I SA/Gd 996/23
WyrokWSA w Gdańsku2024-02-06
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Alicja Stępień, Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, nawet o charakterze incydentalnym, uzasadnia nałożenie podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, nawet jednorazowe, uzasadnia nałożenie podwyższonej opłaty. Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie wymagają stwierdzenia uporczywości lub notoryczności w niesegregowaniu odpadów. Podwyższona opłata stanowi rekompensatę dla gminy za wyższe koszty zagospodarowania źle zebranych odpadów, które powstają niezależnie od charakteru naruszenia.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa w S. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Słupska o nałożeniu podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za marzec 2022 r. Powodem nałożenia opłaty było stwierdzenie nieprawidłowości w segregacji odpadów na nieruchomości przy ul. K. w S. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń faktycznych, dowodów oraz liczbę mieszkańców korzystających z punktu odbioru odpadów, podnosząc, że naruszenia miały charakter jednostkowy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędzia WSA Marek Kraus, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w S na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 21 czerwca 2023 r., nr SKO.463.18.2022 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za marzec 2022 roku oddala skargę.
W dniu 18 marca 2022 r. podmiot odbierający odpady z terenu Miasta Słupska poinformował Prezydenta Miasta Słupska o stwierdzonych w dniach 10 marca 2022 r. i 14 marca 2022 r. nieprawidłowościach w segregacji odpadów odbieranych z nieruchomości położonej w S. przy ul. K. Do zawiadomienia załączono dokumentację fotograficzną wskazującą na obecności w pojemnikach na odpady zmieszane odpadów bio, szklanych, papierowych oraz cegieł.
Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2022 r. organ pierwszej instancji wszczął wobec S. w S., właściciela ww. nieruchomości postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z uwagi na niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów. Wyznaczono jednocześnie 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w kwestii zebranego materiału dowodowego w sprawie.
Decyzją Nr 49/2022 z dnia 25 maja 2022 r. Prezydent Miasta Słupska określił S. w S. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc marzec 2022 r., w którym niedopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów powstałych na nieruchomościach położonych w S. przy ul. [...] w łącznej kwocie 34.020,00 zł. W uzasadnieniu wskazano na naruszenie zasad selektywnego zbierania odpadów komunalnych, co zostało wskazane przez podmiot odbierający te odpady.
Od decyzji tej odwołała się w terminie strona, zarzucając naruszenie szeregu przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz Ordynacji podatkowej, a także podnosząc, że brak jest jednoznacznych dowodów jednoznacznie zidentyfikować nieruchomość, na której stwierdzono naruszenie zasad selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz wskazano na brak podstaw do kwestionowania liczby mieszkańców korzystających z miejsca gromadzenia odpadów w S. przy ul. K., wskazanych przez stronę.
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku decyzją Nr SKO.463.45.2022 z dnia 29 sierpnia 2022 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i wskazując na uchybienia natury proceduralnej przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
W jego wyniku wydana została decyzja z dnia 23 marca 2023 r. Nr 4/2023 , którą Prezydent Miasta Słupska określił stronie wysokość opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc marzec 2022 r., w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów powstałych na nieruchomościach położonych w S. przy ul. [...] w łącznej kwocie 34.020,00 zł.
W uzasadnieniu podkreślono, że sprawy jednoznacznie wynika, że w dniach dokonywania odbioru odpadów (10 i 14 marca 2022 r.) oraz kontroli przeprowadzonych przez pracowników organu (27 kwietnia i 11 maja 2022 r.) odpady nie były segregowane w sposób prawidłowy (odpady różnych frakcji w pojemnikach na tworzywa sztuczne, papier oraz odpady zmieszane). Zgodnie zaś z treścią uchwały Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 27 listopada 2019 r. Nr XIII/249/2019 ustalono wysokość stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, w trzykrotnej wysokości stawki 21,00 zł od mieszkańca (a więc 63,00 zł).
Od decyzji tej odwołała się w terminie strona, zarzucając naruszenie szeregu przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz Ordynacji podatkowej, a także podnosząc, że brak jest jednoznacznych dowodów pozwalających jednoznacznie zidentyfikować nieruchomość, na której stwierdzono naruszenie zasad selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz zarzucono, że wskazane uchybienia mają charakter jednostkowy, a także wskazano na brak podstaw do kwestionowania liczby mieszkańców korzystających z miejsca gromadzenia odpadów w S. przy ul. K., wskazanych przez stronę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku decyzją z 21 czerwca 2023 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W opinii Kolegium, dowody zebrane w niniejszej sprawie dowodzą, że na przedmiotowej nieruchomości nie segregowano odpadów zgodnie z zasadami. Tymi dowodami w sprawie jest zawiadomienie podmiotu odbierającego odpady oraz zdjęcia wykonane w dniach stwierdzenia nieprawidłowości, a także potwierdzające ten fakt ustalenia kontroli pracowników organu, również udokumentowane fotograficznie. Sama strona nie kwestionuje jednoznacznie tego faktu a jedynie ogólnie stwierdza, iż brak jest jednoznacznych dowodów pozwalających jednoznacznie zidentyfikować nieruchomość, na której stwierdzono naruszenie zasad selektywnego zbierania odpadów komunalnych, wskazuje, że ze wskazanego miejsca odbioru odpadów korzystają jedynie mieszkańcy bloku przy ul. K. oraz zarzuca, że wskazane uchybienia mają charakter jednostkowy. Bezspornie jest, iż w pojemniku na odpady zmieszane znajdowały się odpady szklane, metalowe, papierowe, biodegradowalne, materiały budowlane (cegły) i z tworzyw sztucznych. Wykonane fotografie jednoznacznie wskazują, że wykonano je punkcie odbioru odpadów strony.
Odnosząc się do treści odwołania zauważono w pierwszej kolejności, że strona jako władający nieruchomością ponosi pełną odpowiedzialność za wytwarzane na tej nieruchomości odpady oraz za sposób ich selektywnego zagospodarowania. Obowiązek ten powinien przejawiać właściwym oznaczeniem oraz zabezpieczeniem pojemników przed dostępem osób trzecich, a także, w razie potrzeby, na właściwym oświetleniu pomieszczenia, w którym się one znajdują. To bowiem właściciel nieruchomości, bez względu na sposób jej wykorzystywania odpowiada za to, w jaki sposób odpady wytwarzane na nieruchomości są gromadzone i oddawane do zagospodarowania.
Nie można było podzielić również argumentu dotyczącego braku możliwości uznania incydentalnego, jednostkowego naruszenia zasad segregacji za wystarczające do nałożenia podwyższonej opłaty. Przepis art. 6ka ust. 1 u.p.c.g. stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę.
Chybione są także zarzuty dotyczące ilości osób korzystających z miejsca gromadzenia odpadów w S. przy ul. K. Sama strona wskazała na wykorzystywanie tego miejsca przez mieszkańców budynków oznaczonych jako ulica w S. z dnia 27 listopada 2019 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty.
Stwierdzono, że wymagania w zakresie zbierania odpadów zawarte są w uchwale Nr XIII/247/2019 Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 27 listopada 2019 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Słupska (obowiązująca w dacie stwierdzenia nieprawidłowości), a także w rozporządzeniu z dnia 29 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz. U. z 2019 r. poz. 2028 ze zm.).
Wskazano, że stosownie do art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3. Wysokość opłaty podwyższonej, zgodnie z treścią § 3 uchwały Nr XIII/249/2019 Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 27 listopada 2019 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty wynosiła trzykrotność opłaty podstawowej, a więc 63,00 zł od osoby.
Wprawdzie w toku postępowania twierdziła, że korzystają jedynie mieszkańcy bloku przy ul. K., mieszkańcy pozostałych budynków "korzystają i mają możliwość korzystania z pozostałych wiat śmietnikowych na terenie os. P.". Jednakże twierdzenia te należy poddać w wątpliwość, ponieważ z jednej strony nie wskazano jednoznacznie lokalizacji tych wiat, a z drugiej strony po wszczęciu postępowania strona na wiacie zlokalizowanej w S. przy ul. K. umieściła ogłoszenie dotyczące prawidłowej segregacji odpadów, które skierowane zostało do "mieszkańców budynków przy ul. K.", co zostało uwidocznione na fotografii wykonanej kontroli przeprowadzonej przez pracowników organu w dniu 27 kwietnia 2022 r..
Stwierdzono zatem, że organ pierwszej instancji prawidłowo określił wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej (63,00 zł), o której mowa w art. 6k ust. 3 u.c.p.g., mnożąc ją przez liczbę osób (540) zamieszkałych na wskazanej nieruchomości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o:
1. uchylenie skarżonej decyzji w całości,
2. zasądzenie od organu - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz skarżącej – S. w S. kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej wskutek wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy - organ drugiej instancji przyjął bowiem za organem pierwszej instancji, iż:
a) w dniu 10 marca 2022 roku i 14 marca 2022 roku podmiot odbierający odpady komunalne, tj. P. Sp. z o. o. w S. stwierdziło niedopełnianie przez właściciela nieruchomości zamieszkałych, których mieszkańcy korzystają z miejsca gromadzenia odpadów komunalnych usytuowanego przy ul. K. w S. obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych;
b) w dniu 27 kwietnia 2022 roku stwierdzono niedopełnianie przez właściciela nieruchomości zamieszkałych, których mieszkańcy korzystają z miejsca gromadzenia odpadów komunalnych usytuowanego przy ul. K. w S. obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych bowiem w pojemnikach do gromadzenia niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych znajdowały się również odpady frakcji selektywnych, tj. opakowania z tworzyw sztucznych, kartonu i metalu, butelki szklane i PET, odpady budowlane oraz bioodpady; dodatkowo w pojemniku na BIO odpady, znajdowały się opakowania szklane (słoiki) a w pojemniku na papier opakowania metalowe i puszki metalowe oraz butelki PET-co stwierdzono na podstawie notatki z przeprowadzonej kontroli;
c) w dniu 11 maja 2022 roku stwierdzono niedopełnianie przez właściciela nieruchomości zamieszkałych, których mieszkańcy korzystają z miejsca gromadzenia odpadów komunalnych usytuowanego przy ul. K. w S. obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, bowiem w pojemnikach do gromadzenia niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych znajdowały się również odpady frakcji zbieranych selektywnie, tj. opakowania z tworzyw sztucznych i metalu, kartony i torby papierowe, butelki PET, opakowania szklane, opakowania wielomateriałowe oraz bioodpady, a ponadto w pojemniku na tworzywa sztuczne znajdowały się opakowania tekturowe - co stwierdzono na podstawie notatki z przeprowadzonej kontroli,
przy czym organ drugiej instancji (oraz organ pierwszej instancji) przyjął ustalenia faktyczne wskazane w pkt a-c pomimo, iż:
- na podstawie zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej oraz notatki i zawiadomienia, nie da się stwierdzić, czy znajdujące się w pojemniku na odpady zmieszane odpady frakcji zbieranych selektywnie nie były pokryte tłuszczem lub innymi pozostałościami produktów żywnościowych albo w inny sposób zanieczyszczone, a w konsekwencji czy odpady te nie zostały prawidłowo umieszczone w pojemniku na odpady zmieszane bowiem miały charakter odpadów zmieszanych;
d) organ przyjął, iż z miejsca gromadzenia odpadów komunalnych usytuowanego przy ul. K. w S. korzysta 540 osób, pomimo, iż S. poinformowała, pismem z dnia 14 kwietnia 2022 roku, iż z miejsca gromadzenia odpadów komunalnych usytuowanego przy ul. K. w S. korzystają tylko właściciele nieruchomości przy ul. K. w S. (a więc 135 osób). Zaznaczono, iż niezrozumiałym jest dlaczego organy pierwszej i drugiej instancji dały wiarę pismu S. w S. z dnia 1 kwietnia 2022 roku (podających liczbę osób na 540), zaś nie dał wiary pismu S. w S. z dnia 14 kwietnia 2022 roku, zawierającemu sprostowanie wcześniej podanej liczby mieszkańców korzystających z przedmiotowego miejsca gromadzenia odpadów. Zwrócić w tym miejscu należy, iż jeżeli wyjaśnienia S. budziły wątpliwości organu drugiej instancji, winien on te okoliczności wyjaśnić, czego organ drugiej instancji bezpodstawnie zaniechał,
2. naruszenie § 25 ust. 2 uchwały Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 31 marca 2021 roku nr XXIX/468/21 poprzez ustalenie stanu faktycznego sprawy m. in. W oparciu o zdjęcia, które nie zostały sporządzone w sposób umożliwiający stwierdzenie, na terenie której nieruchomości doszło do ich wykonania, a zatem na terenie której nieruchomości niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych;
3. naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie za prawidłowe przeprowadzenie kontroli przez organ pierwszej instancji z miejsca gromadzenia odpadów komunalnych usytuowanego przy ul. K. w S. bez udziału przedstawicieli tych mieszkańców - tj. S. w S., co uniemożliwiło dokonanie szczegółowej weryfikacji, czy rzeczywiście zdarza się, aby właściciele nieruchomości korzystający z miejsca gromadzenia odpadów komunalnych usytuowanego przy ul. K. w S. zbierali odpady w sposób nieselektywny, w szczególności zaś weryfikację okoliczności podanych w pkt 1 zarzutów (powyżej);
4. naruszenie art. 6ka ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez wadliwe jego zastosowanie wskutek przyjęcia, iż mieszkańcy korzystający miejsca gromadzenia odpadów komunalnych usytuowanego przy ul. K. w S. nie zbierają odpadów selektywnie, pomimo, iż jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji fotograficznej w miejscu gromadzenia odpadów komunalnych usytuowanego przy ul. K. w S., odpady co do zasady są zbierane w sposób selektywny (są odpowiednie pojemniki z podziałem na frakcje, zaś w pojemnikach tych znajdują się, co do zasady, prawidłowe frakcje odpadów), zaś podane przez organ przypadki mają charakter jednostkowy;
5. zastosowanie art. 6ka ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach pomimo, iż przepisy te przewidują odpowiedzialność zbiorową wszystkich właścicieli nieruchomości, co oznacza, iż przepisy te są sprzeczne z art. 2 Konstytucji RP stanowiącym, iż: Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, przy czym, co należy podkreślić, organy pierwszej i drugiej instancji zobowiązane były do bezpośredniego stosowania Konstytucji, na podstawie art. 8 Konstytucji RP.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst cdn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia rozstrzygnięcia co do zasadności określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz rozstrzygnięcia, czy nastąpiło niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów. Wyjaśnienie tej kwestii wymaga dokonania wykładni art. 6ka u.c.p.g..
Zdaniem organów obu instancji, ze względu na stwierdzone przez podmiot odbierający odpady przypadki braku segregacji odpadów komunalnych w miesiącu marcu 2022 r. skarżąca jako właściciel nieruchomości zobowiązana jest na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według stawki podwyższonej.
Natomiast zdaniem strony skarżącej, odpady co do zasady są zbierane w sposób selektywny (są odpowiednie pojemniki z podziałem na frakcje, zaś w pojemnikach tych znajdują się, co do zasady, prawidłowe frakcje odpadów), zaś podane przez organ przypadki mają charakter jednostkowy.
W ocenie Sądu w tak zaistniałym sporze rację należy przyznać organom.
Zgodnie z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Według ust. 2 art. 6ka u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosownie zaś do ust 3 art. 6ka u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za ok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3.
Przepis art. 6ka u.c.p.g. określa konsekwencje prawne naruszenia przez właściciela nieruchomości w związku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek selektywnej zbiórki odpadów komunalnych jest obowiązkiem o charakterze powszechnym, gdyż ciąży na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których te odpady powstały. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1.
Pojęcie selektywnej zbiórki odpadków komunalnych, o którym mowa w art. 6ka u.c.p.g., należy interpretować z uwzględnieniem art. 3 ust. 1 pkt 7 i 24 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r., poz. 699 ze zm.). Odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane: a) z gospodarstw domowych, w tym papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble, oraz b) ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli odpady te są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych - przy czym odpady komunalne nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej oraz z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych, pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych; niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane przetwarzaniu odpadów, ale przetwarzanie to nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości. Selektywne zbieranie odpadów polega z kolei na ich zbieraniu, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami. Niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych polega na nie umieszczeniu odpadów w urządzeniach (pojemnikach lub workach) przeznaczonych na zbieranie frakcji, do której należą, a więc na mieszaniu odpadów podlegających selektywnej zbiórce.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej.
Pierwszą z przesłanek uzasadniających wydanie ww. decyzji jest niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej, stwierdzić należy, że powyższa przesłanka została spełniona. Podmiot wykonujący usługi odbioru odpadów komunalnych ze wskazanej nieruchomości, stanowiącej własność skarżącej, stwierdził i udokumentował nieselektywne zbieranie odpadów - w pojemniku przeznaczonym na odpady zmieszane znajdowały się odpady szklane, metalowe, papierowe, biodegradowalne i z tworzyw sztucznych, a w pojemnikach na papier odpady biodegradowalne, tekstylia oraz z tworzyw sztucznych.
Niedopełnienie przez skarżącą obowiązku selektywnego zbierania odpadów w miesiącu marcu 2022 r. zostało stwierdzone przez podmiot odbierający odpady.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że doszło do uchybienia przez skarżącą obowiązkowi selektywnego zbierania odpadów komunalnych - przy czym Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podkreśla, że nie ma znaczenia, czy naruszenie miało charakter incydentalny, czy wielokrotny.
Z art. 6ka u.c.p.g. wynika, że w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego i w następstwie tego wydania decyzji administracyjnej nakładającej na właściciela opłatę podwyższoną. Wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do jednoznacznych rezultatów. Sposób sformułowania przesłanki powiadomienia przez organ odbierający odpady komunalne wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości - "w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" oraz przesłanki określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - "nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" daje podstawę do przyjęcia, że czynności te powinny być podjęte także w przypadku jednorazowego niedopełnienia obowiązku. Wykładnia literalna wskazanego przepisu nie budzi wątpliwości i nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Ustawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te, nie stanowią zatem elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka u.p.c.g. i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji.
Z uregulowań zawartych w u.c.p.g. wynika, że opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych. Przepis art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy, niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę.
Podwyższona opłata w odniesieniu do nieruchomości zamieszkałych nie ma charakteru stałego. Określana jest za miesiąc, w którym stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów. Także ta okoliczność wskazuje na jej charakter jako opłaty za koszt dodatkowych usług związanych z odbiorem odpadów. Koszty te powstają niezależnie od tego, czy brak segregowania odpadów ma charakter incydentalny czy nie. Jeżeli odpady trafiają do odbiorcy jako zmieszane, powstają związane z tym dodatkowe koszty ich zagospodarowania, które muszą zostać sfinansowane. Gdyby pobór opłaty dodatkowej został uzależniony od "uporczywości" niesegregowania odpadów, to oznaczałoby to sytuację, w której powstawałyby koszty zagospodarowania odpadów zmieszanych, które musiałby zostać ostatecznie sfinansowane przez gminę. Tymczasem system gospodarowania odpadami komunalnymi jest z założenia systemem finansowanym z opłat mieszkańców, a lic z dopłat jednostek samorządu terytorialnego.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje przy tym, że powyższe rozważania znajdują odzwierciedlenie w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że wykładnia gramatyczna ww. przepisów oraz stanowczy charakter ich treści prowadzą do wniosku, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 4846/21; z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. akt III FSK 4968/21; z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 14/22; z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 4929/21, z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 13/22; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczcnia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA").
Zatem przedstawiane przez skarżącą w powyższym zakresie stanowisko należało uznać za błędne.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów dotyczących postępowania dowodowego. Dowody zgromadzone w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji wskazywały na to, że na przedmiotowej nieruchomości dokonywano nieprawidłowej segregacji odpadów.
Doszło zatem do ziszczenia się przesłanek warunkujących wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, z zastosowaniem wysokości stawki opłaty podwyższonej.
W ocenie Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji w sposób wystarczająco wyczerpujący odniósł się do zarzutów odwołania i opisał stan faktyczny sprawy, umożliwiając kontrolę zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w szczególności powołało w jego treści dowody, z których w jego ocenie wynika, że doszło do niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych na nieruchomości S. Brak było przy tym potrzeby przeprowadzania dodatkowych dowodów w tym zakresie. Analiza motywów zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pozwala stwierdzić, że rozumowanie organów uwzględnia reguły postępowania podatkowego, w tym zasady przekonywania stron oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Zarzuty naruszenia art. 122 O.p., art. 187 § 1 w zw. z art. 235 O.p., art. 121 § 1 w zw. z art. 235 O.p. oraz właściwej uchwały Rady Miejskiej w Słupsku należy zatem uznać za nieuzasadnione.
Co do zarzutu zastosowania zasady odpowiedzialności zbiorowej Sąd stwierdza, że również nie zasługiwał na uwzględnienie. Jak prawidłowo zauważył organ, skarżąca jako władająca nieruchomością ponosi całą odpowiedzialność za wytwarzane na tej nieruchomości odpady oraz za sposób ich selektywnego zagospodarowania. To na właścicielu nieruchomości, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., ciążą obowiązki związane z zabezpieczeniem pojemników przed działaniem osób trzecich. To bowiem właściciel nieruchomości, bez względu na sposób jej wykorzystywania, odpowiada za to, w jaki sposób odpady wytwarzane na nieruchomości są gromadzone i oddawane do zagospodarowania.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej podkreślenia wymagało, że o obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez właścicieli nieruchomości stanowią przepisy u.c.p.g. Organy orzekały na podstawie prawidłowo zastosowanych przepisów tej ustawy, przy czym niezgodność przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji z Konstytucją RP, nie została jak dotychczas stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny, a Sąd orzekający nie dostrzega naruszenia przepisów Konstytucji RP przez przepisy u.c.p.g. znajdujące zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. W efekcie również zaskarżona decyzja nie narusza wskazanej przez skarżącą normy Konstytucji RP.
Chybione są także zarzuty dotyczące ilości osób korzystających z miejsca zgromadzenia odpadów w S. przy ul. K.. Sama strona wskazała na wykorzystywanie tego miejsca przez mieszkańców budynków oznaczonych jako ul. [...]. Wprawdzie w toku postępowania twierdziła, że korzystają jedynie mieszkańcy bloku przy ul. K., mieszkańcy pozostałych budynków "korzystają i mają możliwość korzystania z pozostałych, wiat śmietnikowych na terenie osiedla P.". Jednakże twierdzenia te nie są przekonujące, ponieważ z jednej strony nie wskazano jednoznacznie lokalizacji tych wiat, a z drugiej strony-co wynika z akt sprawy- po wszczęciu postępowania strona na wiacie zlokalizowanej w S. przy ul. K. umieściła ogłoszenie dotyczące prawidłowej segregacji odpadów, które skierowane zostało do "mieszkańców budynków przy ul. K., ". Zostało to uwidocznione na fotografii wykonanej kontroli przeprowadzonej przez pracowników organu w dniu 27 kwietnia 2022 r..
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło