VIII SA/Wa 93/21

WyrokWSA w Warszawie2023-05-31

Skład orzekający: Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz-Nowak, Iwona Owsińska-Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy policjanta, jeśli prawo do tego ekwiwalentu powstało przed datą publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego częściową niezgodność przepisu określającego wysokość tego ekwiwalentu z Konstytucją RP?
Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją RP ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczny, co oznacza, że dotknięty nim przepis traci moc obowiązującą od daty publikacji wyroku. Organy administracji publicznej są związane tym wyrokiem i zobowiązane do jego stosowania przy wykładni przepisów, nawet jeśli prawo do świadczenia powstało przed datą publikacji wyroku TK. W przypadku policjanta zwolnionego ze służby przed datą publikacji wyroku TK, ekwiwalent za niewykorzystany urlop powinien być obliczany zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK, co oznacza przyjęcie wynagrodzenia za jeden dzień roboczy jako podstawy obliczenia.
Stan faktyczny
Skarżąca, H. G., była funkcjonariuszką Policji zwolnioną ze służby w 2011 r. Wniosła o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2018 r. stwierdzający niezgodność przepisu określającego wysokość ekwiwalentu (1/30 miesięcznego uposażenia) z Konstytucją RP. Organy Policji odmówiły wypłaty wyrównania, argumentując, że prawo do ekwiwalentu powstało przed datą publikacji wyroku TK, a zatem należy stosować przepisy obowiązujące w dacie zwolnienia ze służby. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2023 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia 18 listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w K. z 22 października 2020 r. nr [...]. Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R. (dalej: KWP, organ odwoławczy, organ II instancji) decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania H. G. (dalej: skarżąca, strona) od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w K. (dalej: KPP, organ I instancji) z [...] października 2020 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z [...] listopada 2018 r. skarżąca zwróciła się do KPP o wypłatę wyrównania wypłaconego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360 z późn. zm., dalej: ustawa o Policji). Uzasadniając swoje żądanie powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (dalej: Trybunał, TK) z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, opublikowany 6 listopada 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 2102). Pismem z [...] listopada 2018 r. skarżąca została poinformowana, że jej wniosek zostanie rozpatrzony po nowelizacji przepisów ustawy o Policji, określającej nowe zasady naliczania ekwiwalentu. Decyzją z [...] października 2020 r. Nr [...] KPP, działając na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w związku z art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610, dalej: ustawa nowelizująca), odmówił skarżącej wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że skarżąca była funkcjonariuszem Policji zatrudnionym w KPP i została zwolniona ze służby z dniem [...] lutego 2011 r. Wobec tego wypłacono jej ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe w 1/30 części miesięcznego uposażenia. Następnie organ I instancji podał, że ww. ustawą nowelizującą zmieniono od 1 października 2020 r. brzmienie art. 115a ustawy o Policji w ten sposób, że określono, iż stawkę za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Podkreślił przy tym, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Skarżąca nabyła prawo do wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy z dniem zwolnienia ze służby, tj. 23 lutego 2011 r., zatem przed 6 listopada 2018 r. Dlatego należało uznać, że wypłacony skarżącej ekwiwalent w 1/30 części miesięcznego uposażenia był prawidłowy i dokonany zgodnie z obowiązującymi przepisami. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wypłacenie różnicy między ekwiwalentem otrzymanym i należnym wraz z ustawowymi odsetkami. W ocenie strony wyrok TK z 30 października 2018 r. o sygn. akt K 7/15 wyeliminował z obrotu prawnego część art. 115a ustawy o Policji, określającą ekwiwalent za niewykorzystany urlop w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, z uwagi na sprzeczność z art. 66 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Konstytucja RP). Jednocześnie wskazała, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zdecydowanie przeważ pogląd o skuteczności ex tunc wyroków TK. Powołaną na wstępie decyzją z [...] listopada 2020 r. Nr [...] KWP utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji, po przytoczeniu stanu faktycznego sprawy oraz treści art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej i art. 115a ustawy o Policji po nowelizacji, organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie ma podstawy uprawniającej do wyrównania wysokości ekwiwalentu do wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia, albowiem skarżąca nabyła prawo do ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy przed 6 listopada 2018 r. Organ odwoławczy uznał zatem, że naliczenie i wypłacenie skarżącej ekwiwalentu nastąpiło w sposób prawidłowy, a strona nie podniosła w odwołaniu żadnych nowych okoliczności, poza dotychczas wskazanymi. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie: - art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 66 ust. 2 i art. 81 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w stanie prawnym określonym ww. przepisami na dzień wydania zaskarżonej decyzji organ nie był zobowiązany do wyrównania świadczenia należnego skarżącej na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, podczas gdy stwierdzenie przez TK w wyroku z 30 października 2018 r. sygn. K 7/15 częściowej niezgodności art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP oraz zaniechanie ustawodawcy w zakresie nowelizacji art. 115a ustawy o Policji spowodowały, że na dzień wydawania zaskarżonej decyzji istniały standardy konstytucyjne, które umożliwiały ustalenie wysokości należnego świadczenia, a tym samym realizację tego prawa; - przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nierzetelne zbadanie przez organy Policji obowiązującego stanu prawnego i wiodącej wykładni przepisu art. 115a ustawy o Policji oraz prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej; - niewłaściwe zastosowanie i wykładnię art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w zakresie związania wyrokiem TK, a przez to pozbawienie skarżącej należnych jej świadczeń publicznoprawnych, tj. wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop; - brak odniesienia się do zarzutów odwołania, w szczególności skutków wstecznych orzeczenia stwierdzającego niezgodność z ustawą zasadniczą normy prawnej od daty jej wydania; - nieuzasadnione stanowisko, że dopiero nowelizacja ustawy o Policji dała podstawy przeliczenia ekwiwalentu i wyliczenia stronie należnego jej wyrównania, pomimo że podstawę do wyliczenia stanowi powołany wyrok TK. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.), ewentualnie oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odrzucenie skargi organ II instancji argumentował tym, że strona przekroczyła o 1 dzień termin na wniesienie skargi do sądu administracyjnego, ponieważ otrzymała zaskarżoną decyzję 20 listopada 2020 r., zaś skargę nadała na poczcie 22 grudnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na względzie wskazane kryterium legalności Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Niezasadny jest więc wniosek organu odwoławczego o jej odrzucenie lub oddalenie. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zgodnie z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się, za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżąca otrzymała zaskarżoną decyzję 20 listopada 2020 r., co wynika z wydruku Elektronicznego Potwierdzenia Odbioru (k. 51 akt sądowych), który nie stanowi jednak dokumentu urzędowego (por. postanowienie NSA z 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt III OZ 575/21). Postępowanie reklamacyjne przeprowadzone przez Pocztę Polską nie ustaliło jednoznacznie daty odbioru przez stronę decyzji organu II instancji, ponieważ upłynęło 12 miesięcy od daty jej nadania, tj. od 18 listopada 2020 r. (pismo k. 54 akt sądowych). Z pisma Poczty Polskiej z 13 października 2021 r., sporządzonego na użytek innej sprawy, a załączonego do przedmiotowych akt (k. 56), wynika, że w tym okresie Poczta wdrożyła dodatkowe procedury zapewniające bezpieczeństwo doręczenia pism na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa Sars-Cov-2. W związku z tym przesyłki polecone doręczano do skrzynek odbiorczych adresata bez uzyskania jego podpisu (tzw. "zwykła przesyłka"). Brak jest zatem obecnie możliwości jednoznacznego stwierdzenia, w jakiej dokładnie dacie strona otrzymała decyzję organu odwoławczego, ponieważ w aktach administracyjnych sprawy brak jest zwrotnego poświadczenia odbioru przez skarżącą zaskarżonej decyzji, a postępowanie reklamacyjne nie przyniosło oczekiwanego skutku. W tej sytuacji Sąd uznał skargę strony za wniesioną w terminie (zarządzenie k. 58). Przedmiotem kontroli jest decyzja KWP, utrzymująca w mocy decyzję KPP, odmawiającą skarżącej wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest to, że skarżąca została zwolniona ze służby w Policji [...] lutego 2011 r. Przepis art. 115a ustawy o Policji z 1990 r., na którego podstawie obliczono przysługujący skarżącej ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, stanowił wówczas, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Wyrokiem z 30 października 2018 r. w sprawie sygn. akt K 7/15 TK orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. W uzasadnieniu TK podniósł, że prawo do urlopu płatnego (art. 66 ust. 2 Konstytucji RP), a także prawo do rekompensaty pieniężnej za niewykorzystany urlop, nie może być arbitralnie ograniczone, ma ono bowiem charakter bezwarunkowy, jest absolutne i nie podlega miarkowaniu. Stosownie do art. 114 ust. 2 ustawy o Policji policjant zwalniany ze służby za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz niewykorzystany czas wolny od służby (przyznany za pracę ponad wymiar) otrzymuje ekwiwalent pieniężny. Jak podkreślił Trybunał, celem tej regulacji jest zrekompensowanie funkcjonariuszowi faktycznej niemożności wykorzystania przysługującego mu urlopu, co stanowi urzeczywistnienie konstytucyjnie zagwarantowanych praw do corocznych płatnych urlopów. Funkcjonariusz zwalniany ze służby powinien otrzymać równowartość niewykorzystanych urlopów. Po ustaniu stosunku służby prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne, będące ekwiwalentem. Trybunał wyjaśnił, że ustawodawca przyznał policjantom prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych, zaś wcześniejsza regulacja przewidywała 30 dni kalendarzowych. Tym samym kwestionowany art. 115a nawiązuje do poprzednich unormowań wymiaru urlopu wypoczynkowego, bowiem przyjęty w nim współczynnik 1/30 odnosi się do wymiaru urlopu obliczanego według dni kalendarzowych, nie zaś roboczych. Przyjęcie wskaźnika 1/30 miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności nie można uznać za rekompensatę ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia istoty corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Skutkiem opisanego wyżej wyroku TK była utrata 6 listopada 2018 r. (data publikacji w dzienniku urzędowym) mocy obowiązującej art. 115a ustawy o Policji w takim zakresie, w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Zgodnie z art. 190 ust. 1 i ust. 3 zdanie 1 Konstytucji RP orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą, są ostateczne i wchodzą w życie z dniem ogłoszenia. Oznacza to usunięcie części danej normy prawnej z przepisu, co w niniejszej sprawie skutkuje tym, że współczynnik ułamkowy 1/30, zaniżający policjantowi wysokość należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, nie może mieć zastosowania od daty wejścia w życie orzeczenia TK, tj. od dnia 6 listopada 2018 r. Na skutek wyroku TK wymiar ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy został zmieniony. Ustawą nowelizującą (obowiązującą od dnia 1 października 2020 r.), mającą na celu wykonanie omawianego wyroku Trybunału, w art. 1 pkt 16 określono, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego wynosi 1/21 części miesięcznego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Ustawodawca w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej zawarł normę intertemporalną, zgodnie z którą przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r. Jak stanowi zatem przepis art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a nie w wysokości wynikającej z przepisów ww. ustawy. Odwołanie się przez ustawodawcę do zasad, a nie do niekonstytucyjnego przelicznika w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym oznacza, że ustawodawca nie powtórzył niekonstytucyjnych zapisów tej ustawy, wbrew ww. wyrokowi TK, i nie nakazał stosowania do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z okresu przed 6 listopada 2018 r. (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia TK) uregulowań, które utraciły moc w wyniku tegoż wyroku. Przyjęcie za prawidłową wykładnię przepisów przejściowych zastosowaną przez organ oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. "wtórnej niekonstytucyjności", które polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne (K. Kos, O pojęciu wtórej niekonstytucyjności prawa, Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2018, nr 2 (42), s. 21). Oznaczałoby to, że ustawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK, które wiążą również ustawodawcę. Dlatego wykładnię ww. przepisów, dokonaną przez organy Policji, Sąd uznał za błędną. Zdaniem Sądu zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, oznaczają konieczność wzięcia pod uwagę przy wykładni przepisu art. 115a ustawy o Policji wyroku TK z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, na co zwracał już uwagę sam ustawodawca w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej. Wskazał on bowiem, że projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku TK z 30 października 2018 r. sygn. K 7/15, w którym Trybunał orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. Ww. wyrok na mocy art. 190 Konstytucji RP usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne rozumienie art. 115a ustawy o Policji w ww. zakresie. Dlatego nie tylko sądy, ale także organy administracji publicznej, w tym organy Policji, winny dokonywać wykładni art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej zgodnie z Konstytucją RP. W uzasadnieniu wyroku z 30 października 2018 r. sygn. K 7/15 Trybunał wskazał jednoznacznie, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego zakresowy charakter wyroku TK z 30 października 2018 r. oznacza, że przepis art. 115a ustawy o Policji tylko w części jest niekonstytucyjny, a to z kolei prowadzi do wniosku, że nie mamy do czynienia z zaniechaniem ustawodawczym. W systemie prawnym pozostała bowiem norma prawna gwarantująca konstytucyjne prawo do ekwiwalentu per se, wskazująca podstawę wymiaru i prawo do ekwiwalentu za czas wolny od służby. Natomiast sposób obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wynika z uzasadnienia wyroku Trybunału wskazującego, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Zamieszczone w art. 81 Konstytucji RP odesłanie do ustawy nie może zatem oznaczać, że podmiot uprawniony nie może dochodzić konstytucyjnego prawa przynajmniej w zakresie minimum tego prawa, które wyznaczone jest przez jego istotę - istotę corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji RP (por. np. wyrok NSA z 16 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3155/19, publ. CBOSA). W związku z powyższym należy uznać, że wobec powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK nie jest dopuszczalne pominięcie przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy administracyjnej wyroku TK z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15. W jego uzasadnieniu wskazano bowiem na sposób obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w sposób niebudzący najmniejszych wątpliwości. Wyrok ten powinien stać się podstawą prawną działania zarówno organów Policji, jak i Sądu (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 3895/21, publ. CBOSA). Mając powyższe na uwadze, obowiązek ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., co oznacza obowiązek obliczenia go wg. zasad podanych w ustawie o Policji w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest zatem wynagrodzenie za jeden dzień roboczy, przy czym należy pamiętać, że przepis art. 115a ustawy o Policji odwołuje się do ostatniego uposażenia należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, bez odniesienia do jakiegokolwiek okresu rozliczeniowego służby. Oznacza to, że w niniejszej sprawie ilość dni urlopu przysługującego skarżącej za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. należy pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego jej za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby, tj. 23 lutego 2011 r. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, dokonując ponownego obliczenia i wypłaty różnicy ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 r., organy Policji uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną, stosownie do art. 153 p.p.s.a., w szczególności mając na względzie art. 114 ust. 1 pkt 2 oraz art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ustawy nowelizującej, zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP i stanowiskiem TK wyrażonym w wyroku z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, przyjmując, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. W konsekwencji powyższego, mając na względzie naruszenie przez organy Policji przepisów prawa materialnego, tj. przepisów Konstytucji RP, szczególnie art. 66 ust. 2 i art. 190 ust. 4 oraz art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ustawy nowelizującej poprzez ich błędną wykładnię w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło