VIII SAB/Wa 33/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 3 lipca 2024 r. sprawy ze skargi J. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta R. w przedmiocie przyznania dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym oddala skargę. Pismem z dnia 16 kwietnia 2024 r. J.W. (dalej: "strona", "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta R. (dalej: "organ") w przedmiocie przyznania dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym. Autor skargi wniósł o: 1) zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o przyznanie dofinansowania do kosztów turnusu rehabilitacyjnego w 2024 roku; 2) stwierdzenie, że w wyżej wymienionej sprawie nastąpiła przewlekłość oraz bezczynność oraz że mają one miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) nałożenie na organ grzywny w wysokości określonej w art.154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.); 4) przyznanie od organu na rzecz J.W. sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił stan sprawy. Wyjaśnił, że styczniu 2024r. złożył do organu wniosek o przyznanie dofinansowania do kosztów turnusu rehabilitacyjnego. W dniu 17 stycznia 2024r. organ doręczył stronie wezwanie do wyjaśnienia w terminie 14 dni kwestii uzyskiwanych dochodów pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Jak wskazał skarżący, nie wiedział, co wzbudza wątpliwości organu więc 29 stycznia 2024r. wystąpił o sprecyzowanie wezwania, argumentując, że nie wie jakich danych domaga się organ. Strona wyjaśniła, że w dniu 11 marca 2024r. doręczono jej pismo o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Natomiast dnia 18 marca 2024r. wystąpił z ponagleniem w niniejszej sprawie. Dalej strona podniosła, iż motywując postulat stwierdzenia przewlekłości/bezczynności z rażącym naruszeniem prawa wskazać należy, że koszt turnusu rehabilitacyjnego istotnie obciąża budżet skarżącego. Brak pewności co do partycypacji w tym wydatku ze strony organu utrudnia zaplanowanie tego wyjazdu. W zestawieniu z tym, że strona przeciwna sformułowała wieloznaczne wezwanie oraz nie dokonała autorefleksji własnego zachowania po otrzymaniu pisma z 29 stycznia 2024r. należy przyjąć, iż przewlekłość/bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei motywując roszczenie finansowe skarżący zacytował fragment wyroku WSA w Łodzi z 9 czerwca 2022r. III SAB/Łd 42/22. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Przedstawił stan faktyczny sprawy, podnosząc m.in., iż organ niezwłocznie po złożeniu przez skarżącego wniosku wezwał go do jego uzupełnienia. Po nadesłaniu przez skarżącego pisma, poinformował go również niezwłocznie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. W ocenie organu nie można więc mówić, że organ pozostawał w bezczynności, czy też działał w sposób przewlekły. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać na art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie. Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a. W sprawach skarg na bezczynność nie ma znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 k.p.a., a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest wyłącznie złożenie takiego ponaglenia (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 stycznia 2023 r., sygn. akt III SAB/Po 35/22 ). Z akt sprawy wynika, że skarżący wypełnił powyższy wymóg składając stosowne ponaglenie (zob. pismo z dnia 18 marca 2024 r.). Wobec powyższego zostały spełnione warunki formalne dopuszczalności niniejszej skargi. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Odnosząc się do zakresu skargi na przewlekłość postępowania wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z 05 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12 CBOSA) zajęto stanowisko, które Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela, zgodnie z którym nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu (od 11 kwietnia 2011 r.) skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagała reinterpretacji pojęcia "bezczynności" przez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2024 r., poz. 572 – dalej: k.p.a.), względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 stycznia 2023 r., sygn. akt III SAB/Po 35/22 ). Definicja legalna "bezczynności", wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., stwierdza, że stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1" (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a. wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności. Definicja legalna "przewlekłości" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., stwierdza natomiast, że stan ten zachodzi, jeżeli "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Kierując się powyższym, Sąd uznał, że organ nie dopuścił się zarzucanej mu przewlekłości w prowadzeniu postępowania w przedmiocie przyznania dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w dniu 5 stycznia 2024r. do organu pomocy społecznej wpłynął wniosek strony o dofinansowanie ze środków NFZ turnusu rehabilitacyjnego. Sąd zauważa, iż wniosek o udzielenie dofinansowania jest drukiem sformalizowanym. Treść i forma jego została ustalona Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 roku w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 230 poz.1694 ze zm.) w formie załącznika nr 1 do przedmiotowego rozporządzenia. Osoba niepełnosprawna ubiegająca się o dofinansowanie zobowiązana jest podać wysokość swojego dochodu netto, co wynika z art. 10e ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity Dz.U z 2024 r. poz. 44) odsyłając w tym względzie do ustawy o świadczeniach rodzinnych. Tymczasem skarżący składając wniosek o udzielenie dofinansowania podał wysokość swojego dochodu brutto. W związku z tym zasadnie organ uznał, że wniosek zawiera błąd dotyczący podanego dochodu i wezwał do pisemnego wyjaśnienia kwestii dochodu tj. miesięcznej kwoty dochodu netto na jedną osobę za X, XI, XII 2023r. (podkreślenie Sądu). Jednocześnie organ pouczył skarżącego, że niewyjaśnienie powyższego w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia (zob. pismo organu z 11 stycznia 2024r. znak: [...]). Pismo to zgodnie ze zwrotnym poświadczeniem odbioru skarżący otrzymał w dniu 17 stycznia 2024r., a zatem 14-dniowy termin złożenia wyjaśnienia upłynął w dniu 1 lutego 2024r. W wyznaczonym 14 dniowym terminie skarżący nie uzupełnił wniosku poprzez wskazanie swojego dochodu netto, nie przekazał żadnych danych. Przesłał natomiast do organu pismo z dnia 29 stycznia 2024r. (data nadania w UP), w którym podniósł jakoby wezwanie do usunięcia braków jest niezrozumiałe i może być rozumiane na wiele sposobów. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że pismo wzywające do uzupełnienia wniosku określało jaki zakres należy uzupełnić tj. podać jaka jest miesięczna kwota dochodu netto na jedną osobę za X, XI, XII 2023r. Stąd też zasadnie organ pismem z dnia 19 lutego 2024r. pozostawił wniosek skarżącego bez rozpatrzenia. Na marginesie Sąd zauważa, iż skarżący w latach poprzednich występował do organu z tożsamymi wnioskami i nie miał wątpliwości co do sposobu ich wypełnienia, prawidłowo podając dochód netto. Powyższe sprawozdanie z przebiegu prowadzonego postępowania administracyjnego daje podstawy do uznania, że brak podstaw do stwierdzania przewlekłości w prowadzonym postępowaniu. Organ w terminie rozpoczął procedurę rozpoznawania wniosku, bez zwłoki wystąpił o uzupełnienie wniosku i pouczył stronę o skutkach niedochowania terminu uzupełnienia wniosku. A następnie ją zakończył pismem z 19 lutego 2024r. W ocenie Sądu zatem, nie budzi wątpliwości, że postępowanie było prowadzone sprawnie, z właściwą koncentracją materiału dowodowego, z całą zaś pewnością nie dłużej, niż było to niezbędne do załatwienia sprawy, a więc bez naruszenia przepisu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd mając zatem na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, jak również fakt zakończenia przez organ prowadzonego postępowania uznał, że skarga w sprawie jest niezasadna i w związku z powyższym orzekł o jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.