowania w całości obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne, b) zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, c) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne; 2) z urzędu, jeżeli koszty egzekucyjne obciążają wierzyciela niebędącego jednocześnie organem egzekucyjnym, niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia wydania: a) zawiadomienia o przyczynach nieprzystąpienia do egzekucji, jeżeli nie wydano postanowienia o nieprzystąpieniu do egzekucji, b) postanowienia o nieprzystąpieniu do egzekucji, c) postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, d) postanowienia o zakończeniu egzekucji, o którym mowa w art. 62f § 1. (§ 9). Na postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych przysługuje zażalenie (§10).
Zatem w świetle powołanych przepisów organ egzekucyjny prawidłowo określił koszty postępowania egzekucyjnego.
5.4. Odnosząc się do zarzutów Skarżącego organ odwoławczy trafnie wskazał, że w prowadzonym w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] będącego przedmiotem ponownie wszczętej egzekucji zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2022 r. (uprzednio umorzonej na podstawie art. 59 § 2 postanowieniem z 18 maja 2020 r.), zasadnie określił wysokość kosztów egzekucyjnych na podstawie przepisów u.p.e.a. obowiązujących na dzień wydania zawiadomienia z dnia 14 czerwca 2022 r. tj. w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 lutego 2021 r.
W konsekwencji, organ egzekucyjny zasadnie przyjął w zaskarżonym postanowieniu: - stosownie do art. 64ca § 2 pkt 2 u.p.e.a - opłatę manipulacyjną naliczoną na dzień 29 listopada 2016 r. w wysokości 21,57 zł – koszty postępowania umorzonego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 u.p.e.a., - stosownie do art. 64 § 4 u.p.e.a opłat egzekucyjnych w wysokości 10% naliczonych na podstawie art. 64 § 4 u.p.e.a.: 1) w wysokości 188,46 zł – powstałej w związku z przekazaniem przez pracodawcę wyegzekwowanej kwoty tytułem zajęcia wynagrodzenia za pracę za lipiec 2022 r. oraz w wysokości 22,28 zł - powstałej w związku z przekazaniem przez pracodawcę wyegzekwowanej kwoty tytułem zajęcia wynagrodzenia za pracę za sierpień 2022 r. i określił wysokość kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 232,31 zł.
W związku z tym, podnoszone w tej materii zarzuty skargi są bezzasadne.
5.5. Bezzasadne są także zarzuty co do niezasadności wszczęcia przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego oraz jego prowadzenia (w tym sposobu jego prowadzenia), wbrew wydanemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I SA/Gd 909/20 i naruszenia w ten sposób przepisu art. 152 § 1 p.p.s.a oraz 153 p.p.s.a.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że niniejsza sprawa dotyczy wyłącznie prawidłowości postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Poza granicami tej sprawy leżą kwestie związane z jej zasadnością, niedopuszczalnością egzekucji czy niedopuszczalnością zastosowanego środka egzekucyjnego. W tym bowiem zakresie zobowiązanemu przysługują odrębne środki prawne, jak zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego (art. 33 u.p.e.a.). Na etapie natomiast rozstrzygania o kosztach egzekucyjnych nie dokonuje się badania dopuszczalności prowadzonej egzekucji. Organ odwoławczy nie naruszył zatem prawa pomijając te kwestie w wydanym przez siebie postanowieniu, prawidłowo uznając, że leżą one poza granicami sprawy.
Powtórzyć należy, że Sąd w niniejszej sprawie nie ma możliwości dokonania badania prawidłowości całego postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego, zgodnie bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Granice sprawy wyznacza zaskarżony przez stronę akt (w tym przypadku postanowienie organu egzekucyjnego wydane w przedmiocie kosztów egzekucyjnych).
Odnosząc się do z kolei do kwestii nieuwzględnienia treści wyroku i wydania pozwolenia na prowadzenie egzekucji, skutkiem którego w ocenie Skarżącego doszło do bezprawnego zajęcia jego wynagrodzenia za pracę, Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wielokrotnie przywoływany przez Skarżącego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydany dnia 20 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I SA/Gd 909/20 nie mógł stanowić podstawy do realizacji wytycznych co do postępowania organu egzekucyjnego, nie doszło bowiem do jego uprawomocnienia się. Przeciwnie wyrok ten został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2024 r. w sprawie sygn. akt III FSK 4596/21, a sprawa została przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.
Powyższe czyni również bezzasadnym zarzut naruszenia art. 9 k.p.a., zawierający obowiązek organu udzielania stronie informacji faktycznej i prawnej, który Skarżący upatruje poprzez nieprawidłowe rozpoznanie wskazanej kwestii w art. 32aa § 1 pkt 1 lit.c i § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 152 § 1 p.p.s.a. i wyrokiem o sygn. akt I SA/Gd 909/20, a które to przepisy u.p.e.a. jak i wyrok nie miały zastosowania w niniejszej sprawie.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut nieuznawania prawomocnych wyroków sądów administracyjnych – wskazanego wyroku WSA w Gdańsku o sygn. akt I SA/Gd 676/21, poprzez wydanie skarżonego postanowienia, a także przepisu art. 170 p.p.s.a i niespełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku udzielania pełnych i wyczerpujących informacji, odpowiedzi w stosunku do postawionych przez Skarżącego pytań, gdyż po pierwsze wskazywany przez Stronę skarżącą wyrok, odnosi się do innego przedmiotu aniżeli przedmiotu rozpatrywanego w niniejszej sprawie, dotyczy bowiem odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Po drugie, wbrew twierdzeniom Strony, wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedzone zostało dokładnym wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, Strona zaś w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego była powiadamiana, na co wskazuje materiał dowodowy.
Wbrew podniesionym zarzutom skargi, Dyrektor IAS wydając zaskarżone postanowienie nie ograniczył się tylko do kontroli postanowienia organu pierwszej instancji, ale i odwołał się do wszystkich wskazanych przez Skarżącego kwestii. Merytorycznie rozstrzygnął sprawę, ustalając niesporny stan faktyczny, dokonał oceny mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.
Mając na uwadze powyższe za bezzasadne należy również uznać zarzuty skargi w kwestii naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w sytuacji kiedy, ww. przepis nie miał zastosowania w sprawie.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wbrew twierdzeniom skarżącego, wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedzone zostało dokładnym wyjaśnieniem okoliczności istotnych dla sprawy (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonym uzasadnieniu postanowienia.
W ocenie Sądu organy działały w niniejszej sprawie w oparciu o przepisy prawa, z uwzględnieniem zasady legalizmu zawartej w art. 6 k.p.a., co czyni bezzasadnym zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP. Tym samym utrzymanie w mocy przez Dyrektora IAS prawidłowego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji nie narusza art. 7 i 8 k.p.a..
Natomiast wbrew twierdzeniu strony skarżącej w niniejszej sprawie nie wystąpiły wątpliwości co do treści normy prawnej, uzasadniające zastosowanie w sprawie art. 7a k.p.a. skutkujące rozstrzyganiem takich wątpliwości na korzyść strony.
5.6. Odnosząc się z kolei do wniosku Strony o zasądzenie zwrotu zajętego wynagrodzenia za pracę oraz naliczonych w sprawie kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami ustawowymi, a w przypadku jego nieuwzględnienia o wskazanie podstawy prawnej, która wskazywałaby ponad wszelką wątpliwość, że zastosowanie w sprawie nie znajduje przepis art. 64cd u.p.e.a, Sąd wskazuje, że wymieniony przepis prawa określa zasady i tryb zwrotu zobowiązanemu lub wierzycielowi wyegzekwowanych lub uzyskanych kosztów egzekucyjnych, jeżeli okaże się, że wszczęcie lub prowadzenie postępowania egzekucyjnego było niezgodne z prawem. W analizowanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, zasadność natomiast wydania postanowienia organu egzekucyjnego w sprawie kosztów egzekucyjnych została wykazana we wcześniejszej treści uzasadnienia wyroku.
W zakresie zaś wniosku o nałożenie na organy obu instancji kary grzywny wskazać należy, że możliwość wymierzania przez Sąd grzywny stronom, które nie wykonują swoich obowiązków, zgodnie z ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, została ograniczona do ściśle określonych przypadków. Podkreślić przy tym należy, że z żadnego z przepisów ustawy nie wynika, by Sąd posiadał kompetencje do karania organów za wskazane przez Skarżącego, a niewłaściwe w jego ocenie działania w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że w niniejszej sprawie żadna ze wskazanych w ustawie p.p.s.a. okoliczności nie miała miejsca. Z tych względów wniosek należało uznać za bezzasadny.
5.7. Reasumując, Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
5.8. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło