V SA/Wa 958/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 października 2024 r. sprawy ze skargi P. B. sp. z o.o. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 stycznia 2024 r. nr DEJ.wfp.027.14.2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji w zakresie przepisów o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych oddala skargę Przedmiotem skargi P. B. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "Spółka", "Skarżąca" lub "Strona") jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") z 18 stycznia 2024 r. nr DEJ.wpf.027.14.2023, utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia 24 lipca 2023 r. nr CEN.DRR.WFP.7040.36.2023.KŁ.3, którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania przepisu art. 3 ust. 3 pkt 2 i ust. 6a ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych, wszczętej na wniosek Strony z dnia 12 lipca 2023 r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia 5 lipca 2023 r., data wpływu do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa 12 lipca 2023 r., Spółka zwróciła się do Dyrektora Generalnego KOWR na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r., poz. 221, z późn. zm.), dalej: "u.p.p.", o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisu art. 3 ust. 3 pkt 2 i ust. 6a ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2160, z późn. zm.), dalej: "ustawa o funduszach promocji". Dyrektor Generalny KOWR postanowieniem z dnia 24 lipca 2023 r. stwierdził, że brak podstaw do wszczęcia postępowania o wydanie pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania przepisu art. 3 ust. 3 pkt 2 i ust. 6a ustawy o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 34 ust. 1 u.p.p. przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna). Organ wskazał, że pojęcie "daniny publicznej", które zostało użyte w przepisie art. 34 ust. 1 u.p.p. nie zostało zdefiniowane w tej ustawie, ale jest zdefiniowane w art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1273). Daninami publicznymi są podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych, a także inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw. Wobec powyższego, zdaniem organu wpłaty na fundusze promocji dokonywane zgodnie z ustawą o funduszach promocji nie są daniną publiczną, co wprost wynika z art. 7 ust. 3 tej ustawy. Spółka wniosła zażalenie. Postanowieniem z 18 stycznia 2024 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu przytoczył mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa i stwierdził, że danina publiczna jest świadczeniem, najczęściej pieniężnym, na rzecz państwa lub innego podmiotu publicznoprawnego, zaś zadania realizowane z funduszy promocji produktów rolno-spożywczych nie są finansowane z budżetu skarbu państwa. Zgodnie z art. 7 ust 3 oraz art. 8 ust 1 ustawy o funduszach promocji, środki finansowe funduszy promocji nie są środkami publicznymi w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, a gospodarka finansowa każdego z funduszy promocji jest prowadzona na podstawie: 1) zasad gospodarowania środkami finansowymi danego funduszu promocji, 2) planu finansowego danego funduszu promocji. Organ wskazał, że skoro środki finansowe funduszy promocji nie są środkami publicznymi w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, to tym samym nie są daninami publicznymi w rozumieniu przepisów o finansach publicznych (skoro daniny publiczne są dochodami publicznymi, a tym samym środkami publicznymi). Z tych powodów, zdaniem Ministra, zasadnie organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania o wydanie pisemnej interpretacji na wniosek Spółki. W skardze z dnia 30 stycznia 2024 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 stycznia 2024 r., Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Generalnego KOWR, a także zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając: I. naruszenie przepisów postepowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. Art. 15 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji poprzez nierozpatrzenie przez organ II instancji ponownie sprawy będącej przedmiotem zaskarżonego postanowienia organu II instancji, 2. Art. 61a § 1 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez ich zastosowanie i uznanie, że postępowanie w sprawie wydania indywidualnej interpretacji nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn ze względu na to, że wpłata na fundusz promocji nie stanowi daniny publicznej, podczas gdy z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organu II instancji wynika, że wpłata na fundusz promocji stanowi inne świadczenie pieniężne w rozumieniu art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, a jako takie jest daniną publiczną w rozumieniu art. 34 ust. 1 u.p.p. II. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. Naruszenie art. 34 ust. 1 u.p.p. w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o finansach publicznych poprzez niewłaściwą wykładnię i uznanie, że wpłaty na fundusze promocji zgodnie z ustawą o funduszach promocji nie stanowią daniny publicznej dla przedsiębiorcy, 2. Naruszenie art. 7 ust. 3 ustawy o funduszach promocji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skoro środki finansowe funduszy promocji w rozumieniu ustawy o funduszach promocji nie są środkami publicznymi w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, to automatycznie pozbawione są cech daniny publicznej, podczas gdy pojęcie daniny publicznej nie jest zdefiniowane w ustawie o funduszach promocji. W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935); dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego pod względem jego zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie. Granice niniejszej sprawy wyznaczyło zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 stycznia 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia 24 lipca 2023 r., którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania przepisu art. 3 ust. 3 pkt 2 i ust. 6a ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych, wszczętej na wniosek Skarżącej z dnia 12 lipca 2023 r. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w świetle wskazanych wyżej przepisów, Sąd uznał, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak również postanowienie organu pierwszej instancji są prawidłowe. Zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie natomiast do treści art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z utrwalonymi poglądami orzecznictwa, podstawą do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania jest wystąpienie przesłanki o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym, przy czym przesłanki te mają charakter samoistny, co oznacza, że wystąpienie jednej z nich zamyka dopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie (por. wyrok NSA z 8 listopada 2018 r. II OSK 2691/16; CBOIS). Przesłanka podmiotowa zachodzi w sytuacji gdy z wnioskiem o wszczęcie postępowania zwróciła się osoba, która nie posiada stosownej legitymacji procesowej, tj. nie jest stroną postępowania, z kolei przesłanka przedmiotowa gdy istnieją inne uzasadnione przyczyny, dla których postępowanie nie może być wszczęte. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, czy weryfikacji poglądów orzecznictwa, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak podstaw do prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z 22 maja 2015 r., II OSK 2671/13, Legalis nr 1395133). Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy organy zasadnie uznały, że zachodzi podstawa do odmowy wszczęcia postępowania z wniosku Skarżącej o wydanie pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania przepisu art. 3 ust. 3 pkt 2 i ust. 6a ustawy o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych (data wpływu do KOWR 12 lipca 2023 r.). Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 34 ust. 1 u.p.p., przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna). Zgodnie z art. 34 ust. 2 u.p.p., wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Na podstawie art. 34 ust. 3, przedsiębiorca we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przedstawia zaistniały stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe oraz własne stanowisko w sprawie. Udzielenie interpretacji indywidualnej następuje w drodze decyzji, od której służy odwołanie. Interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym oraz z pouczeniem o prawie wniesienia środka zaskarżenia (art. 34 ust. 5 u.p.p). Zgodnie z art. 34 ust. 16 u.p.p., do postępowań o wydanie interpretacji indywidualnej stosuje się przepisy K.p.a., chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Jak wynika z uzasadnień postanowień, organy obu instancji uznały brak podstaw do wszczęcia postępowania o wydanie pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania przepisu art. 3 ust. 3 pkt 2 i ust. 6a ustawy o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych stwierdzając, iż wpłaty na fundusze promocji dokonywane zgodnie z ustawą o funduszach promocji nie są daniną publiczną (art. 7 ust. 3 tej ustawy). Sąd podziela stanowisko organów. Zgodnie z art. 7 ust. 3 oraz art. 8 ust 1 ustawy o funduszach promocji, środki finansowe funduszy promocji nie są środkami publicznymi w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, a gospodarka finansowa każdego z funduszy promocji jest prowadzona na podstawie: 1) zasad gospodarowania środkami finansowymi danego funduszu promocji, 2) planu finansowego danego funduszu promocji. Z treści przytoczonego przepisu wynika wprost, że środki finansowe funduszy promocji nie są środkami publicznymi w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, co powoduje, iż nie stanowią danin publicznych w rozumieniu przepisów o finansach publicznych. Sąd podziela stanowisko Ministra, iż wpłat na fundusze promocji nie można uznać za daninę publiczną, z uwagi na istotę tych funduszy. Przedsiębiorcy zobowiązani, zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 2 ustawy o funduszach promocji do naliczania, pobierania i przekazywania wpłat na fundusze promocji nie ponoszą wskazanych wyżej opłat na rzecz państwa i innych jednostek sektora finansów publicznych, jak jest to w przypadku danin publicznych. Sąd wskazuje, że ustawa o funduszach promocji wyznacza zakres działań, które mogą być finansowane ze środków finansowych funduszu w art. 9 ust 1 ustawy, zgodnie z którym środki finansowe funduszy promocji służące realizacji celów, o których mowa w art. 2 ust. 9 ustawy, mogą zostać przeznaczone na: 1) finansowanie lub współfinansowanie programów promocyjnych i informacyjnych; 2) współfinansowanie programów promocyjnych i informacyjnych kwalifikujących się do uzyskania na ich realizację wsparcia ze środków Unii Europejskiej. Z uzasadnienia do projektu ustawy o funduszach promocji wynika, że działania wspierające konkurencyjność oraz ugruntowanie pozycji polskich produktów rolnych na rynku wspólnotowym i wybranych strategicznych rynkach światowych, a także zdobywanie nowych rynków w państwach Unii nie są finansowane ze środków budżetowych, środki te zapewniają branże, których produkty objęte są wsparciem. Udział poszczególnych państw członkowskich Unii ogranicza się jedynie do zapewnienia obsługi instytucjonalnej funduszy w zakresie systemowego pobierania i gromadzenia środków, obsługi formalno-prawnej oraz finansowo-księgowej (druk sejmowy nr 1806 z 18 czerwca 2009 r.). Zasadnie zatem Minister, działając na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., stwierdził, iż uwzględniając treść art. 34 ust. 1 u.p.p., brak podstaw do wszczęcia postępowania o wydanie pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania przepisu art. 3 ust. 3 pkt 2 i ust. 6a ustawy o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych. Nie znajdują zatem uzasadnienia zarzuty skargi w tym zakresie. Uzasadnienia nie znajduje również zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Wyrażona w art. 15 K.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania, realizowana jest poprzez odwołanie (tutaj: zażalenie), które skutecznie wniesione gwarantuje rozpoznanie sprawy, załatwionej przez organ I instancji po raz drugi przez właściwy organ wyższego stopnia i uzyskanie rozstrzygnięcia tego organu. Zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., także jest bezpodstawny. Okoliczność, że Skarżąca interpretuje odmiennie powołane wyżej przepisy prawa niż organy administracji nie daje podstaw do przyjęcia, że organ naruszył art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie doszło, także do naruszenia innych, wskazanych w skardze przepisów postępowania, ani do naruszenia jakichkolwiek przepisów prawa materialnego. Organ dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, a podjęte rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. | |