IV SA/Wr 758/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), Protokolant: Karolina Sdzuj, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 25 sierpnia 2022 r. nr SKO 4316/339/22 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości. Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem K. G. (dalej: strona, skarżący) z dnia 27 czerwca 2022 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym teściem J. M. (dalej jako: teść strony lub skarżącego). Do wniosku dołączono m.in. orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Strzelinie o znacznym stopniu niepełnosprawności teścia strony z dnia 13 sierpnia 2015 r., które po rozpatrzeniu odwołania teścia strony przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim w dniu 27 października 2015 r. zostało wydane na stałe. Decyzją z dnia 8 lipca 2022 r., nr DZSW/SP/006558/2022, wydaną z powołaniem się na przepisy art. 17, art. 20, art. 24, art. 32 ust. 1d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., dalej: u.ś.r.), Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1466), Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 sierpnia 2021 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz. U. z 2021 r., poz. 1481) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), działający z upoważnienia Prezydenta Wrocławia, Starszy Administrator w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. (dalej: organ I instancji), odmówił przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad teściem na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 2 u.ś.r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że osoba wymagająca opieki jest teściem strony, a zgodnie z art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Tym samym, skoro żaden z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie nakłada obowiązku alimentacyjnego na zięcia w stosunku do teścia, to należy przyjąć, że strona nie spełnia jednej z przesłanek warunkujących przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Strona odwołała się od decyzji pierwszo-instancyjnej, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy, zmianę decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Odwołujący się podkreślił, że od dnia 18 lutego 2022 r. opiekuje się teściem, który posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym na stałe. Wskazał, że tylko on jest w stanie zapewnić opiekę teściowi i w tym celu zrezygnował z pracy. Jego zdaniem interpretacja art. 17 ust. 1 u.ś.r. winna iść w kierunku zgodności z Konstytucją RP, a w tradycyjnym modelu rodziny również powinowaci w pierwszym stopniu stanowią najbliższą rodzinę. Zaznaczył, że wypełnia wszystkie obowiązki względem teścia i sprawuje nad nim faktyczną opiekę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, Kolegium) decyzją z dnia 25 sierpnia 2022 r., nr SKO 4316/339/22 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy, powołując się na treść art. 17 ust. 1 u.ś.r., wskazał że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie tworzy możliwości swobodnego wyboru osoby z rodziny, która będzie sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną. O uprawnieniu do świadczenia pielęgnacyjnego decydują przesłanki ściśle określone w ustawie i niespełnienie chociażby jednej z nich uniemożliwia przyznanie świadczenia. Kolegium podzieliło stanowisko wyrażone w decyzji pierwszo-instancyjnej, że skoro skarżący nie należy do osób zobowiązanych do alimentacji względem osoby wymagającej opieki (teścia), a w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. ustawodawca nawiązuje wprost do obowiązku alimentacyjnego z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, to nie ma podstaw prawnych do przyznania stronie – która jest jedynie spowinowacona z teściem – wnioskowanego świadczenia. Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której skarżący wniósł o uchylenie decyzji w przedmiocie odmowy świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. przez jego błędną interpretację i niedokonanie wykładni celowościowej i systemowej oraz art. 18 i 71 (brak ochrony dobra rodziny) oraz art. 32 Konstytucji RP (brak równości wobec prawna) - przez ich niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że od dnia 18 lutego 2022 r. opiekuje się teściem, który posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym na stałe. W ocenie skarżącego, tylko on może zapewnić teściowi opiekę, gdyż zobowiązana do alimentacji córka teścia (żona skarżącego), jest drobną kobietą, waży 50 kg i nie jest w stanie podnieść niepełnosprawnego ojca. Ponadto prowadzi jednoosobową Kancelarię [...] i nie może zaprzestać swojej działalności, ze względu na odpowiedzialność zawodową, uczciwość wobec klientów i konieczność zapewnienia bytu i ubezpieczenia swojej rodzinie. Przy czym teść skarżącego jest wdowcem, ma tylko jedną córkę i nie ma żadnych innych bliskich osób, które mogłyby sprawować nad nim opiekę. W celu sprawowania opieki nad teściem skarżący zrezygnował z pracy i nie podejmuje jej, nie pobiera także żadnych świadczeń ani zasiłków. Jest jedyną osobą, która jest w stanie wywiązać się należycie z roli opiekuna teścia. Skarżący podniósł, że kryterium alimentacji i ustalenie w ten sposób kręgu podmiotów, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne jest niekonstytucyjne i osoba świadcząca faktycznie opiekę winna być uprawniona do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, które pozwoliłoby odbudowywać zdrowie poprzez rehabilitację teścia, która jest konieczna. Zdaniem skarżącego, poszerzenie kręgu osób uprawnionych do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego jest wskazane o członków rodziny – nawet niezobowiązanych do alimentacji – jeżeli są jedynymi osobami, które mogą sprawować opiekę nad osobą niesamodzielną, tak jak w jego przypadku, co chroni też interesy rodziny, która jest pod ochroną państwa zgodnie z Konstytucją RP. Według skarżącego interpretacja art. 17 ust. 1 u.ś.r. winna iść w kierunku zgodności z Konstytucją RP, tj. z art. 18 Konstytucji RP, który stanowi, że rodzina znajduje się pod ochroną i opieką państwa oraz art. 71 Konstytucji RP, który stanowi, że państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Podkreślił, że w tradycyjnym modelu rodziny również powinowaci w pierwszym stopniu stanowią najbliższą rodzinę. Zwrócił uwagę, że ma prawo do równego traktowania przez władze publiczne, co zapewnia art. 32 Konstytucji RP, mając na uwadze, że będąc zięciem osoby niepełnosprawnej sprawuje nad nią faktyczną opiekę i zrezygnował w tym celu z zatrudnienia. Skarżący powołał się także na orzecznictwo sądów administracyjnych i wskazał na pierwszeństwo wykładni celowościowej i systemowej nad językową przy interpretacji art. 17 u.ś.r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie przypomnieć jedynie należy, że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do zbadania legalności, tj. zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego. Powyższa zasada wynika z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.Dz.U. z 2022, poz. 2492). Jedynie w przypadku istnienia istotnych wad postępowania lub naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023, poz. 259, dalej: p.p.s.a.) następuje uchylenie decyzji administracyjnej lub stwierdzenie jej nieważności przez sąd. Jednocześnie rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zawartymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a . Spór w badanej sprawie nie dotyczy faktów, bo te są bezsporne , a mianowicie : - skarżący jest zięciem osoby wymagającej opieki , - teść skarżącego jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i wymaga ona konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, -córka osoby wymagającej opieki żyje i zamieszkuje wraz mężem i synem razem z ojcem . Osią sporu między stroną a organami jest interpretacja zastosowanych w sprawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych , dotyczących możliwości - przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zięciowi (skarżącemu) z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym w znacznym stopniu teściem w sytuacji, gdy w kręgu osób zobowiązanych do opieki faktycznie pozostaje córka , która taką opiekę mogłaby sprawować. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest bowiem odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym teściem . Zdaniem organów obu instancji, skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tego powodu, że między nim a osobą wymagającą opieki nie istnieje obowiązek alimentacyjny . Przechodząc zatem do kwestii spornej, punktem wyjścia dla zbadania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji była prawidłowość zastosowania przez organy administracji przepisów prawa materialnego w kontekście braku wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a u.ś.r. Brak ten uniemożliwiał przyznanie stronie świadczenia pielęgnacyjnego. W tym zakresie wypada przytoczyć treść art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. , zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje : matce albo ojcu ,opiekunowi faktycznemu dziecka ,osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępcze innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji . i edukacji. Stosownie do art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4,innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie : następujące warunki : 1/ rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, 2/ są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności , nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3/ nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności . Z powyższych przepisów wynika, że okoliczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz rezygnacja z tego powodu z zatrudnienia to warunki konieczne do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ale nie jedyne. Z woli ustawodawcy prawo to bowiem może przysługiwać tylko osobie, na której ciąży względem osoby wymagającej opieki obowiązek alimentacyjny. Stosownie do art. 128 k.r.o., obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Przepisy te, w konfrontacji z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy , jednoznacznie wskazują katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji. W tym miejscu wymaga zaakcentowania ,że w kwestii przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r. osobom, których nie obciąża obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego członka rodziny, legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, i które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego zarysowywały się wątpliwości prawne o kwalifikowanym charakterze . W związku z tym wymagały one przeprowadzenia przez powiększony skład sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni mającej doprowadzić do takiego odczytania normy prawnej, którego skutkiem będzie jej "prawidłowe rozumienie" (vide uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów NSA z dnia 9 grudnia 2013r. I OPS 5/13, dalej: uchwała siedmiu sędziów NSA). W powołanych przepisach został zawarty ściśle oznaczony katalog osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, określony m.in. przesłanką pozostawania osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby będącej pod jej opieką. W omawianej uchwale NSA podkreślił, że mimo wielokrotnych zmian ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca nie odstąpił od warunku uzależniającego powstanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, aby opiekę wykonywała osoba obciążona wobec podopiecznego obowiązkiem alimentacyjnym. W ocenie składu siedmiu sędziów NSA treść omawianych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może być uzupełniona przez inne rozumienie zakresu podmiotowego obowiązku alimentacyjnego, niż to wynika z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Jak podkreślono, również i Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował jako niekonstytucyjnego warunku obowiązku alimentacyjnego pomiędzy osobą sprawującą opiekę a podopiecznym. W wyrokach z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt P 23/05, z dnia 18 lipca 2008 r. sygn. akt P 27/07 oraz z dnia 22 lipca 2008 r. sygn. akt P 41/07 Trybunał Konstytucyjny wyraził pogląd, że z woli ustawodawcy nie sam fakt opieki nad osobą niepełnosprawną, czy też rezygnacja dla jej sprawowania z zatrudnienia, lecz szczególna więź prawna pomiędzy osobą opiekuna a osobą niepełnosprawną wyróżnia grupę uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Co należy podkreślić, cechą relewantną podmiotów potencjalnie uprawnionych do tego świadczenia jest rezygnacja z zatrudnienia dla wywiązania się z szeroko rozumianego obowiązku alimentacyjnego. Celem bowiem tych uregulowań jest to, by osoba zmuszona do rezygnacji z zatrudnienia w związku z wykonywaniem ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego sama nie popadła w niedostatek, tracąc źródło utrzymania. Nie jest natomiast intencją ustawodawcy wspieranie wszystkich osób, które dobrowolnie podejmują się opieki nad niepełnosprawnym członkiem szeroko rozumianej rodziny. Wyniki w wykładni gramatycznej omawianych przepisów, ich znaczenie językowe, są zgodne z rezultatem wykładni systemowej i funkcjonalnej Aktualnie dominujący kierunek wykładni art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 1a u.ś.r., ugruntowany po podjęciu przez Naczelny Sąd Administracyjny rzeczonej uchwały wskazuje, że przepisy te poprzez odesłanie do ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, jednoznacznie wskazują krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji . Wobec tego odnosząc się do powołanego przez skarżącego orzeczenia mającego potwierdzić jego prawo do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego należy zwrócić uwagę, że wskazany wyrok datowany był przed 9 grudnia 2013r. , kiedy to wątpliwości potęgowała okoliczność wyraźnie zarysowanej i wręcz utrwalającej się w orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżności stanowisk w podejściu do kierunku i sposobu wykładni przywołanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim jej rezultat, wobec preferencji dla stosowania przez składy orzekające sądów administracyjnych określonych metod interpretacji prawa, kreował odpowiednio węższy lub szerszy krąg podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego (vide: Kręcisz Wojciech, glosa do uchwały NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., I OPS 5/13) W badanej sprawie pozostaje poza sporem ,że skarżący jest zięciem osoby wymagającej opieki. Sąd zdaje sobie sprawę z wyrzeczeń oraz codziennego trudu jaki w opiekę nad teściem wkłada skarżący. Jednak nie jest on obciążony obowiązkiem alimentacyjnym wobec swojego teścia. Tym samym nie zostały spełnione przesłanki warunkujące otrzymanie świadczenia pielęgnacyjnego . Należy wrócić uwagę na zabieg, którym posłużył się ustawodawca, stanowiąc o "innych osobach, na których ciąży zgodnie z k.r.o. obowiązek alimentacyjny". Taki zwrot miał jednoznacznie służyć zindywidualizowaniu tej konkretnej grupy adresatów normy prawnej dekodowanej z art. 17 ust. 1 u.ś.r. która jest uprawniona do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Innymi słowy, omawiane świadczenie nie jest adresowane do wszystkich "innych osób", które w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny lub dzieckiem nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, lecz tylko i wyłącznie do tych spośród "innych osób", na których zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym . ciąży obowiązek alimentacyjny wobec podopiecznego (vide: ww. glosa) W zakresie wykładni analizowanego przepisu, Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej wyżej uchwale wskazał też , że wykładnia gramatyczna może, a nawet powinna być, uzupełniona innymi jej rodzajami, lecz ma ona podstawowe znaczenie dla ustalenia rzeczywistego znaczenia konkretnego przepisu. Dokonując bowiem interpretacji tekstu prawnego, trzeba, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 22 czerwca 1998 r. sygn. FPS 9/97, kierować się przede wszystkim znaczeniem słów danego języka etnicznego oraz założeniem, że ustawodawca był racjonalny, gdy używał takich, a nie innych wyrazów, i nie można a priori przyjmować, iż określonych słów użyto w tekście prawnym bez wyraźnej ku temu potrzeby. Żadna wykładnia nie może prowadzić do skutków oczywiście sprzecznych z wyraźnym brzmieniem przepisu (contra legem), czy też – przez wykreowanie nowej, niewynikającej z gramatycznego brzmienia przepisu, normy prawnej - prowadzić do odmowy zastosowania przepisu w brzmieniu ustalonym przez ustawodawcę. Przeprowadzając wykładnię, której rezultatem jest w istocie nowa norma prawna, z powołaniem się na prokonstytucyjne działanie, sąd de facto narusza podstawowe zasady, wyrażone w art. 2 i 10 ust. 1 Konstytucji RP, to jest zasadę demokratycznego państwa prawnego oraz zasadę trójpodziału władz, gdyż - zamiast zweryfikować poprawność zastosowania przez organy administracji obowiązującego prawa - przez twórczą interpretację dokonuje jego stanowienia. Powyższą argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni aprobuje. Niewątpliwie postawa skarżącego, który faktycznie opiekuje się niepełnosprawnym teściem jest godna naśladowania i pochwały, jednak nie może być brana pod uwagę z prawnego punktu widzenia odnoszącego się do ustawowych przesłanek pozwalających na przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanej wyżej uchwale, niedopuszczalne jest sądowe uzupełnianie ustawowego katalogu uprawnień socjalnych, gdyż przepisy art. 32 ust. 1 i art. 67 Konstytucji RP nie mogą być samoistnym źródłem roszczeń. Nie można również, powołując się na ogóle zasady konstytucyjne, wyprowadzać wniosków, że prokonstytucyjna wykładnia art. 17 u.ś.r. pozwala przyjąć, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje również osobie niezobowiązanej do alimentacji, która sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną. W związku z powyższym, w realiach badanej sprawy ma rację Kolegium, kiedy wywodzi, że brak jest podstaw prawnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zięciowi z tytułu opieki nad niepełnosprawnym teściem, nawet w sytuacji , kiedy jest on jedyną osobą, która może faktycznie sprawować tę opiekę . Zdaniem Sądu , wskazywanie na jednoosobowe prowadzenie działalności gospodarczej w formie kancelarii [...] przez jedyną córkę osoby wymagającej opieki nie może być w żadnym razie uznawane za przesłankę niemożności świadczenia opieki przez córkę nad niepełnosprawnym ojcem . Zważywszy , że sprawowanie opieki nie musi ograniczać się tylko do jej osobistych starań, lecz może polegać również na finansowaniu usługi opieki, bądź dzieleniu jej ze skarżącym. Konkludując powyższe stwierdzić należy ,że skoro krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny został ograniczony do osób zobowiązanych do alimentacji , to prawidłowo organy obu instancji uznały, że w kontrolowanej sprawie nie wystąpiła ustawowa przesłanka umożliwiająca uzyskanie przez skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym teściem, polegająca na istnieniu między opiekunem a osobą wymagającą opieki obowiązku alimentacyjnego Z tych względów skarga przedstawia się jako bezzasadna, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a