III SA/Kr 55/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie : SWSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) SWSA Katarzyna Marasek-Zybura po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 października 2022 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 października 2021 r. znak SKO.PS/4110/642/2021 w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia 13 sierpnia 2021 r. Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie przyznania M. P. zasiłku stałego. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż dochód M. P., za miesiąc grudzień 2016 r. wyniósł 693,49 zł, a kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej 634,00 zł. Organ I instancji wskazał w szczególności, że przeanalizował sytuację dochodową i majątkową M. P. i ustalił, że od roku 2000 jest ona samoistnym posiadaczem gruntów rolnych o powierzchni 1,64 ha, działki nr [...] położonej w K. (spadek po F. P.) oraz otrzymuje dodatek mieszkaniowy w kwocie 221,03 zł. W efekcie, łączny dochód stanowiła właśnie kwota 693,49 zł. W związku z tym Prezydent Miasta K. ocenił, że M. P. nie spełnia niezbędnych wymogów, kwalifikujących do otrzymania zasiłku stałego, bowiem jej dochód jest wyższy niż kryterium dochodowe. Na skutek odwołania M. P., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 18 października 2021 r., znak SKO.PS/4110/642/-2021, działając na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1876) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 13 sierpnia 2021 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej). Pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu ubóstwa, niepełnosprawności, czy długotrwałej choroby, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie w rodzinie, której dochód nie przekracza kwoty 518,00 zł albo osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł (art. 7 i 8 ustawy). Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W myśl postanowień art. 37 ust. 2 ustawy zasiłek stały ustala się w wysokości w przypadku osoby samotnie gospodarującej – różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 514,00 zł. Organ odwoławczy podał dalej, że M. P. osiąga dochód w wysokości 693,49 zł, czyli więcej niż kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, czyli 634,00 zł. Powoduje to, że – mając na względzie regulację art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej – zasiłek stały byłby wielkością ujemną: 634,00 zł (kryterium dochodowe) – 693,49 zł (miesięczny dochód Odwołującej się) = –59,49 zł. W miesiącu grudniu 2021 r. M. P. uzyskała bowiem dochód, na który składał się dodatek mieszkaniowy w wysokości 221,17 zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 472,32 zł (1,64 ha x 288,00 zł), a zatem łączna kwota dochodu wyniosła 693,49 zł. Dochód ten przekracza zatem ustawowe kryterium uprawniające osobę samotnie gospodarujące do zasiłku stałego. Decyzja o przyznaniu zasiłku stałego nie jest decyzją uznaniową i to zarówno co do faktu jego przyznania, jak i co do jego wysokości. Właściwy organ administracji publicznej nie posiada żadnej swobody w zakresie przyznania tego rodzaju świadczenia, gdyż jego uzyskanie uzależnione jest jedynie od spełnienia przez osoby samotnie gospodarujące lub osoby pozostające w rodzinie wszystkich warunków wynikających z art. 37 ust. 1 u.p.s. Pismem z dnia 10 grudnia 2021 r. M. P. wniosła skargę na powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca zakwestionowała zasadność i zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2268, dalej u.p.s.) zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. "Przyznanie świadczenia w formie zasiłku stałego jest uzależnione od kumulatywnego spełnienia kilku przesłanek, do których należą: pełnoletniość osoby ubiegającej się o zasiłek, niezdolność do pracy z powodu wieku lub całkowita niezdolność do pracy (spowodowana niepełnosprawnością) oraz uzyskiwanie dochodu nieprzekraczającego kryterium dochodowego" (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27marca 2020 r., III SA/Gd 268/20, LEX nr 2973608). W niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił, że M. P. osiąga dochód w wysokości 693,49 zł, czyli więcej niż kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej (634,00 zł) – co samo przez się wyklucza przyznanie zasiłku stałego. W miesiącu grudniu 2016 r. M. P. uzyskała dochód, na który składał się dodatek mieszkaniowy w wysokości 221,17 zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 472,32 zł (1,64 ha x 288,00 zł), a zatem łączna kwota dochodu wyniosła 693,49 zł. Podkreślić przy tym należy, że nie ma podstaw do kwestionowania ustaleń organu co do dochodu skarżącej z gospodarstwa rolnego. Skarżąca od 2000 roku jest samoistnym posiadaczem gruntów rolnych o powierzchni 1,64 ha, stanowiących masę spadkową po F. P. Z tego tytułu jest podatnikiem podatku rolnego i od nieruchomości. Ustalenia te zostały poczynione w szczególności na podstawie pism Urzędu Miejskiego w T. z dnia 29 marca 2021 r. i z dnia 8 kwietnia 2021 r. W tym kontekście dodać trzeba, że: "Wykładnia art. 8 ust. 9 u.p.s. była wielokrotnie dokonywana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA wskazywał, że przepis ten nakazuje obligatoryjne przyjęcie ryczałtowego dochodu z gospodarstwa rolnego. Przeliczenia dokonuje się wówczas, gdy stronie służy jakikolwiek tytuł prawny do gospodarstwa, niezależnie od tego czy dochody są osiągane, czy obiektywnie można je osiągnąć. Oznacza to, że z punktu widzenia powołanego przepisu bez znaczenia jest okoliczność, czy gospodarstwo rolne jest uprawiane czy też nie i z jakiego powodu oraz czy rzeczywiście przynosi ono dochody" (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lipca 2022 r., II SA/Bk 277/22, LEX nr 3372149). Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.