III OSK 2968/24

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-04-15

Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Artur Kuś, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Odwoławcza Komisja Stypendialna dopuściła się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania studentki od decyzji dotyczącej przyznania świadczeń pomocy materialnej, pomimo że sprawa została ostatecznie zakończona przed wydaniem wyroku przez WSA?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Odwoławczej Komisji Stypendialnej, uznając, że WSA prawidłowo stwierdził bezczynność organu. Sąd podkreślił, że wcześniejsze prawomocne orzeczenie NSA wiązało WSA co do wykładni prawa i ustaleń faktycznych dotyczących okresu bezczynności organu, który nie podjął żadnych czynności przez prawie cztery miesiące od otrzymania akt sprawy. Okoliczności takie jak skomplikowany charakter sprawy, pandemia czy aktywność strony skarżącej nie usprawiedliwiały tej zwłoki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi studentki na bezczynność Odwoławczej Komisji Stypendialnej w przedmiocie przyznania świadczeń pomocy materialnej. Po wielokrotnych postępowaniach i orzeczeniach sądów, WSA w Lublinie stwierdził bezczynność organu, ale nie uznał jej za rażące naruszenie prawa. Odwoławcza Komisja wniosła skargę kasacyjną, kwestionując stwierdzenie bezczynności. NSA rozpoznał skargę kasacyjną, uwzględniając wcześniejsze ustalenia dotyczące okresu bezczynności organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Odwoławczej Komisji Stypendialnej. Oddalono wniosek K. B. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: sędzia NSA Artur Kuś sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 września 2024 r. sygn. akt III SAB/Lu 5/24 w sprawie ze skargi K. B. na bezczynność Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w przedmiocie przyznania świadczeń pomocy materialnej dla studentów 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek K. B. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 26 września 2024 r. sygn. akt III SAB/Lu 5/24, po rozpoznaniu skargi K. B. (dalej skarżąca) na bezczynność Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] (dalej Odwoławcza Komisja) w przedmiocie przyznania świadczeń pomocy materialnej dla studentów w punkcie I stwierdził, że Odwoławcza Komisja dopuściła się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji Wydziałowej Studenckiej Komisji Socjalnej Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] (dalej Wydziałowa Komisja) z [...] marca 2019 r. nr [...]; w punkcie II stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w punkcie III umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Odwoławczej Komisji do wydania decyzji; w punkcie IV oddalił skargę w pozostałej części; w punkcie V zasądził od Odwoławczej Komisji na rzecz skarżącej kwotę 100 zł z tytułu zwrotu wpisu od skargi i w punkcie VI przyznał koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia 24 listopada 2015 r. Wydziałowa Komisja przyznała skarżącej stypendium socjalne w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkiwania w domu studenckim lub innym obiekcie – w wysokości 620 zł miesięcznie w okresie od października 2015 r. do czerwca 2016 r. W związku z ujawnieniem, że rzeczywisty dochód skarżącej był w 2015 r. większy niż zadeklarowany, organ wznowił postępowanie i decyzją Wydziałowej Komisji z dnia [...] marca 2019 r. uchylił decyzję tego organu z dnia 24 listopada 2015 r. o przyznaniu skarżącej prawa do świadczeń pomocy materialnej w wysokości 370 zł miesięcznie w okresie od października 2015 r. do czerwca 2016 r. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. Odwoławcza Komisja utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzję tę skarżąca uczyniła przedmiotem skargi do Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia 30 stycznia 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 514/19 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2019 r. Następnie wyrokiem z dnia 13 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2859/21 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu od powyższego wyroku. Następnie, po rozpoznaniu skargi skarżącej na bezczynność Odwoławczej Komisji w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wydziałowej Komisji z dnia [...] marca 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2021 r. sygn. akt III SAB/Lu 22/21 oddalił ją uznając, że nie zasługiwała na uwzględnienie. W wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 lutego 2024 r. sygn. akt III OSK 1835/22 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. W uzasadnieniu orzeczenia NSA wskazał, że wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2859/21 wraz z aktami administracyjnymi doręczono organowi 2 kwietnia 2021 r., więc organ mógł realnie podjąć czynności dopiero od 2 kwietnia 2021 r. Zatem okres, który podlegał ocenie przy kwalifikacji działań organu rozpoczynał się 2 kwietnia 2021 r. i trwał do 30 lipca 2021 r. Rację natomiast ma skarżąca, iż w okresie tym Komisja wykonała tylko jedną czynność w dniu 29 lipca 2021 r., tj. wysłała zawiadomienie do skarżącej w trybie art. 10 § 1 K.p.a., które skarżąca odebrała 17 sierpnia 2021 r., tj. już po wniesieniu skargi na bezczynność organu. Zatem w okresie prawie 4 miesięcy tj. do 28 lipca 2021 r. organ nie podjął żadnych czynności, co wypełnia przesłanki do stwierdzenia bezczynności tego organu. Zdaniem NSA okoliczności powoływane przez Sąd pierwszej instancji mogły co najwyżej wpłynąć na kwalifikację bezczynności organu jako niemającej miejsca z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 26 września 2024 r. uznał, że skarga częściowo zasługiwała na uwzględnienie. Podkreślono, iż wykładnia prawa dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny nakazuje uznać, że w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do bezczynności po stronie Odwoławczej Komisji, pomimo że do dnia wyrokowania przed NSA (20 lutego 2024 r.) postępowanie zostało ostatecznie i prawomocnie zakończone wydaniem przez Komisję wyżej wymienionej decyzji z dnia [...] października 2022 r. Decyzja Odwoławczej Komisji została też poddana kontroli sądowej WSA w Lublinie, który wyrokiem z dnia 16 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Lu 15/23 skargę na tę decyzję oddalił (wyrok prawomocny od dnia 26 sierpnia 2023 r.). Wobec treści powyższego wyroku NSA Sąd Wojewódzki uznał, że w niniejszej sprawie organ w okresie prawie 4 miesięcy tj. do 28 lipca 2021 r. nie podjął żadnych czynności, a zatem nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z przepisów art. 12 § 1 i 2 K.p.a. oraz art. 36 § 1 i 2 K.p.a. i nie zakończył postępowania w terminie wynikającym z przepisu art. 35 K.p.a. Argumentacja organu co do skomplikowanego charakteru sprawy, jako sprawy wznowieniowej nie usprawiedliwia prawie czteromiesięcznej bezczynności. Jak podkreślił NSA charakter sprawy, objętość materiału dowodowego i dokładna i rzetelna jego analiza oraz kwestia zastosowania przepisów prawa materialnego, nie wymagała aż tak długiego okresu do zajęcia stanowiska co do podjęcia koniecznych w sprawie czynności, w tym zawiadomienia skarżącej w trybie art. 10 § 1 K.p.a. Także pandemia spowodowana wirusem SARS-CoV-2 nie ma wpływu na kwalifikację tak długiego braku działań Odwoławczej Komisji. W ocenianym okresie uczelnie wyższe powszechnie stosowały już zdalne nauczanie a wszelkie organy uczelni wyższych z powodzeniem działały zdalnie. System ten był już ówcześnie dopracowany, utrwalony i powszechnie stosowany. Chybiona była także argumentacja organu, że na rozpoznanie sprawy miała te wpływ postawa skarżącej, skoro w okresie objętym ocena działań organu, skarżąca nie przejawiała żadnej aktywności w sprawie poza wniesieniem ponaglenia. Jak wynika z akt skarżąca istotnie złożyła w sprawie szereg wniosków dowodowych (których realizacja była utrudniana z uwagi na nieobecność skarżącej usprawiedliwioną zwolnieniami lekarskimi), ale miało to miejsce dopiero w odpowiedzi na doręczone skarżącej zawiadomienia w trybie art. 10 K.p.a., co miało miejsce już po wniesieniu skargi na bezczynność. Sąd uznał nadto, że nie było podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie z art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) zwanej dalej P.p.s.a., bowiem w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie zaistniał naganny przypadek zwłoki organu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Odwoławcza Komisja, zaskarżając go w części, to jest w zakresie punktu I i IV sentencji. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez bezpodstawne i sprzeczne z materiałem dowodowymi zgromadzonym w aktach sprawy przyjęcie, że Odwoławcza Komisja dopuściła się bezczynności od dnia 2 kwietnia 2021 r., gdy w rzeczywistości organ nie dopuścił się bezczynności, a od dnia 2 kwietnia 2021 r. dopiero mogła sprawą się zająć, a zgodnie z przedstawionymi w uzasadnieniu niniejszej skargi kasacyjnej okolicznościami czynności jakie organ podjął w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym przeczą jego bezczynności, a nadto uzasadniają rozważne, a nie pośpieszne działanie; 2) art. 141 § 4 Pp.s.a. poprzez niewskazanie in concreto w uzasadnieniu wyroku do kiedy Odwoławcza Komisja miała czas na rozpatrzenie odwołania skarżącej od decyzji Wydziałowej Komisji z dnia [...] marca 2019 r., a w związku z tym błędnym przyjęciu, że Odwoławcza Komisja pozostawała w zwłoce, co następnie skutkowało bezzasadnym stwierdzeniem bezczynności, bez ustalenia od kiedy i czy bezczynność w tym postępowaniu z uwagi na okoliczności w jakich było prowadzone mogła w ogóle wystąpić; 3) art. 151 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieoddalenie skargi wobec okoliczności, że Odwoławcza Komisja nie pozostawała w bezczynności, co jednoznacznie wynikało z przedstawionych Sądowi pierwszej instancji akt prawy; 4) art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 35 § 5 K.p.a. poprzez nieuznanie, że do terminu Odwoławczej Komisji na rozpatrzenie odwołania skarżącej od decyzji Wydziałowej Komisji z dnia [...] marca 2019 r. nie wlicza się czasu trwania przeszkód w rozpatrywaniu sprawy niezależnych od organu, między innymi takich jak problemy kadrowe związane z pandemią COVID-19, problemy logistyczne związane z ilością akt i ograniczeniami w ich dostępie, dla kolegialnego organu rozpatrującego sprawę; 5) art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 35 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie, jaki termin miała Odwoławcza Komisja na załatwienie sprawy w związku z tym, bezpodstawnym stwierdzeniu, iż termin ten minął i miała miejsce bezczynność organu, gdy zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a. organ miał co najmniej dwa miesiące od dnia otrzymania akt sprawy na rozpatrzenie odwołania skarżącej od decyzji Wydziałowej Komisji z uwagi na wysoki stopień skomplikowania, zawiłość sprawy, nadmierną aktywność dowodową skarżącej, w tym obszerną dokumentację - natomiast z treści uzasadnienia wyroku wynika, że Odwoławcza Komisja miała rozpoznać sprawę w dniu otrzymania akt sprawy, czyli 2 kwietnia 2021 r. to jest tego samego dnia, gdyż od wtedy Sąd pierwszej instancji dopatruje się bezczynności. W oparciu o wskazane zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi, a tym samym stwierdzenie, że Odwoławcza Komisja nie dopuściła się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania skarżącej; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a także o przyznanie na rzecz pełnomocnika skarżącej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała. Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Przedmiotem zaskarżenia nie jest cały wyrok Sądu pierwszej instancji, ale tylko jego punkt pierwszy i czwarty. Tym samym poprzez ograniczenie zakresu zaskarżenia Naczelny Sąd Administracyjny rozpozna sprawę tylko w tym zakresie zaskarżenia. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w tej sprawie już raz orzekał Naczelny Sąd Administracyjny. Wyrokiem z dnia 20 lutego 2024 r. (sygn. akt III OSK 1835/22) został uchylony zaskarżony wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 grudnia 2021 r. sygn. akt III SA/Lu 22/21 i sprawa ta została przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Zgodnie z art. 170 P.p.s.a. prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Tym samym w tej sprawie Sąd pierwszej instancji był związany prawomocnym wyrokiem NSA z dnia 20 lutego 2024 r. sygn. akt III OSK 1835/22 i nie mógł dokonać – przy braku zmiany stanu prawnego i istotnym zmian stanu faktycznego – odmiennej wykładni prawa od tej zawartej w ww. wyroku. W tym wyroku NSA wskazał zaś, że w tej sprawie akta administracyjne doręczono Komisji Odwoławczej wraz z wyrokiem w dniu 2 kwietnia 2021 r. i od tego czasu należy liczyć termin do jej załatwienia. NSA stwierdził, że w okresie od 2 kwietnia 2021 r. do 30 lipca 2021 r. Odwoławcza Komisja wykonała tylko jedną czynność, a mianowicie w dniu 29 lipca 2021 r. wysłała zawiadomienie do skarżącej w trybie art. 10 § 1 K.p.a., które skarżąca odebrała 17 sierpnia 2012 r. po wniesieniu skargi na bezczynność organu. Tym samym, jak ustalił to NSA w ww. wyroku z dnia 20 lutego 2024 r. sygn. akt III OSK 1835/22, w okresie prawie 4 miesięcy tj. do 28 lipca 2021 r. Odwoławcza Komisja nie podjęła żadnych czynności. NSA nie podzielił w uzasadnieniu ww. wyroku stanowiska Odwoławczej Komisji i Sądu pierwszej instancji i podejmowaniu szeregu czynności w okresie od 2 kwietnia 2021 r. do 30 lipca 2021 r. stwierdzając, że wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji w tej sprawie brak jest jakiejkolwiek aktywności organu przez prawie 4 miesiące od dostarczenia mu akt sprawy. Tym samym biorąc w szczególności pod uwagę to, że sprawa ma być rozpoznana ponownie, wypełnione zostały przesłanki do stwierdzenia bezczynności tego organu w rozumieniu wskazanych już wyżej przepisów. W ocenie NSA powołane przez Sąd pierwszej instancji okoliczności, które miałyby usprawiedliwiać tę prawie 4 miesięczną zwłokę w podjęciu czynności po zwróceniu akt Odwoławczej Komisji mogą co najwyżej wpłynąć na kwalifikację bezczynności organu, jako niemającej miejsca z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. Dodatkowo NSA w uzasadnieniu ww. wyroku stwierdził, że skomplikowany charakter sprawy jako sprawy wznowieniowej nie usprawiedliwiał prawie czteromiesięcznej bezczynności, ani też takiej bezczynności nie usprawiedliwiała objętość materiału dowodowego i dokładna oraz rzetelna jego analiza wraz z zastosowaniem przepisów prawa materialnego. Ocena prawna była Odwoławczej Komisji znana, a Uniwersytet zapewne dysponuje dużym zespołem zawodowej obsługi prawnej, który był do dyspozycji tej Komisji przy rozstrzyganiu sprawy o wznowienie postępowania w przedmiocie przyznania świadczeń pomocy materialnej dla studentki. Usprawiedliwienia braku działań nie może stanowić również to, że sprawę rozpoznawał organ kolegialny, jak i pandemia spowodowana wirusem SARS-CoV-2 nie ma wpływu na kwalifikację tak długiego braku działań Odwoławczej Komisji. Komisja ta wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 36 § 1 i § 2 K.p.a. nie zawiadamiała skarżącej o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy i nie wskazywała jej nowego terminu załatwienia sprawy oraz nie pouczała o prawie wniesienia ponaglenia. NSA stwierdził również, że okoliczność złożenia przez skarżąca w wyniku zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie szeregu wniosków dowodowych, które organ uwzględnił, nie miało wpływu na ocenę kwalifikacji braku działań organu w okresie objętym skargą na bezczynność. Dla stwierdzenia bezczynności nie jest niezbędne wykazanie lekceważenia obowiązków ani uporczywego niepodejmowania czynności w prowadzonym postępowaniu, czy też złej woli organu w załatwieniu sprawy. Poza tym wadliwe jest twierdzenie, że na rozpoznanie sprawy przez organ miała też wpływ postawa skarżącej, skoro w okresie objętym oceną działań organu, skarżąca nie przejawiała żadnej aktywności w sprawie poza wniesieniem ponaglenia. W tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny przywołał ww. ustalenia zawarte w prawomocnym wyroku, ponieważ były one wiążące dla Sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 190 zd. 1 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 133 § 1 P.p.s.a. jako przepisu postępowania polegającego na bezpodstawnym i sprzecznym z materiałem dowodowymi zgromadzonym w aktach sprawy przyjęciu, że Odwoławcza Komisja dopuściła się bezczynności od dnia 2 kwietnia 2021 r., gdy w rzeczywistości organ nie dopuścił się bezczynności, a od dnia 2 kwietnia 2021 r. dopiero mogła sprawą się zająć, a zgodnie z przedstawionymi w uzasadnieniu niniejszej skargi kasacyjnej okolicznościami czynności jakie organ podjął w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym przeczą jego bezczynności, a nadto uzasadniają rozważne, a nie pośpieszne działanie. Zarzut ten jest bezzasadny już z tego powodu, że stanowi on wprost zaprzeczenie wiążącego w tej sprawie stanowiska zajętego przez NSA w wyroku z dnia 20 lutego 2024 r. sygn. akt III OSK 1835/22. Skoro zostało już przesądzone, że w okresie od 2 kwietnia 2021 r. do 30 lipca 2021 r. Odwoławcza Komisja pozostawała w bezczynności, to tylko wykazanie konkretnych czynności podejmowanych w tym okresie przez tę Komisję, nie objętych i nie ujawnionych w materiale dowodowym sprawy rozstrzygniętej wyrokiem NSA z 20 lutego 2024 r. mogłoby mieć znaczenie. Ponadto zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" o jakim mowa w powołanym przepisie oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jego wydania. Aktami sprawy w rozumieniu tego przepisu są zarówno akta sądowe jak i przestawione sadowi akta administracyjne (M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wydanie 3, Warszawa 2015, str. 567-569). Naruszenie zasady określonej w art. 133 § 1 P.p.s.a. może stanowić w ramach art. 174 pkt 2 P.p.s.a. usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli polega w szczególności na: 1) oddaleniu skargi mimo niekompletnych akt sprawy, 2) pominięciu istotnej części tych akt, 3) przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 P.p.s.a. i 4) oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 P.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 1957/15; wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2970/15). Żadna z powyższych sytuacji w niniejszej sprawie nie zachodzi. Strona wnosząca skargę kasacyjną powyższych okoliczności nie wykazała. Sąd przestawił w uzasadnieniu wyroku wszystkie okoliczności istotne do rozstrzygnięcia sprawy, które znajdujące potwierdzenie w aktach sprawy. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 Pp.s.a. poprzez niewskazanie in concreto w uzasadnieniu wyroku do kiedy Odwoławcza Komisja miała czas na rozpatrzenie odwołania skarżącej od decyzji Wydziałowej Komisji z dnia [...] marca 2019 r., a w związku z tym błędnym przyjęciu, że Odwoławcza Komisja pozostawała w zwłoce, co następnie skutkowało bezzasadnym stwierdzeniem bezczynności, bez ustalenia od kiedy i czy bezczynność w tym postępowaniu z uwagi na okoliczności w jakich było prowadzone mogła w ogóle wystąpić. Także i tym zarzutem strona skarżąca kasacyjnie zmierza do podważenia poglądu zawartego w wydanym w tej sprawie wyroku NSA z 20 lutego 2024 r. sygn. akt III OSK 1835/22 w którym wprost wskazano, że Odwoławcza Komisja pozostawała w bezczynności w okresie od 2 kwietnia 2021 r. do 30 lipca 2021 r. Był to czas na rozpatrzenie odwołania. Ustalenia dotyczące okresu bezczynności Odwoławczej Komisji zostały także zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i są one zgodne ze stanowiskiem zawartym w ww. wyroku NSA z 20 lutego 2024 r. Ponadto art. 141 § 4 P.p.s.a. może być naruszony wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku byłoby pozbawione przedstawionego zwięźle stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia lub jej wyjaśnienia. Ponadto naruszenie tego przepisu ma miejsce także wtedy, gdy sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wprawdzie wszystkie elementy wynikające z art. 141 § 4 P.p.s.a., ale jest ono wewnętrznie niespójne lub zawiera nie dające się wyjaśnić sprzeczności, innymi słowy nie pozwala na kontrolę zaskarżonego wyroku (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3/39). Zarzucając naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może skutecznie strona skarżąca kasacyjnie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego sprawy lub wykładni prawa materialnego dokonanej przez Sąd (por. wyrok NSA z 7 marca 2023 r. sygn. akt II GSK 1329/19). Jeśli w uzasadnieniu orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego znajduje się ocena ustaleń stanu faktycznego dokonana na podstawie akt, to nawet w sytuacji, gdy jest ona odmienna od oceny prezentowanej przez stronę, nie można zasadnie twierdzić, że doszło do naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 141 § 4 P.p.s.a. Ponadto nie można dostrzec niespójności w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 35 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie, jaki termin miała Odwoławcza Komisja na załatwienie sprawy w związku z tym, bezpodstawnym stwierdzeniu, iż termin ten minął i miała miejsce bezczynność organu. Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Kwestia bezczynności, czego nie dostrzega w tej sprawie strona skarżąca kasacyjnie, została przesądzona wyrokiem NSA z dnia 20 lutego 2024 r. sygn. akt III OSK 1835/22. Zgodnie zaś z art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Sąd pierwszej instancji, wbrew argumentacji strony skarżącej nie stwierdził, że Odwoławcza Komisja miała obowiązek załatwić sprawę w dniu 2 kwietnia 2021 r. Wskazał zaś, co już zostało w tej sprawie przesądzone, że w okresie od dnia 2 kwietnia 2021 r. do dnia 30 lipca 2021 r. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu tej sprawy, ponieważ w tym czasie nie podejmował czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy i jej załatwienia. Termin wskazany w art. 35 § 3 K.p.a. ma charakter instrukcyjny dla organu w takim znaczeniu, że jego naruszenie nie ma wpływu ani na kompetencje organu, ani też na możliwość dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego. Jednak organ w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie ma obowiązek zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia i dotyczy to także przypadku, gdy niezałatwienie sprawy wynikało z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 1 i § 2 K.p.a.). Wadliwie też strona skarżąca kasacyjnie podnosi, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 35 § 5 K.p.a. orzekając o bezczynności organu bez uwzględnienia, że do czasu załatwienia sprawy nie powinno się wliczać czasu trwania przeszkód niezależnych od organu takich jak problemy kadrowe związane z pandemią COVID-19, problemy logistyczne związane z ilością akt i ograniczeniami w ich dostępie dla kolegialnego organu rozpatrującego sprawę. Także i w tym zakresie NSA w wyroku z dnia 20 lutego 2024 r. sygn. akt III OSK 1835/22 stwierdził, że te okoliczności nie mają w tej sprawie znaczenia dla oceny samego stanu bezczynności Odwoławczej Komisji. Tym samym nie można po raz kolejny dokonywać oceny tych samych przyczyn w tej samej sprawie. Jedynie należy wskazać, że nawet w przypadku zaistnienia przyczyn niezależnych od organu, organ ten powinien o tym zawiadomić stronę na podstawie art. 36 § 2 K.p.a. Mając powyższe należy stwierdzić, że także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieoddalenie skargi wobec okoliczności, że Odwoławcza Komisja nie pozostawała w tej sprawie w bezczynności jest bezzasadny. Sąd pierwszej instancji będąc związany poglądem prawnym zawartym w ww. wyroku NSA z 20 lutego 2024 r. prawidłowo, w zakresie objętym przedmiotem zaskarżenia, rozstrzygnął sprawę. Strona skarżąca kasacyjnie zaskarżyła także punkt IV wyroku Sądu pierwszej instancji, w którym Sąd ten oddalił skargę skarżącej K. B., a więc orzekł na korzyść strony skarżącej kasacyjnie. Nie jest niedopuszczalne zaskarżenie wyroku także w takim zakresie, w jakim orzeczenie sądowe jest korzystane dla strony skarżącej. Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wymagają wykazania tzw. gravamen a więc uprawdopodobnienia, że dane orzeczenie narusza prawa strony skarżącej i nie jest to warunek dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tym niemniej obejmując skargą kasacyjną także pkt IV zaskarżonego wyroku, strona skarżąca kasacyjnie ani nie sformułowała jakiegokolwiek zarzutu wobec tej części wyroku, ani też nie zawarła żadnej argumentacji wskazującej na wadliwość punktu IV wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 września 2024 r. sygn. akt III SAB/Lu 5/24. W związku z tym w zakresie objętym tym punktem wyrok Sądu pierwszej instancji nie może stać się przedmiotem kontroli sądowej. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skoro zaskarżony wyrok w zakresie objętym skargą kasacyjną nie narusza prawa, to skarga ta stosownie do treści art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu. Z braku przesłanek wynikających z art. 204 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a. oddalono wniosek strony przeciwnej do strony skarżącej kasacyjnie o zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego, ponieważ nie wykazano, aby ta strona takie koszty poniosła. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł także w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi strony przeciwnej do strony skarżącej kasacyjnie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną na zasadzie prawa pomocy. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 254 § 1 i art. 258-261 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło