II OZ 21/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D. G. i P. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1259/23 o odrzuceniu skargi D. G. i P. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 kwietnia 2023 r. znak DOA.7110.40.2023.ACK w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1259/23 odrzucił skargę D. G. i P. G. (dalej określanych jako skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 kwietnia 2023 r., znak DOA.7110.40.2023.ACK w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd, odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.; dalej powoływanej jako P.p.s.a.), podał, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona skarżącym w dniu 21 kwietnia 2023 r., zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał z dniem 22 maja 2023 r. Tymczasem skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 23 maja 2023 r. Sąd stwierdził więc, że skarga została złożona po upływie trzydziestu dni od daty doręczenia decyzji skarżącym. Skarżący wnieśli zażalenia o tej samej treści na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia, zawarto w nich również wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Powodem odrzucenia skargi w tej sprawie było przyjęcie przez sąd, że skarga została wniesiona z uchybieniem przewidzianego dla tej czynności terminu. Zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W rozpoznawanym zażaleniu skarżący twierdzą, że doręczenie im decyzji nie było skuteczne, bowiem została ona skierowana na niewłaściwy adres. Jednocześnie wskazują, że osoba, która odebrała kierowaną do skarżących korespondencję nie była uprawniona do tej czynności, a doręczenie nastąpiło pod innym niż wskazanym na kopercie adresem. Z drugiej strony utrzymują, że termin do wniesienia skargi został dochowany, gdyż to od dnia przekazania im przez tę osobę przesyłki należało liczyć termin do wniesienia skargi. Stanowisko skarżących nie jest jednak prawidłowe. Z przedstawionych akt sprawy wynika, że do doręczenia zaskarżonej decyzji doszło w dniu 21 kwietnia 2023 r. pod adresem [...]. Adres ten wskazany był przez skarżących jako adres do doręczeń i pod ten adres kierowano wszelką adresowaną do nich korespondencję, która w toku postępowania administracyjnego była skutecznie podejmowana. Skarżący, co istotne, nie poinformowali zarazem organu o zmianie adresu, do czego zobowiązani byli na podstawie art. 41 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.; dalej zwanej K.p.a.). W razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Podnoszona kwestia, że złożyli w placówce pocztowej dyspozycję o "dosyłanie" im przesyłek pocztowych na nowy adres nie może wpłynąć na skuteczność doręczenia pod wskazanym organowi adresem. Podobnie jak sygnalizowane przez skarżących nieprawidłowości po stronie operatora pocztowego związane z nieprzekierowaniem korespondencji. Nie znając wyniku złożonej reklamacji, w zażaleniu nie obalono jednak domniemania o skutecznym doręczeniu przesyłki w trybie doręczenia zastępczego. Na zwrotnych potwierdzeniach odbioru decyzji jako dorosły domownik, co wynika z adnotacji doręczyciela, podpisał się T. L. W myśl art. 43 K.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Jak wynika z załączonych do zażaleń oświadczeń tej osoby, nie jest ona w jakikolwiek sposób związana ze skarżącymi, w dniu 21 kwietnia 2023 r. w [...] dokonywała czynności konserwatorskich i przyjęła korespondencję adresowaną do skarżących na adres [...]. W tym kontekście stwierdzić trzeba, że dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma ma moc dokumentu urzędowego, a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W sprawie brak jest dostatecznych przesłanek wskazujących, że doręczenia korespondencji zawierającej kwestionowaną decyzję dokonano pod innym adresem osobie do tego nieupoważnionej. Znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenia odbioru zawierają jednoznaczne stwierdzenie, że przesyłki zostały odebrane przez dorosłego domownika T. L. pod adresem [...]. Nie można obalić domniemania doręczenia korespondencji do rąk dorosłego domownika jedynie przez stwierdzenie, że osoba odbierająca przesyłkę nie była do tego upoważniona i to w sytuacji, gdy oświadczyła, że jest dorosłym domownikiem adresata, poświadczając to własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Doręczyciel nie jest uprawniony do weryfikowania, czy dorosła osoba odbierająca pismo i zobowiązująca się do oddania go adresatowi jest rzeczywiście domownikiem adresata, musi bowiem polegać na oświadczeniu tej osoby i składanym przez nią podpisie potwierdzającym nie tylko odbiór przesyłki, ale również zobowiązanie się do oddania przesyłki adresatowi (por. postanowienie NSA z 15 marca 2016 r., sygn. akt II OZ 263/16, LEX nr 2003727). Zaznaczenia wymaga, że wszczęte przez skarżących postępowanie reklamacyjne przed Pocztą Polską nie dotyczy kwestii doręczenia przesyłki pod niewłaściwym adresem. Nie mają racji skarżący twierdząc, że dochowali terminu do wniesienia skargi, skoro zaskarżona decyzja - według ich oświadczenia - została im doręczona w dniu 24 kwietnia 2023 r. Dla skuteczności doręczenia nie ma znaczenia, kiedy przesyłka faktycznie zostanie przekazana adresatowi. Pocztowy dowód doręczenia przesyłki, jak już wyjaśniono, jest dokumentem urzędowym potwierdzającym zarówno fakt doręczenia, jak i datę doręczenia pisma, zgodnie z danymi umieszczonymi w tym dokumencie i to od dnia po nim następującego rozpoczyna bieg termin na złożenie środka zaskarżenia. Podsumowując, skarżący nie zdołali podważyć ustaleń przyjętych przez Sąd pierwszej instancji za podstawę orzekania. Skoro do skutecznego doręczenia decyzji doszło w dniu 21 kwietnia 2023 r., to termin do wniesienia skargi upływał 22 maja 2023 r. (wtorek - nie był to dzień wolny od pracy). Zatem skarga nadana na poczcie w dniu 23 maja 2023 r. wniesiona została z uchybieniem trzydziestodniowego terminu wskazanego w art. 53 § 1 P.p.s.a. Skutkiem tego było odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co prawidłowo uczynił Sąd pierwszej instancji. Na ocenę zasadności zażalenia nie ma wpływu fakt złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Rozpoznanie takiego wniosku następuje w oddzielnym postępowaniu. Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.