II GZ 314/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt llI SA/Łd 121/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 29 grudnia 2023 r., nr 1001-IUCKOD-3.4812.202.2023.2 w przedmiocie sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2024 r., odrzucił skargę M. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 29 grudnia 2023 r., w przedmiocie sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą. Sąd I instancji wskazał, że w związku z wniesioną skargą strona wezwana została do uzupełnienia jej braków formalnych przez wskazanie daty, numeru zaskarżonej decyzji oraz określenie naruszenia jego prawa lub interesu prawnego w zaskarżonej decyzji oraz numeru PESEL, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 marca 2024 r. Sąd stwierdził, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków skargi upłynął z dniem 11 marca 2024 r. W tak określonym terminie skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi. W związku z tym Sąd I instancji, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), skargę odrzucił. M. Z., zażaleniem zaskarżył w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 3, art. 46 § 1 i 2 oraz art. 57 § 1 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich zastosowanie, albowiem strona nie uchybiła warunkom formalnym sporządzenia skargi. Podnosząc ten zarzut strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesiona w nim argumentacja nie podważa prawidłowości postanowienia Sądu I instancji odrzucającego skargę strony na rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 29 grudnia 2023 r. Mając na uwadze poniesiony przeciwko postanowieniu Sądu I instancji zarzut wraz z jego argumentacją pomieszczoną w uzasadnieniu zażalenia wskazania wymaga na wstępie, że przepisy Działu III ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wprost, w zakresie wymogów stawianych pismom wnoszonym do sądów administracyjnych, określają wymogi, jakie pisma te muszą spełniać aby otrzymały prawidłowy bieg. W przypadku pisma procesowego, jakim jest skarga, przepis art. 57 § 1 p.p.s.a., określa, że poza spełnieniem wymagań dla pism w postępowaniu sądowym, powinna ona zawierać: wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności (pkt 1), oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy (pkt 2) oraz powinna zawierać określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego (pkt 3). Jak wynika wprost z treść powołanej regulacji, poza wymienionymi wymogami, skarga powinna czynić zadość wymogom stawianym pismom, jakie wnosi się do sądu, a więc wymogom określonym w art. 46 p.p.s.a. Jednym z obligatoryjnych wymogów pisma, gdy jest ono pierwszym wnoszonym pismem w sprawie, jest podanie numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną – art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Jak wynika z analizy akt sprawy, przede wszystkim zaś wywiedzionej przez stronę skargi, w jej treści skarżący zamieścił swoje dane w postaci imienia i nazwiska oraz danych adresowych, datę sporządzenia pisma, nieokreślony numer o zestawieniu [...] oraz wskazał organ – Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. W dalszej części omawianego pisma skarżący określił, że: "Wnoszę skargę na decyzję w mojej sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Bardzo proszę o przyznanie pomocy obejmującej zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.". Pismo zostało opatrzone podpisem skarżącego. Tak skonstruowana skarga bezsprzecznie obarczona była brakami formalnymi w świetle powołanych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarga była pozbawiona obligatoryjnego numeru PESEL wnoszącego pierwsze pismo w sprawie – skarżącego. Nie zawierała wskazania daty zaskarżonej decyzji oraz jej numeru. Skarga nie zawierała równie jakiegokolwiek wywodu określającego naruszenie prawa lub interesu prawnego skarżącego. Wobec wymienionych i trafnie stwierdzonych przez Sąd I instancji braków skargi, strona również zasadnie została wezwana do ich usunięcia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia jej wezwania w tym przedmiocie. Jak wynika z analizy akt przedmiotowej sprawy, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 4 marca 2024 r. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, skuteczny termin do uzupełnia braków skargi mija z dniem 11 marca 2024 r. Co również wynika z analizy akt sprawy, do dnia wydania przez Sąd I instancji objętego zażaleniem postanowienia, skarżący stwierdzonych braków nie uzupełnił. W takim stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobligowany był do odrzucenia wniesionej przez stronę skargi, albowiem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., określa taki obowiązek wprost stanowiąc, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Powyższe wywody czynią niezasadnymi zawarte w uzasadnienia zażalenia te cześć wywodów, w których strona zarzuca WSA w Łodzi "nadmierny formalizm" w podjętych czynnościach procesowych, których skutkiem było, co należy podkreślić, niewadliwe odrzucenie skargi. Odnosząc się do podnoszonej w motywach zażalenia kwestii konieczności podania przez wnoszącego skargę, będącego pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, wskazać należy, że powołane przez stronę orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2019 r. sygn. akt I GZ 366/19 i zawarte w nim stanowisko, było stanowiskiem wynikającym z jednej z dwóch kształtujących się w orzecznictwie sądów administracyjnych linii orzeczniczych związanej z egzekwowaniem wymogu wskazywania w pierwszym piśmie wnoszonym do sądu numeru PESEL strony wnoszącej pismo. Stwierdzić należy, że kwestia ta została przesądzona uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22, w której orzeczono, że: "Niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd.". Odnosząc się do ostatniej z podniesionych w uzasadnieniu zażalenia kwestii, dotyczącej konieczności wskazania przez wnoszącego skargę numeru i daty zaskarżonej decyzji oraz określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego skarżącego, stwierdzić należy, poza poczynionym już wywodem, że obowiązek taki wynika wprost z powołanych na wstępie regulacji. Za wypełnienie wymogu zawarcia w skardze określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego nie może być poczytane, jak wywodzi to strona, treść pisma organu stanowiącego odpowiedź na skargę, w której odnosi się on do wniesionego od jego rozstrzygnięcia środka zaskarżenia. Niewątpliwe obowiązek ten ciąży na wnoszącym skargę i zmierza do wskazania elementów decyzji lub/i przeprowadzonego postępowania administracyjnego, które skarżący uważa za błędne, wadliwe lub naruszające obowiązujące przepisy prawa. Również niewątpliwym obowiązkiem wnoszącego skargę jest jak najpełniejsze i niepozostawiające wątpliwości określenie, jaki dokładnie i konkretnie akt (decyzję, postanowienie, inny akt) organu administracji publicznej kwestionuje skarżący. Służyć temu ma wskazanie daty zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz jego numeru jeśli taki posiada. Niewątpliwie skarżący wymogu tego nie spełnił. Fakt zaś przekazania przez organ skargi sądowi administracyjnemu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi nie może być poczytany za choćby pośrednie wypełnienie omawianego obowiązku. Nieokreślenie przez skarżącego daty i numeru decyzji może bowiem budzić wątpliwości, co do zgodności przekazanej przez organ sprawy administracyjnej z rozstrzygnięciem, które faktycznie jest przedmiotem skargi. Zauważyć należy, że poza uchybieniem wymogu z art. 56 § pkt 1 p.p.s.a., brak jakiegokolwiek uzasadnienia skargi uniemożliwiał jakąkolwiek próbę identyfikacji rozstrzygnięcia, od którego została wniesiona przez stronę skarga. Podsumowując, brak jest podstaw do stwierdzenia aby Sąd I instancji dopuścił się naruszenia wymiennych w zarzutach zażalenia przepisów postępowania, jak również brak jest podstaw do uznania, że wydane w sprawie postanowienie obarczone było nadmiernym formalizmem. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.