III OZ 505/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 września 2024 r., II SA/Wa 34/24 o przekazaniu sprawy według właściwości w sprawie ze skargi L.B. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2938/21 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 2938/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę L.B. (dalej: skarżący) na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z 30 czerwca 2021 r. w przedmiocie przetwarzania danych osobowych. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 6 grudnia 2023 r. sygn. akt III OZ 610/23 oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie z 12 kwietnia 2023 r. Następnie skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania "o sygn. akt II SA/Wa 2938/21", wskazując jako podstawę tej skargi art. 277 i art. 271 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Po wyznaczeniu w sprawie rozprawy, postanowieniem z 4 września 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 34/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Uzasadniając przekazanie sprawy według właściwości Sąd I instancji wskazał, że chociaż skarżący wskazał w osnowie skargi, że wnosi o wznowienie postępowania o sygn. akt II SA/Wa 2938/21, tj. postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, jednak w treści skargi zawarł "jednoznacznie brzmiący wniosek o uchylenie zarówno postanowienia Sądu I instancji, jak i postanowienia NSA z dnia 6 grudnia 2023 r." W związku z tym właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania jest Naczelny Sąd Administracyjny. Zażalenie na postanowienie z 4 września 2024 r. wniósł skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika wyznaczonego z urzędu już po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że skarżący składając skargę o wznowienie postępowania powołał się na przesłankę z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., a zatem jedną z przesłanek nieważności. W takim przypadku właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania skargi o wznowienie wynika z art. 275 zdanie pierwsze p.p.s.a., zgodnie z którym, do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów obu instancji, właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny. W tej sprawie skarżący wskazuje, że został pozbawiony możliwości obrony swoich praw, ponieważ jest osobą niewidomą i niepełnosprawną. Skargę o wznowienie postępowania sporządził osobiście. Nie budzi wątpliwości, że skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2938/21, a zatem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Do tego też Sądu została złożona przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania. Pismo to nie zostało sformułowane w sposób jednoznaczny i istotnie zawiera również wniosek o uchylenie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2023 r. sygn. akt III OZ 610/23. Pomimo tej niejednoznaczności, a także pomimo wyznaczenia rozprawy i udziału w niej pełnomocnika z urzędu, Sąd I instancji nie wyjaśnił precyzyjnie, którego konkretnie postanowienia dotyczy skarga o wznowienie postępowania. Nie wynika to bowiem ze znajdującego się w aktach protokołu rozprawy. Kwestia ta miała niewątpliwie istotne znaczenie w tej sprawie, uwzględniając chociażby okoliczność, że skarga o wznowienie postępowania została sporządzona osobiście przez skarżącego, a skarga tego rodzaju złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego obarczona jest obowiązkiem zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego. Jednocześnie Sąd I instancji jest niekonsekwentny, ponieważ w postanowieniu z 4 września 2024 r. wskazuje jednoznacznie, że stwierdził swoją niewłaściwość w sprawie skargi o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2938/21. Jeżeli jednak przedmiotem zaskarżenia było tylko to postanowienie, to brak było podstaw do uznania, że właściwy w sprawie był Naczelny Sąd Administracyjny, co wynika z art. 275 zdanie pierwsze p.p.s.a. Brak jednoznacznego wyjaśnienia kwestii zakresu zaskarżenia oznacza, że postanowienie Sądu I instancji z 4 września 2024 r. jako wadliwe podlegało uchyleniu. Ponownie rozpoznając sprawę w tym zakresie Sąd I instancji uwzględni jednoznacznie sformułowane stanowisko pełnomocnika skarżącego z urzędu, zaprezentowane w zażaleniu. Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.