IV SA/Po 472/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-07-29

Skład orzekający: Monika Świerczak, Maria Grzymisławska-Cybulska, Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo rozpoznał sprawę dotyczącą nakazu rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, uwzględniając wytyczne sądu z poprzedniego wyroku i prawidłowo oceniając brak możliwości legalizacji obiektu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo rozpoznał sprawę, uwzględniając wytyczne sądu z poprzedniego wyroku. Organ prawidłowo ocenił, że w danych okolicznościach faktycznych i prawnych nie istnieje możliwość doprowadzenia samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego do zgodności z przepisami, w szczególności z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nawet poprzez częściową rozbiórkę. W związku z tym, utrzymanie w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę było zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczo-garażowego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez WSA, organ II instancji ponownie rozpoznał sprawę, uwzględniając wytyczne sądu dotyczące zbadania możliwości legalizacji obiektu. Skarżący domagali się legalizacji, wskazując na możliwość zastosowania art. 51 Prawa budowlanego i częściowej rozbiórki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że legalizacja jest niemożliwa ze względu na naruszenie przepisów technicznych (§ 12 rozporządzenia MI) i brak możliwości doprowadzenia obiektu do zgodności z prawem nawet poprzez częściową rozbiórkę, w związku z czym utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lipca 2021 r. sprawy ze skargi K. W., B. W. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki, oddala skargę w całości. UZASADNIENIA Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił - w części dotyczącej podstawy prawnej - zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] nakazującą inwestorom K. i B. W. wykonanie na własny koszt rozbiórki obiektu budowlanego: całości budynku gospodarczo-garażowego o wymiarach szer. ok. 8,9 i dł. ok. 6,3 m – wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...], obręb G., zlokalizowanej w G. przy ul. [...] nr [...], i w to miejsce orzekł: "Na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 52, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.)", a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło - w opisanych poniżej okolicznościach faktycznych i prawnych - po ponownym rozpoznaniu sprawy wskutek uchylenia wcześniejszej decyzji W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 09 września 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 360/20. Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał inwestorom K. i B. W. wykonanie na własny koszt rozbiórki obiektu budowlanego: całości budynku gospodarczo- garażowego o wymiarach szer. ok. 8,9m i dł. ok. 6,3m - wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] (obręb G. ) zlokalizowanej w G. przy ul. [...]na skutek odwołania K. W. i B. W., decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej zwany także "WWINB") uchylił zaskarżoną decyzję PINB z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...], w części dotyczącej podstawy prawnej i w to miejsce orzekł: "Na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 52, art. 83 ust: 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Po rozpoznaniu skargi K. i B. W. wyrokiem z dnia 09 września 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 360/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję WWINB z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...]. W celu wykonania wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawartych we wskazanym powyżej wyroku, W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także jako "WWINB") pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. (k. 31 akt adm. II instancji)zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P. (dalej także jako "PINB") przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu uzyskania dowodów i materiałów w sprawie poprzez: 1. dokonanie pomiarów budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego na terenie działki nr [...]; 2. wykonanie stosownych szkiców sytuacyjnych i poglądowych; 3. ustalenie przebiegu ścian nośnych oraz działowych; 4. ustalenie elementów nośnych dachu i ich przebiegu oraz sposobu ich kotwienia; oraz 5. ustalenie czy istnieje możliwość doprowadzenia wskazanego obiektu do zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w szczególności z § 12 w/w rozporządzenia (poprzez dokonanie częściowej rozbiórki lub innych robót budowlanych). Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] PINB przedłożył wyjaśnienia w sprawie wraz ze szkicami sytuacyjnymi, mapami poglądowymi oraz dokumentacją fotograficzną (k.57 akt adm. II instancji). Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] (k. 58 akt adm. II instancji) WWINB zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Pismem z dnia [...] marca 2021 r. (k.66 akt adm. II instancji) w imieniu Skarżących wpłynęło pismo do WWINB zawierające prośbę "o wydanie zgody z możliwością zalegalizowania budynku gospodarczo-garażowego na (...) działce nr [...] w G. przy ul. [...], który powstał bez pozwolenia. (...) Wskazano, iż jest to jedyny obiekt na tej działce służący jako budynek gospodarczo-garażowy postawiony w ten sposób, iż ta działka nie spełnia możliwości postawienia tego garażu w odległościach uznanych w przepisach prawa budowlanego. Wskazano też, że obiekt ten jest bezpieczny pod każdym względem dla sąsiadów i dla każdej innej sytuacji. (...)". Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił - w części dotyczącej podstawy prawnej - zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] nakazującą inwestorom K. i B. W. wykonanie na własny koszt rozbiórki obiektu budowlanego: całości budynku gospodarczo-garażowego o wymiarach szer. ok. 8,9 i dł. ok. 6,3 m – wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...], obręb G., zlokalizowanej w G. przy ul. [...] i w to miejsce orzekł: "Na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 52, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.)", a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. K. W. i B. W., reprezentowani przez pełnomocnika fachowego, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...], zaskarżając ją w całości. W skardze sformułowano zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a mianowicie: 1. art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane w związku z art. 52, art. 83 ust. 1 ustawy prawo budowlane poprzez ich niewłaściwe zastosowanie; 2. art. 64 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady prawa własności i w istocie prawa do dysponowania nią przez wskazanie zasadności rozbiórki obiektu budowlanego: całości budynku gospodarczo- garażowego o wymiarach szer. ok. 8.9 m i dł. ok. 6.3 m - wniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] (obręb G. ) zlokalizowanej w G. przy ul. [...]; 3. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia przedmiotowej sprawy, a także w istocie z pominięciem słusznego interesu obywateli (skarżących); 4. art. 9 i art. 11 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy przedmiotowej decyzji; 5. art. 107 § 2 i § 3 K.p.a. poprzez dowolność w wydaniu decyzji przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji. Jednocześnie, sformułowano wnioski o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, o zasądzenie od organu na rzecz skarżących solidarnie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, a także o przeprowadzenie dowodu z odpisu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 15 lipca 1999 roku wraz z odpisem mapki (wstępnego projektu podziału) celem wykazania, iż przywołana decyzja uwzględniała posadowienie budynku gospodarczo-garażowego już w [...] roku, a zatem, że nie można uznać, iż budynek gospodarczo-garażowy został wzniesiony bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na terenie działki [...] (obręb G. ) zlokalizowanej w G. przy ul. [...]. W motywach uzasadnienia wskazano, że w sprawie powinien być zastosowany art. 51 ustawy Prawo budowlane, a nie najbardziej restrykcyjny art. 48 tej ustawy. Ponadto zwrócono uwagę na to, że na mocy zaskarżonej decyzji uniemożliwiono skarżącym legalizację, pomimo że taką możliwość przewiduje art. 48 ust. 2 ustawy prawo budowlane. Zdaniem skarżących jest możliwe doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi. Podniesiono także, że ważne jest ustalenie, że sporny budynek powstał na miejscu istniejącej szopy i z wykorzystaniem jej elementów. Przywołując rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 009 września 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 360/20, podniesiono także, że obowiązkiem organu było rozważenie możliwości doprowadzenia budynku do stanu zgodności z przepisami rozporządzenia (np. poprzez jego częściową rozbiórkę). Zdaniem skarżących, WWINB bezzasadnie przyjął, że taka możliwość nie istnieje. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie przedstawiono jednak argumentacji co do tej kwestii, nie przedstawiono toku rozumowania, który do takiego wniosku miałby doprowadzić. Uzupełniająco zwrócono uwagę na postanowienia konstytucyjne dotyczące ochrony prawa własności oraz przepisy procedury administracyjnej. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] maja 2021 r. Wojewódzki W. Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie Sąd wyjaśnia, że zarządzeniem nr 26/20 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-Cov-2 oraz w zw. z Zarządzeniem nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych, sprawa niniejsza została przez Przewodniczącego Wydziału skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374).W świetle tego przepisu Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgoda Strony na rozpoznanie w tym trybie nie jest zatem konieczna. Przeprowadzenie posiedzenia niejawnego w tym przypadku jest uzależnione od uznania, że rozprawa mogłaby wywołać nadmierne zagrożenie dla życia i zdrowia osób w niej uczestniczących. Mając na uwadze, że Miasto Poznań, będące siedzibą tutejszego Sądu, zostało objęte tzw. obszarem czerwonym przesłanka powyższa została spełniona. Powyższe stanowisko jest zgodne z poglądem zawartym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2020 r., wydanej w sprawie o sygn. akt II OPS 6/19, zgodnie z którą przepis art. art. 15zzs4 ust. 3 uCOVID-19 należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2325 - dalej jako: "p.p.s.a."). Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. W badanej sprawie pełnomocnik Skarżących, organ oraz uczestnicy postępowania zostali poinformowani o skierowaniu przez Przewodniczącego Wydziału sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym i wyznaczeniu 7-dniowego terminu do złożenia na piśmie ewentualnych wniosków dowodowych lub twierdzeń, które miały być podnoszone na rozprawie. Pełnomocnik Skarżących zawiadomienie to otrzymała dnia 11 czerwca 2021 r. (k. 46 akt sąd.).Pomimo skutecznego doręczenia informacji o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, do akt sprawy nie nadesłano żadnej korespondencji. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Kluczowe znaczenie w badanej sprawie miał fakt, że sprawa ta była już przedmiotem rozpoznania Sądu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 09 września 2020 r. sygn. IV SA/Po 360/20 uchylił decyzję WWINB z dnia [...] stycznia 2020 r. i z konkretnymi wskazaniami przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Rozpoznając badaną sprawę Sąd musiał zatem mieć na uwadze, że na podstawie art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (zob. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Uprzedzając zasadnicze rozważania, należy też stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie nastąpiła zmiana stanu prawnego lub faktycznego, która czyniłaby poglądy prawne wyrażone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 09 września 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 360/20, nieaktualnymi. Odnosząc się do argumentacji skargi, należy zaakcentować, że w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż wszczęcie postępowania nastąpiło przed wejściem w życie w dniu 19 września 2020 r. ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw stąd też zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego sprzed nowelizacji. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019, poz. 1186, aktualnie: Dz.U. z 2020, poz. 1333 – dalej jako: P.b.) oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020, poz. 256 – dalej jako: "k.p.a."). Podkreślić należy, że Sąd orzekający w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia winien ograniczyć się tylko i wyłącznie do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego II FSK 1057/11 z dnia 20 października 2011 r.; LEX nr 1069805). W wytycznych zawartych w wyroku z dnia 09 września 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 360/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu pozostawiając w obrocie prawnym decyzję pierwszoinstancyjną, uchylił wyłącznie decyzję organu II instancji i nakazał przy ponownym rozpoznaniu sprawy rozważanie przez organ drugiej instancji możliwości doprowadzenia budynku do stanu zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1065; dalej także jako "rozporządzenie MI"), np. przez jego częściową rozbiórkę. Jednocześnie organ drugiej instancji miał zwrócić uwagę w szczególności na rozbieżność co do wymiarów obiektu w protokole, bowiem ze szkiców wynikała szerokość 6,3 m i długość 8,9 m, podczas gdy treść protokołu wskazywała te wartości odwrotnie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. dokonana w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania, prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W pierwszej kolejności należy wskazać, że kwestią prawomocnie przesądzoną w niniejszej sprawie pozostaje fakt, że sprawa ta dotyczy obiektu samowolnie zrealizowanego. Status spornego obiektu jako samowoli budowlanej został przesądzony przez Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 09 września 2020 r. sygn. IV SA/Po 360/20, a zawarte w tym wyroku wskazania dotyczą procesu legalizacji samowoli budowlanej. To prawomocne ustalenie Sądu oznacza, że sporny obiekt został wzniesiony bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Podkreślić trzeba, że Skarżący podczas oględzin przeprowadzonych 08 października 2019 r. (k.24 akt adm. I instancji) oświadczyli, że obiekt gospodarczy zrealizowali w miejscu istniejącej drewnianej szopy, przy czym budowę rozpoczęli ok.[...] r., a zakończyli ok. [...] r. oraz oświadczyli, że nie występowali o pozwolenie na budowę spornego obiektu, ani nie dokonywali zgłoszenia w Starostwie Powiatowym (k.23 akt adm. I instancji). W świetle powyższego, status spornego obiektu jako samowoli budowlanej jako prawomocnie przesądzony, nie mógł już na aktualnym etapie budzić wątpliwości, a w konsekwencji, na tę okoliczność nie było potrzebne przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego. Z tej też przyczyny Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego skargi o przeprowadzenie dowodu z decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] lipca 1999 r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na podziale działki nr [...] w G. (k.15 akt sąd.). Analiza akt sprawy wskazuje, że ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględnił wytyczne zawarte w wyroku uchylającym z dnia 09 września 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 360/20, tj. w sposób zgodny z wytycznymi Sądu ustalił ponownie usytuowanie i cechy charakterystyczne zabudowy oraz rozważył możliwość doprowadzenia spornego obiektu do stanu zgodności z przepisami rozporządzenia MI. WWINB ustalił i udokumentował w aktach sprawy, że budynek gospodarczo-garażowy zlokalizowany na działce nr [...], posadowiony został ścianą zachodnią i północną przy granicy działek nr [...] i [...] w odległości około 0,6 m od ogrodzeń tych działek wykonanych z prefabrykatów betonowych. Organ wskazał, że w przypadku § 12 ust. 1 rozporządzenia MI budynek gospodarczo garażowy nie spełnia określonych warunków. Wyjaśniono, że mając na uwadze § 12 ust. 1 rozporządzenia MI w okolicznościach badanej sprawy nie ma możliwości przeniesienia obiektu budowlanego w taki sposób by spełniał on warunki wskazanego przez organ przepisu, z uwagi na fakt iż odsunięcie obiektu na odległość 3,0 m od granicy działki [...] i [...] byłoby niemożliwe z uwagi na przebiegającą granicę działki nr [...] i usytuowany na tej działce budynek mieszkalny, który jest w części również usytuowany na działce [...]. Jednocześnie WWINB wskazał, że w przypadku przeniesienia obiektu budowlanego w inne miejsce skutkowałoby to także jego całkowitą rozbiórką i w praktyce wybudowaniem nowego obiektu. Dalej organ wskazał, że dla istniejącego obiektu budowlanego nie można zastosować § 12 ust. 2 rozporządzenia MI, ponieważ dla działki nr [...] nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazano też, że budynek gospodarczo-garażowy nie spełnia również § 12 ust. 3 rozporządzenia MI, ponieważ obiekt nie przylega bezpośrednio do ściany istniejącego budynku oraz brak jest dla terenu działki nr [...] miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dalej WWINB wskazał, że § 12 ust. 4 rozporządzenia MI, na gruncie niniejszej sprawy również nie może mieć zastosowania ponieważ działka nr [...] ma nieregularny kształt (wielokąt), który w frontowej części działki (od strony ul. [...]) wynosi ok. 33,5 m, a w najwęższym miejscu 8,35 m. Zatem działka nie spełnia warunku określonego w § 12 ust. 4 rozporządzenia MI - tzn. działka budowlana nie ma szerokości 16 m lub mniejszej. Natomiast w przypadku § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia MI, obiekt budowlany co prawda spełnia długość względem działki [...], która wynosi 6,3 m (w protokole i decyzji opisane jako szerokość, a więc mniej niż 6,5), ale nie spełnia określonego warunku od strony granicy działki [...], ponieważ długość obiektu wynosi 8,90 m wzdłuż tej granicy, a wysokości budynku max wynosi 2,9 (a więc mniej niż 3 m), to jednak nie został zachowany warunek usytuowania budynku bezpośrednio w granicy lub w odległości 1,5 od granicy działki. WWINB wskazał, że w celu spełniania powyższego warunku należałoby rozebrać część budynku (o szerokości ok. 90 cm) od strony północnej, dla uzyskania odległości 1,5 m od granicy działki [...]. Jednocześnie, organ wskazał, że należało by skrócić budynek od strony działki nr [...] do długości 6,5 m (z 8,9 m), jednakże w takim wypadku nie zostałby zachowany warunek usytuowania obiektu bezpośrednio w granicy działki czy też w odległości 1,5 m od granicy działki nr [...]. Odnosząc się do stanowiska Skarżących, organ wskazał, że w ocenie WWINB, nie istnieje możliwość legalizacji spornego obiektu, ponieważ przeniesienie obiektu gospodarczo-garażowego w inne miejsce, które będzie spełniało wymogi § 12 rozporządzenia Ml będzie wiązało się de facto z rozbiórką całego obiektu budowlanego. W kwestii częściowej rozbiórki obiektu budowlanego, w taki sposób by spełniał on wymogi § 12 rozporządzenia Ml, WWINB zwrócił uwagę na konstrukcję obiektu budowlanego, ponieważ rozbiórka nie dotyczyłaby samodzielnych części, które ewentualnie można by rozebrać bez naruszenia konstrukcji obiektu, zatem skrócenie i zwężenie budynku jest na gruncie niniejszej sprawy niewykonalne, ponieważ odsunięcie budynku od granicy działki nr [...], wiązało by się z likwidacją ściany tylnej (północnej), usunięciem słupa nośnego i skróceniem ścian wschodniej i zachodniej. Dalej WWINB wskazał, że odsunięcie budynku od granicy działki nr [...] wiązałoby się z likwidacją ściany zachodniej, a skrócenie budynku od strony zachodniej do długości 6,5 m wiązałoby się z likwidacją również ściany frontowej wraz z usunięciem trzech filarów nośnych, oraz dalszym skróceniem ściany wschodniej i zachodniej. Wiązałoby się to również z przecięciem płatwi nośnych dachowych (które utraciły by miejsce podparcia - likwidacja filarów) - co z kolei wiązałoby się z rozbiórką całej konstrukcji dachowej. Mając na uwadze wyrok z dnia 09 września 2020 r., sygn. akt: IV SA/Po 360/20, WWINB wskazał, że brak jest możliwości wdrożenia procedury legalizacyjnej w przedmiotowej sprawie z uwagi na naruszenie § 12 rozporządzenia MI i brak możliwości doprowadzenia budynku gospodarczo-garażowego do zgodności z obowiązującymi przepisami poprzez częściową rozbiórkę, pomimo chęci przystąpienia do procesu legalizacyjnego przez K. i B. W.. WWINB wskazał, że jedynym rozwiązaniem służącym doprowadzeniu obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem jest rozbiórka. Wskazano, że z uwagi na fakt, iż ściany nośne w obiekcie są wykonane z betonowych prefabrykatów ogrodzeniowych, które zostały zamontowane w słupkach posadowionych w gruncie, a dach jest konstrukcji dachowej wykonanej z blachy trapezowej, inwestorzy mogą zachować w/w materiały i wykorzystać je do wybudowania nowego obiektu na działce nr [...], które będzie spełniać warunki § 12 rozporządzenia MI oraz przepisy prawa budowlanego., a inwestorzy otrzymają stosowne prawem wymagane pozwolenia lub dokonają odpowiedniego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Odnosząc się do zarzutów odwołania WWINB wskazał, że po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego, z uwagi na naruszenie przepisów rozporządzenia MI, organ powiatowy był zobligowany nakazać w drodze decyzji rozbiórkę spornego obiektu. Wyjaśniono również, że użycie materiałów z rozebranego obiektu budowlanego (tj. szopy) nie jest przesłanką do stwierdzenia, że dokonano przebudowy istniejącego obiektu. Odnosząc się do argumentacji Skarżących WWINB wyjaśnił, że w rozumieniu prawa, w badanej sprawie powstał nowy obiekt budowlany w miejscu lokalizacji szopy, na co wskazują sami Skarżący, a obecny obiekt pełni funkcję gospodarczo-garażową. W okolicznościach niniejszej sprawy, przedmiotem kontroli mogło być tylko i wyłącznie stwierdzenie czy organ prawidłowo uwzględnił wytyczne wyrażone w orzeczeniu sądu oraz ocena ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu tego wyroku. Analiza zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że po wydaniu prawomocnego wyroku z dnia 09 września 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 360/20, nie zaistniały żadne nowe okoliczności, natomiast wskazania w nim zawarte zostały wykonane prawidłowo. W ocenie Sądu, w świetle powyższego prawidłowo W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, że w okolicznościach związania oceną prawną Sądu, należy utrzymać w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Podkreślić trzeba, że ustalenia organu II instancji zostały w aktach udokumentowane, a zebrany materiał dowodowy na etapie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie jest kwestionowany przez Skarżących. Ustalenia WWINB nie budzą również wątpliwości Sądu. Materiał dowodowy przekazany WWINB przez PINB w lutym 2020 r. jest wyczerpujący i poddaje się sądowoaministracyjnej kontroli. Analiza argumentacji uzasadnienia skargi wskazuje, że Skarżący nie zgadzają się w istocie z dokonaną przez organy oceną zebranego materiału dowodowego. Odnosząc się zatem do wszystkich podniesionych w skardze zarzutów należy wskazać, że analizując materiał dowodowy, organ może wyciągać swobodne wnioski i swobodnie decydować o tym, jakie przepisy materialnego prawa zastosuje, uwzględniając przyjęte przez siebie w sprawie ustalenia faktyczne. Ocena dowodów przez organ administracji publicznej staje się dowolną dopiero wtedy, gdy w danej sprawie przekroczone zostaną granice swobodnej oceny dowodów. Te granice nie są jednak w żaden sposób bezpośrednio określone przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów rozpatrywane być musi w każdej konkretnej sprawie administracyjnej, przy uwzględnieniu reguł logicznej interpretacji faktów i zdarzeń. Należy wreszcie wskazać i na treść art. 75 k.p.a., który wprowadza otwarty katalog dowodów i żadnemu z nich nie nadaje pierwszeństwa. Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że organy administracji publicznej uchybiły zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, jedynie to, bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich ocenie odmiennej niż przeprowadzona przez organy administracji publicznej. Dokonana przez organ odwoławczy ocena materiału dowodowego może być, bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie organu wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. Nie zasługiwały więc na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. Nie ulega wątpliwości, że zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji administracyjnej. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ administracji publicznej stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. W okolicznościach badanej sprawy zaskarżona decyzja odpowiada tak sformułowanym wymogom, a organ II instancji rozpatrzył sprawę ponownie oraz odniósł się do zarzutów odwołania, stąd niezasadne są podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 9 i art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 2 i § 3k.p.a.) i to w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw oraz, że Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło