I SAB/Sz 50/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędzia WSA Wiesław Drabik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lipca 2024 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Starosty Powiatu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Starostę Powiatu do załatwienia wniosku skarżącego J. M. z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności, II. stwierdza, że Starosta Powiatu dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku J. M. z dnia 5 marca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Starosty Powiatu na rzecz J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania . W dniu [...] r. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Starosty Powiatu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W jej uzasadnieniu wyjaśnił, że [...] r. drogą e-mailową zwrócił się do Starostwa Powiatowego o przesłanie e-mailem elektronicznej wersji protokołu z dwóch ostatnich kontroli dróg gminnych na terenie miejscowości P. W dniu 13 marca 2024 r. Zarząd Dróg Powiatowych poinformował skarżącego o przekazaniu wniosku według właściwości Staroście. W ustawowym terminie 14 dni organ nie udzielił żądanej informacji. W skutek bezczynności organu skarżący zarzucił mu naruszenie: - art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji na wniosek, - art. 10 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (dalej "u.d.i.p.") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w BIP lub centralnym repozytorium jest udostępniana na wniosek a obowiązkiem podmiotu udostępniającego informację jest zapewnienie możliwości jej przesłania. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z 5 marca 2024 r. oraz zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że wniosek skarżącego 11 marca 2024 r. został przekazany do Zarządu Dróg Powiatowych, który 13 marca 2024 r. przekazał go według właściwości do Wydziału Komunikacji, Transportu i Dróg Powiatowych, a 4 kwietnia 2024 r. drogą e-mailową przesłano skarżącemu wnioskowany protokół z kontroli dróg gminnych na terenie miejscowości P. Natomiast 2 kwietnia 2024 r. wpłynęła skarga J. M. na bezczynność Starosty Powiatu która 3 kwietnia 2024 r. została przekazana do Zarządu Dróg Powiatowych a następnie tego samego dnia do Wydziału Komunikacji, Transportu i Dróg Powiatowych. Z powyższego wynika, że dopiero 13 marca 2024 r. wniosek skarżącego został przekazany do odpowiedniego Wydziału. Ponadto, w ocenie organu skarżący nie wystąpił o udzielenie informacji publicznej, ponieważ wniosek nie zawierał podstawy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył co następuje: Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a."). W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W postępowaniu przed sądem wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie. Nie ma wątpliwości, że kontrola sądowa - w trybie art. 149 p.p.s.a. - prowadzenia postępowania przez organ w następstwie skargi na bezczynność organu, a także - na przewlekłe prowadzenie takiego postępowania przez organ jest dokonywana na dzień wniesienia skargi, co potwierdzają uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 oraz z 7 marca 2022 r. o sygn. akt II OPS 1/21. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności Starosty w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z 5 marca 2024 r. W sprawie nie jest kwestionowane, że Starosta jako adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie budzi też wątpliwości, że wnioskowana informacja jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Spornym natomiast jest, czy organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku. Z akt administracyjnych wynika, że wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej wpłynął do organu 5 marca 2024 r. Zatem termin 14 dni do rozpatrzenia wniosku upływał 19 marca 2024 r. Przedmiotowy wniosek przekazywany był "według właściwości": 11 marca 2024 r. do Zarządu Dróg Powiatowych, 13 marca 2024 r. do Wydziału Komunikacji, Transportu i Dróg Powiatowych. W tym miejscu należy wyjaśnić, że tryb przekazywania wniosku przewidziany przepisem art. 65 § 1 k.p.a., nie ma zastosowania do załatwiania spraw w procedurze udostępnienia informacji publicznej. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego można stosować w postępowaniu dotyczącym udostępnienia informacji publicznej tylko wówczas gdy wynika to z treści ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepisy u.d.i.p. nie przewidują stosowania art. 65 k.p.a. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 16 ust. 2 stanowi, że przepisy k.p.a. stosuje się do decyzji administracyjnej wydanej w oparciu o ust. 1, a nie do całego postępowania wywołanego wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. W sytuacji gdy informacja publiczna nie może być udostępniona np. ze względu na to, że podmiot do którego wpłynął wniosek taką informacją nie dysponuje, powinien powiadomić pisemnie wnioskodawcę o przyczynie braku możliwości udostępnienia informacji, nie zaś przekazywać go w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a. Podnoszona przez organ okoliczność przekazywania wniosku pomiędzy Wydziałami Starostwa Powiatowego nie może stanowić usprawiedliwienia przekroczenia terminu, bowiem to na organie spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy urzędu, aby wszelkie sprawy urzędowe były załatwiane bez zbędnej zwłoki i w ustawowo przewidzianych terminach. Chybiony jest argument organu przywołany w odpowiedzi na skargę, jakoby skarżący nie wystąpił o udzielenie informacji publicznej, ponieważ wniosek nie zawierał podstawy prawnej. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest odformalizowanym środkiem prawnym, a wnioskodawca, co do zasady, nie musi wskazywać podstawy prawnej żądania. Fakt zrealizowania wniosku przez organ, potwierdza, że w jego ocenie charakter wnioskowanej informacji nie budził wątpliwości. W odpowiedzi na skargę Starosta wskazał, że w dniu 4 kwietnia 2024 r., przesłał e-mailem skarżącemu protokół z kontroli dróg gminnych na terenie miejscowości P. Mając na uwadze przepisy oraz okoliczności sprawy, Sąd uznał, że Starosta, na moment wniesienia skargi, pozostawał bezczynny w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 5 marca 2024 r. Sąd stwierdził, że organ udzielił skarżącemu informacji publicznej po terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. i w niepełnym zakresie. Organ udostępnił bowiem stronie protokół z kontroli dróg gminnych w P. w dniu 4 kwietnia 2024 r. (winien do 19 marca 2024 r.). Jednak wniosek o udostępnienie informacji publicznej obejmuje żądanie udostępnienie ostatnich dwóch protokołów z kontroli dróg. W kwestii drugiego z żądanych dokumentów organ w żaden sposób nie wypowiedział się i nie podjął stosownych czynności. Organ pozostaje więc nadal bezczynny w sprawie z wniosku z dnia 5 marca 2024 r. i w konsekwencji Sąd zobligowany był zobowiązać organ do jego załatwienia w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). Jednocześnie Sąd uznał, że zarzucana bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku), stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. Bezczynność o takim charakterze ma bowiem miejsce wtedy, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 381/18). W ocenie Sądu z taką sytuacją w odniesieniu do wniosku skarżącego nie mamy do czynienia. Organ rozpatrzył częściowo wniosek w dniu 4 kwietnia 2024 r. z nieznacznym uchybieniem terminu, a bezczynność – według twierdzeń organu – była związana z przekazywaniem wniosku pomiędzy Wydziałami. Nie można tu zatem mówić o złej woli po stronie organu czy ewidentnym lekceważeniu obowiązków wynikających z przepisów prawa. O kosztach postępowania, na które złożył się uiszczony wpis od skargi orzeczono w pkt IV wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. Z tych względów orzeczono jak w sentencji.