I SA/Sz 168/24

WyrokWSA w Szczecinie2024-09-18

Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Elżbieta Dziel, Bolesław Stachura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy termin do złożenia rozliczenia otrzymanych środków na ochronę miejsc pracy, wyznaczony na podstawie art. 15gg ust. 23a ustawy COVID-19, podlega przywróceniu na podstawie art. 58 k.p.a. lub przepisów ustawy COVID-19?
Ratio decidendi
Termin do złożenia rozliczenia otrzymanych środków na ochronę miejsc pracy, wyznaczony na podstawie art. 15gg ust. 23a ustawy COVID-19, ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu na podstawie art. 58 k.p.a. ani przepisów ustawy COVID-19, zwłaszcza gdy uchybienie terminowi nastąpiło po odwołaniu stanu epidemii. Ustawodawca w art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 przewidział możliwość przywracania terminów jedynie w okresie obowiązywania stanu epidemii.
Stan faktyczny
Spółka "B-K" S.A. otrzymała środki na ochronę miejsc pracy z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Po otrzymaniu wezwania do złożenia rozliczenia tych środków w dodatkowym terminie, spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu, tłumacząc uchybienie pomyłką pracownicy i niezrozumieniem treści wezwania. Organ I instancji odmówił przywrócenia terminu, uznając go za materialnoprawny i niepodlegający przywróceniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel,, Sędzia WSA Bolesław Stachura, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 18 września 2024 r. sprawy ze skargi Fabryka [...] "B-K" Spółka Akcyjna z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 16 stycznia 2024 r. nr SKO/WA/503/4881/2023 w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia rozliczenia otrzymanych środków na rzecz ochrony miejsc pracy oddala skargę. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z 16 stycznia 2024 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało postanowienie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. (dalej: "organ I instancji") z 15 listopada 2023 r., nr [...], odmawiające F. " S.A. z siedzibą w K. (dalej: "spółka", "skarżąca") przywrócenia terminu do złożenia rozliczenia wniosku nr [...] Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji, w związku z wnioskiem spółki nr [...], wezwał ją w piśmie z dnia 7 lutego 2023 r. (doręczonym 14 lutego 2023 r.) na podstawie art. 15gg pkt 23a ustawy z dnia 2 marca o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 e zm., dalej: "ustawa COVID – 19") do nadesłania brakującej dokumentacji potwierdzającej wykorzystanie środków na rzecz ochrony miejsc pracy z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w dodatkowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami. Wskazano w wezwaniu na wymagane dokumenty oraz pouczono spółkę, że jeżeli nie wywiąże się z tego obowiązku w dodatkowym terminie, to Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy wyda decyzję o zwrocie. Następnie, organ zawiadomił spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego z uwagi na brak rozliczenia otrzymanych środków na rzecz ochrony miejsc pracy otrzymanych na podstawie wniosku o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 o numerze [...] Organ wskazał jako podstawę prawną zawiadomienia przepisy art. 61 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: "k.p.a.") w związku z art. 15gg ust. 28 pkt 2, art. 15 gg ust. 23a ustawy COVID-19 w związku z art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 305 ze zm., dalej: "u.f.p."). W piśmie z 2 listopada 2023 r. spółka złożyła do organu I instancji wniosek o przywrócenie terminu do dokonania prawidłowego rozliczenia środków na rzecz ochrony miejsc pracy otrzymanych na podstawie wniosku nr [...], w tym doręczenia dokumentów wymaganych przez WUP zgodnie z wezwaniem otrzymanym 14 lutego 2023 r. (pismo nr [...]) i jednocześnie wyjaśniła, że uzupełnia wszystkie braki, tj. dołączyła do wniosku wymagane dokumenty, tj. imienne potwierdzenia wypłaty wynagrodzeń dla pracowników, potwierdzenie składek ZUS oraz informację Rodo. W uzasadnieniu wniosku podała, że odpowiedź na wezwanie z 14 lutego 2023 r. została udzielona przez spółkę 16 marca 2023 r., a kolejne wezwanie, otrzymane 17 marca 2023 r., do dokonania rozliczenia wniosku [...] zostało potraktowane przez pracownicę spółki za tożsame z wezwaniem otrzymanym 14 lutego 2023 r. Spółka wyjaśniła, że w odpowiedzi na wezwanie otrzymane w dniu 14 lutego 2023 r. przesłała do WUP zbiorczo potwierdzenia przelewów wynagrodzeń pracowników oraz składek ZUS i zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych – zbiorczo za okresy dofinansowania objęte zarówno wnioskiem nr [...], jak i wnioskiem [...] Spółka wskazała, że błąd dokonany przez pracownicę przy sporządzaniu dokumentów do rozliczenia dofinansowania nie był jej wyłączną winą, ale wynikał przede wszystkim z niezrozumienia treści wezwania organu. Spółka wyjaśniła, że powzięła wiadomość o ww. brakach w dniu 27 października 2023 r. po otrzymaniu zawiadomienia w sprawie [...] Organ I instancji postanowieniem z 15 listopada 2023 r., nr [...], odmówił przywrócenia spółce terminu do złożenia rozliczenia wniosku nr [...] W uzasadnieniu organ ten przywołał treść art. 15gg pkt 23a ustawy COVID-19 i wyjaśnił, że przepis ten jednoznacznie stanowi, że jeżeli podmiot nie wywiąże się z tego obowiązku w dodatkowym terminie, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wydaje decyzję o zwrocie. Organ wyjaśnił, że terminy prawa materialnego co do zasady nie mogą być wydłużane ani skracane, nie podlegają także przywróceniu. Wyjątek w tym zakresie wprowadzały przepisy art. 15 zzzzzn˛ ustawy COVID-19, który obowiązywał jedynie w czasie stanu epidemii, który został odwołany w Polsce z dniem 16 maja 2022 r. Organ I instancji pouczył spółkę o tym, że przysługuje jej prawo do wniesienia zażalenia na to postanowienia do SKO w S. . W zażaleniu na opisane wyżej postanowienie, spółka zarzuciła naruszenie: 1) art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie pomimo ze zachodziły ku temu przesłanki, 2) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo że okoliczności faktyczne sprawy uzasadniały podjęcie przez organ I instancji działań zgodnych z zasadą proporcjonalności, w szczególności z uwagi na okoliczność, że dofinansowanie było wydatkowane prawidłowo, a jedynie ze względu na pomyłkę pracownicy spółki oraz w wyniku błędnego zrozumienia niejasnej treści wezwania, dokumenty nie zostały w sposób prawidłowy przesłane w oznaczonym terminie, 3) art. 15 zzzzzn˛ w związku z art. 15gg ust. 19 i 23a ustawy COVID-19 poprzez ich błędne zastosowanie w sprawie i przyjęcie stanowiska, że art. 15zzzzzn˛ ustawy COVID-19 nie znajduje zastosowania w sprawie, mimo iż dotyczy ona rozliczenia dofinansowania otrzymanego i rozliczanego przez spółkę w czasie trwania pandemii, a prowadzone postępowanie jest jedynie kontynuacją sprawy rozliczenia dokonanego przez spółkę po raz pierwszy w 2020 r. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przywrócenie terminu do dokonania rozliczenia środków na rzecz ochrony miejsc pracy otrzymanych na podstawie wniosku nr [...] oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka J. R. – pracownicy spółki, która składała odpowiedzi na wezwania organu I instancji w tym sporządzała i składała dokumenty rozliczeniowe, dla wykazania okoliczności, w jakich zostały sporządzone dokumenty rozliczeniowe oraz sposoby ich przygotowania i wysłania do organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zaskarżonym do Sądu postanowieniem z 16 stycznia 2024 r., nr SKO/WA/503/4881/2023, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ ten stwierdził, że opisane wyżej wezwanie organu I instancji z 7 lutego 2023 r. skierowane do spółki w trybie art. 15gg ust. 23a ustawy COVID-19 zostało doręczone 14 lutego 2023 r., a zatem upływ 30 dniowego terminu następował z dniem 16 marca 2023 r. Organ odwoławczy przywołał dalej treść art. 15gg ust. 23a, art. 15gg ust. 19 i art. 15gg ust. 20 ustawy COVID-19 i wyjaśnił, że rozstrzygając kwestię przywrócenia terminu, o którym mowa w art. 15gg ust.23a ustawy COV1D – 19, należy wziąć pod uwagę rodzaj tego terminu tj. rozstrzygnąć czy termin ten jest terminem materialnoprawnym, czy też procesowym. Wskazał dalej, że termin na rozliczenie otrzymanych świadczeń został zawarty w art. 15 gg ust. 19 ustawy COVID - 19 , natomiast termin z art. 15gg ust.23a, jak określił go ustawodawca, jest terminem dodatkowym wyznaczanym dla tych beneficjentów pomocy, którzy nie wywiązali się z obowiązku rozliczenia w terminie pierwotnym. Organ odwoławczy wyjaśnił, że jak wynika z art. 15 gg ustawy COVID-19, przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych następowało na podstawie wniosku o przyznanie dofinansowania, w oparciu o który organ I instancji wystąpił do dysponenta Funduszu o przyznanie limitu/zapotrzebowania na środki na wypłatę świadczeń. Wypłata dofinansowania następowała w transzach zaś podmiot, który pobrał te świadczenia był obowiązany do rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, w terminie do 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń Organ odwoławczy wskazał, że w art. 15gg ust.23a ustawy COVID -19 ustawodawca zdecydował o wprowadzeniu terminu dodatkowego na złożenie rozliczenia. Zwrócił dalej uwagę, że obowiązek złożenia rozliczenia pobranych środków i świadczeń z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych jak i termin do jego złożenia, nie są powiązane z żadnym toczącym się postępowaniem administracyjnym. Dopiero zaniechanie rozliczenia, może spowodować uruchomienie postępowania administracyjnego o zwrot dofinansowania do którego stosuje się przepisy ustawy kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa (art. 15gg ust.23d ustawy COVID -19). W ocenie SKO w S. , słusznie wskazał organ I instancji, że termin o którym mowa w art. 15gg ust. 23a ustawy COV1D -19 nie podlega przywróceniu w trybie art. 58 k.p.a. ani też w trybie ustawy COV1D - 19. SKO oceniło również, że termin o którym mowa w art. 15gg ust. 23a jest terminem materialnoprawnym. Podkreślił przy tym, że co do zasady, terminy ustawowe o charakterze materialnoprawnym nie mogą być wydłużane, ani skracane przez organy, nie podlegają także przywróceniu. Brak jest natomiast przepisu, z którego można byłoby wywieść, że dyrektorzy wojewódzkich urzędów pracy mają kompetencję do przywracania czy przedłużania 30 dniowego terminu, który sam ustawodawca określił jako termin dodatkowy, wprowadzając go dla tych beneficjentów którzy nie rozliczyli się w terminie wskazanym w art. 15gg ust.19 ustawy COVID - 19 tj. w terminie 30 dni od dnia zakończenia okresu pobierania świadczeń. Organ odwoławczy wskazał dalej, że instytucja przywrócenia terminu uregulowana w art. 58 k.p.a. dotyczy wyłączenie terminów procesowych (wniosek o przywrócenie terminu na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wszczyna postępowanie incydentalne - inaczej wpadkowe – w trakcie trwającego już postępowania administracyjnego ). Organ ten stwierdził, że termin złożenia rozliczenia, czy to pierwotny z art. 15gg ust.19, czy też termin dodatkowy o którym mowa w art. 15gg ust.23a ustawy CIVID – 19, nie są terminami procesowymi, a zatem do tych terminów nie znajduje zastosowanie art. 58 kpa. Wskazał, że termin wyznaczony wezwaniem z dnia 7 lutego 2023 r. rozpoczął i zakończył swój bieg przed wszczęciem postępowania administracyjnego (jak wynika z akt sprawy zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego opatrzone jest datą 30 października 2023 r. i zostało doręczone Spółce w dniu 3 listopada 2023 r., zaś jak zaznaczono już powyżej upływ wyznaczonego w trybie art. 15gg ust 23a ustawy COVID - terminu nastąpił z dniem 16 marca 2023 r.) Organ odwoławczy wskazał też, że ustawodawca poprzez art. 15zzzzzn ustawy COV1D-19 umożliwił w okresie obowiązywania stanu epidemii COVID - 19 przywracanie terminów, także materialnoprawnych z odesłaniem do art. 58 § 2 k.p.a. Stwierdził, że przywracanie terminów w trybie art. 58 § 2 k.p.a. w związku z przywołanym przepisem art. 15zzzzzn˛, było możliwe jedynie w sytuacji stwierdzenia, iż do uchybienia terminowi doszło w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Wskazał, że wezwanie wystosowane do Spółki w trybie art. 15gg ust.23a ustawy COVID - 19, oraz upływ wyznaczonego wezwaniem terminu nastąpił w roku 2023, tj. w okresie w którym w Polsce, już nie obowiązywał stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 (odwołanie stanu epidemii w Polsce nastąpiło z dniem 16 maja 2022 r. zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027). Organ odwoławczy uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 15 zzzzzn˛ w zw. z art. 15gg ust. 19 i 23a ustawy COVID-19, skoro wniosek Spółki z 2 listopada 2023r. o przywrócenie terminu dotyczył terminu wyznaczonego wezwaniem z dnia 7 lutego 2023 r. przypadającego po odwołaniu stanu epidemii, a ustawa COVID-19 nie zawiera regulacji dotyczących przywracania terminów w innych sytuacjach, w tym do złożenia rozliczenia otrzymanej pomocy, ponad termin, który jako dodatkowy wyznaczył sam ustawodawca. W tym stanie rzeczy SKO w S. stwierdziło, że dokonana przez organ I instancji odmowa przywrócenia terminu do rozliczenia wniosku nr [...], o który Skarżąca wystąpiła w trybie art. 58 k.p.a. , a którego bieg wyznaczyła data doręczenia spółce wezwania opartego na art. 15gg ust.23a ustawy COV1D - 19, jest zasadna. Wniosek ten nie może zostać pozytywnie rozpatrzony ani świetle art. 58 k.p.a., ani też w świetle regulacji zawartej w ustawie COV1D - 19. Organ odwoławczy wyjaśnił dodatkowo, że w ramach niniejszego postępowania nie weryfikuje i nie ocenia treści wezwania wystosowanego w trybie art. 15gg ust. 23a ustawy COVID - 19, ani też dokumentacji rozliczeniowej przedłożonej przez spółkę, a znajdującej się w aktach sprawy, gdyż organ I instancji nie zakończył wszczętego postępowania administracyjnego. W skierowanej do sądu skardze na opisane wyżej postanowienie SKO w S. , spółka, reprezentowana przez adwokata, zarzuciła: 1. Naruszenie przepisów postępowania, mających istotnych wpływ na wynik sprawy: 1) art. 58 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż nie miał on zastosowania w niniejszej sprawie pomimo, iż zachodziły ku temu przesłanki, tj. uchybienie terminu nastąpiło w ramach szczególnej procedury rozliczenia dofinansowania otrzymanego przez skarżącego na podstawie "wniosku nr [...]", termin na dokonanie rozliczenia ma charakter proceduralny, a uchybienie terminu wskazanego przez Wojewódzki Urząd Pracy w S. (dalej: WUP) na dokonanie prawidłowego rozliczenia nastąpiło bez winy skarżącego, 2) art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka J. R., zgłoszonego w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, podczas gdy okoliczności, na które świadek miał zostać powołany miały dla sprawy istotne znaczenie, gdyż świadek miał wiedzę na temat okoliczności, związanych z realizacją wezwania WUP, 3) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, pomimo że okoliczności faktyczne sprawy uzasadniały podjęcie przez organ działań zgodnych z zasadą proporcjonalności, w szczególności z uwagi na okoliczność, iż dofinansowanie otrzymane przez spółkę na podstawie "wniosku nr [...]" było wydatkowane prawidłowo, a jedynie ze względu na pomyłkę pracownicy spółki oraz w wyniku błędnego zrozumienia niejasnej treści wezwania organu I instancji, dokumenty nie zostały w sposób prawidłowy przesłane w oznaczonym terminie; 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15zzzzzn˛ w zw. z art. 15gg ust. 19 i 23a ustawy COVID-19, poprzez ich błędne zastosowanie w niniejszej sprawie i przyjęcie stanowiska, że art. 15 zzzzzn˛ nie znajduje zastosowania w sprawie, mimo iż dotyczy ona rozliczenia dofinansowania otrzymanego i rozliczanego przez skarżącą w czasie trwania stanu epidemii, a obecne postępowanie jest jedynie kontynuacją sprawy rozliczenia dokonanego przez skarżącą po raz pierwszy w 2020 roku. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji z dnia 15 listopada 2023 r. oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia jest postanowieniem kończącym postępowanie, stąd możliwe było rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa w sposób powodujący konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 15gg ust. 19 i ust. 20 ustawy COVID-19, podmiot, który otrzymał pomoc na rzecz ochrony miejsc prawy jest obowiązany do rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków z Funduszu, w terminie do 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń. W szczególności składa do właściwego wojewódzkiego urzędu pracy dokumenty potwierdzające prawidłowość wykorzystania świadczeń i środków z Funduszu zgodnie z przeznaczeniem oraz dokumenty potwierdzające zatrudnienie pracowników, na których otrzymał świadczenie, przez okres wskazany we wniosku. Stosownie natomiast do art. 15gg ust. 23a ustawy COVID-19, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wzywa podmiot, który nie wywiązał się z obowiązku określonego w ust. 19 lub 20, do wywiązania się z niego w dodatkowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków; jeżeli podmiot nie wywiąże się z tego obowiązku w dodatkowym terminie, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wydaje decyzję o zwrocie. Jak wynika z akt sprawy, Dyrektor WUP wezwał Skarżącą do wywiązania się z obowiązku rozliczenia pomocy w dodatkowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, co nastąpiło w dniu 14 lutego 2023 r. Zgodzić należy się z organem, że wynikający z art. 15gg ust. 19 ustawy COVID-19 termin rozliczenia jest terminem ustawowym, który nie podlega "przedłużeniu" na przyszłość. Z kolei, termin określony w art. 15 gg ust. 23a tego przepisu jest terminem dodatkowym i również w razie jego niedochowania ustawodawca wprost przewidział skutek w postaci wydania decyzji o zwrocie. Podkreślić przy tym trzeba, że termin określony w przepisach art. 15gg ust. 23a ustawy COVID-19 jest terminem prawa materialnego. Uchybienie terminu prawa materialnego, jak słusznie podkreślił organ w zaskarżonej decyzji, wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Stanowisko to znajduje poparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych w tym m.in. wyroku NSA z dnia 5 września 2019 r., sygn. akt II GSK 2447/17. Termin prawa materialnego wyznacza okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjno-prawnego stosunku materialnego (B. Adamiak, Glosa do wyroku NSA z 26 sierpnia 1999 r., V SA 708/99, OSP 2000, Nr 9, poz. 134, s. 451). Termin prawa materialnego nie może być zatem ani przedłużony, ani też przywrócony, a jego upływ powoduje, że strona traci prawo do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem, co pozbawia organ możliwości wydania postanowienia. Nie jest możliwe przywrócenie terminu materialnoprawnego (zob. np. wyrok NSA z 24 listopada 1994 r., SA/Ka 1230/94, LEX nr 26528; wyrok NSA z 14 marca 1997 r., I SA/Kr 1231/96, LEX nr 29317; wyrok NSA z 28 maja 1997 r., I SA/Gd 2334/96, LEX nr 31560; wyrok NSA z 28 października 1998 r., SA/Rz 640/97, LEX nr 1691025; wyrok NSA z 8 kwietnia 1999 r., II SA/Gd 26/99, ONSA 2000/2, poz. 69). Termin materialnoprawny ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację określonego prawa podmiotowego. Przy rozstrzyganiu wątpliwości co do charakteru terminu należy brać pod uwagę nie tyle sformułowanie ustawy, ile głównie skutek upływu terminu. Jeżeli skutek ten polega na wygaśnięciu prawa podmiotowego lub na niemożności jego realizacji, termin ma charakter prawnomaterialny. Dlatego zarzuty skarżącej dotyczące bezzasadnej odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków dokumentacji rozliczenia środków należało ocenić jako bezzasadne z uwagi na brak podstawy prawnej do przywrócenia terminu z art. 15gg ust. 23a ustawy Covid-19. W niniejszej sprawie nie istniały zatem podstawy do zastosowania przepisów art. 58 k.p.a., który z nie ma zastosowania do terminu materialnoprawnego uregulowanego w treści art. 15gg ust. 23a ustawy COVID-19, stanowiącego przepis prawa materialnego. Skoro zatem instytucja przywrócenia terminu nie znajduje zastosowania w sprawie, to zarzut naruszenia art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka nie mógł, chociażby z tego powodu, zostać uznany za uzasadniony. W sprawie nie można również mówić o naruszeniu przepisu art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: (1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, (2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, (3) przedawnienia, (4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, (5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, (6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju – organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1); w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2); w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3). Zarówno bowiem literalna, jak i funkcjonalna wykładnia wskazanego przepisu nie pozostawia żadnych wątpliwości, że opisany w nim obowiązek został nałożony na organy wyłącznie wówczas, gdy do uchybienia terminu doszło "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Tymczasem, w dacie wezwania Skarżącej do rozliczenia otrzymanej pomocy (pismo z 7 lutego 2023 r., doręczone 14 lutego 2023 r.) nie obowiązywał już na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19. Stan epidemii został ogłoszony od 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491 ze zm.) i trwał do dnia 16 maja 2022 r. w związku z jego odwołaniem na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r., poz. 1027). Wobec tego, w sprawie nie znajdował zastosowania przepis art. 15zzzzzn˛ ustawy COVID-19, nakładający na organ obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu terminu oraz wyznaczenia stronie terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na bezzasadny należało również uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 8 § 1 k.p.a, zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Sąd stwierdził, że pozbawione uzasadnienia okazało się powoływanie się na zasadę proporcjonalności nakazującą w ocenie skarżącej uwzględnienie przy ocenie wniosku okoliczności prawidłowego wydatkowania otrzymanych kwot oraz niezrozumiałej treści kierowanego do skarżącej wezwania organu I instancji. Sąd podziela bowiem w całości stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zgodnie z którym nieuprawniona jest w ramach postępowania zainicjowanego wnioskiem o przywrócenie terminu weryfikacja i ocena treści wezwania czy dokumentacji rozliczeniowej przedłożonej przez spółkę do akt sprawy. To samo dotyczy oceny prawidłowości wydatkowania otrzymanych kwot, czy okoliczności związanych z realizacją wezwania organu I instancji. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę za nieusprawiedliwioną, co obligowało do jej oddalenia, o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wyroki sądów administracyjnych przywołanych w sprawie dostępne też na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło