I SA/Gd 356/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 19 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 lutego 2024 r. nr 2201-IOD-1.4102.39.2023 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 r. postanawia: odrzucić skargę. R. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 lutego 2024 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2019 r.. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 kwietnia 2024 r. wezwano Pełnomocnika Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 17.767,- zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W wyznaczonym terminie Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od uiszczenia opłaty sądowej. Postanowienie Referendarza Sadowego z 11 lipca 2024 r., w którym odmówiono Skarżącemu przyznania prawa pomocy, uprawomocniło się 14 sierpnia 2024 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 sierpnia 2024 r. wezwano Pełnomocnika Skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 30 kwietnia 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie17.767,- zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie Pełnomocnik Skarżącego otrzymał w dniu 6 września 2024 r. Termin wyznaczony do uiszczenia wpisu sądowego upływał w dniu 13 września 2024 r. a w dniu 9 września 2024 r. do sprawy niniejszej wpłynął na konto Sądu wpis sądowy w kwocie 17.767,- zł, uiszczony przez R. spółka z o.o. w S. z jej konta bankowego z adnotacją, że został zapłacony w imieniu R. Z. Sam Skarżący wpisu sądowego w sprawie niniejszej nie uiścił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a."), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (...). Zgodnie § 3 ww. artykułu skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie Strona odebrała wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w dniu 6 września 2024 r., z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania tej czynności. Wyznaczony Stronie siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął bezskutecznie w dniu 13 września 2024 r. Brak uiszczenia wpisu został ustalony przez Sąd na podstawie programu kasowego i rejestru dochodów budżetowych, które nie wykazały, aby we wskazanym wyżej terminie sama Strona uiściła należny od skargi wpis. Natomiast co wyżej odnotowano, w dniu 9 września 2024 r. do sprawy niniejszej wpłynął na konto sądu wpis sądowy w kwocie 17.767,- zł, uiszczony przez R. spółka z o.o. w S. z jej konta bankowego z adnotacją, że został zapłacony w imieniu R. Z. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Brak jest jednak przepisu szczególnego, który by dopuszczał uiszczenie wpisu sądowego przez inny podmiot niż strona. Ustawa p.p.s.a. w szeregu przepisów dotyczących wpisu sądowego, czy nawet szerzej rozumianych kosztów sądowych, wprost i jednoznacznie wskazuje jako osobę zobowiązaną do uiszczenia tych kosztów, jak również ich zwrotu, jedynie stronę. (art. 232 § 1. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od: 1) pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy; art. 210 § 1. Strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów; art. 225 Opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt; art. 226 § 2. Prawo strony do żądania zwrotu opłaty sądowej lub zaliczki na pokrycie wydatków przedawnia się z upływem trzech lat licząc od dnia powstania tego prawa). W ocenie Sądu tylko strona może uiścić wpis sądowy. Takie stanowisko Sądu znajduje potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2011 r. w sprawie sygn. akt I GZ 35/11, w którym Sąd ten stwierdził, że "skarga jest pismem wszczynającym postępowanie przed sądem administracyjnym, od którego, stosownie do art. 214 § 1, art. 220 § 1 oraz art. 230 § 1 p.p.s.a., pobiera się wpis, a do jego uiszczenia zobowiązana jest osoba wnosząca pismo. W sprawie niniejsze pismem owym jest skarga a wnoszącym jest Skarżący i to tylko On może w tej sprawie wpis sądowy uiścić. Identyczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 listopada 2012 r. w sprawie sygn. akt II OZ 1055/12 i stwierdził, że "obowiązek uiszczenia wpisu spoczywa na podmiocie, który wnosi skargę na ostateczną decyzję administracyjną". Również w sprawie II FZ 446/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "podmiot postepowania, który wnosi do sądu pismo podlegające opłacie, ma obowiązek uiszczenia kosztów sądowych". Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 października 2012 r. w sprawie sygn. akt II OZ 885/12 stwierdził, że "w przypadku współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku." Czyli nawet współuczestnik sporu nie może uiścić wpisu sądowego za drugiego współuczestnika a co dopiero jak w sprawie niniejszej, podmiot, który nie jest uczestnikiem postępowania w sprawie. Zdaniem Sądu jedynym dopuszczalnym wyjątkiem od tej zasady może być uiszczenie wpisu sądowego przez małżonka strony z uwagi na prawno-ekonomiczną więź łączącą małżonków i panujący między nimi w małżeństwie ustrój majątkowy (tak: Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2008 r. w sprawie sygn. akt V CZ 51/08, w którym stwierdzono, że "żądaną od powódki opłatę podstawową mógł zatem skutecznie uiścić jej mąż."). W zakresie obowiązku uiszczenia wpisu brak jest przepisów szczególnych stanowiących inaczej niż zasada określona ww. przepisie art. 199 p.p.s.a. Wyżej wskazane przepisy należy wykładać ściśle. Skoro ustawodawca w ww. ustawie p.p.s.a. nie przewidział wyjątku i nie wskazał wprost, że wpis sądowy może za stronę uiścić inny podmiot, to uznać należy, iż tylko strona może dokonać tej wpłaty. Mieć należy na uwadze, że gdyby ustawodawca chciał dopuścić takie działanie dla innego podmiotu niż strona zobowiązana do uiszczenia wpisu, to mógłby taki wyjątek wpisać do tej ustawy, tak jak to uczynił w art. 62b § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540), gdzie dopuszczono taką możliwość w ściśle ograniczonym zakresie. Obie te ustawy dotyczą m.in. należności wobec budżetu, stąd w ujęciu systemowym, przy wykładni przepisów p.p.s.a. dotyczących możliwości uiszczenia wpisu przez inny podmiot niż strona, należy brać pod uwagę również treść przepisów Ordynacji podatkowej. Karolina Zarzycka-Ciołkiewicz i Bogusław Dauter (red. nauk.) w artykule "Obowiązek uiszczenia kosztów sądowych (lex nr 1610614122/7669) wskazując na to, że stanowisko, iż osoba trzecia może uiścić koszty sądowe za stronę, jest sprzeczne z charakterem opłat sądowych jako daniny publicznej. Wskazano na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 maja 2008 r., I FPS 8/07 (ONSA WSA 2008, nr 5, poz. 79), w której NSA wykluczył możliwość wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, stanowiącego daninę publiczną w przypadku dokonania zapłaty przez inny podmiot w imieniu podatnika. Zdaniem autorów artykułu w odniesieniu do kosztów sądowych również "należałoby uznać, że uiszczenie przez inny podmiot niż zobowiązany opłaty, nie zwalnia z tego obowiązku wnoszącego pismo". Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.